Heel Nederland herkent zich in De Luizenmoeder, dus er zal wel iets van kloppen

Wie kan zich voorstellen dat Juf Ank een man zou zijn?

Zeg nou eerlijk: wie kan zich voorstellen dat de totaal verzenuwde en strak staande Juf Ank - 'Hal-ló al-le-maal' - met haar bevroren glimlach, zwaaistoplicht en verjaardagsprotocollen een man zou zijn? Mannen in het basisonderwijs hebben een top-imago: gemoedelijk, streng doch rechtvaardig, lekker stoeien met de kinderen, leuke gevaarlijke dingen doen als zagen en bomenklimmen en niet overal over zeuren. Een man uit een fijn jongensboek. In hoeverre dat beeld klopt, valt nauwelijks na te gaan, want er zijn er zo weinig in de praktijk. Als mannen al op een basisschool werken staat 60 procent van hen niet voor de klas, maar hebben ze een administratie- of directiebaantje bemachtigd (cbs.nl) De laffe lulhannes van een directeur in De Luizenmoeder is nou niet echt een aantrekkelijk rolmodel.

Heel Nederland - iedereen die kinderen heeft of er een is geweest - herkent zich in de serie, dus er zal wel iets van kloppen. Ouders worden als schoolpleinpolitie en advocaten van Koning Kind ook fijn neergezet. Het beeld van teams die alles protocolleren en administreren om de boel in de hand te houden is goed illustratiemateriaal in de discussie over de werkdruk. Op 14 maart gaan de leraren weer staken, en terecht.

Misschien komt het door die twee leuke, goedgebekte jongens van PO in actie, Thijs Roovers en Jan van de Ven - toch weer mannen hè, die voor zichzelf opkomen in een vrouwensector - maar het percentage jongens op de pabo neemt toe. Goed nieuws. Dit jaar hebben zich 18 procent meer mannen aangemeld voor de pabo dan een jaar eerder, blijkt uit cijfers die BNR heeft opgevraagd bij de Vereniging Hogescholen. Aan de pabo van de Hogeschool Utrecht begonnen dit studiejaar 53 jongens, 37 meer dan vorig jaar.

De opleidingen hebben kennelijk iets gedaan met de al twintig jaar aanhoudende kritiek. Bekijk bijvoorbeeld filmpjes op veelmeermeester.nl en maakwerkvanonderwijs.nl. Het is een oud liedje: de jongens houden van structuur, duidelijke eisen, strenge beoordelingen, en willen 'een schop onder hun hol'. Ze leren graag uit de praktijk maar hebben niks tegen leren uit een boek. Ze willen meer aandacht voor sport en techniek en niet telkens kringgesprekken en knutselen. Aan het eindeloze 'reflecteren' en verslagen schrijven over hun eigen rol hebben ze de schurft, net als veel meisjes trouwens - ongelooflijk dat dat nog altijd gebeurt op de pabo's.

En dan is er nog een punt, waarop ook Roovers wijst in een interview op BNR-radio: veel jongens werken liever niet met kleuters. De verplichte stage in groep 1 en 2 is een breekpunt; velen haken dan af. Met kleuters werken is 'een ander vak', zegt Roovers. Zelf vindt hij het 'prachtige wezens', maar het is meer spelen dan leren. En ja, kleuters hebben weleens een 'ongelukje'. Veel jongens trekt het niet zo, die volle, druipende broeken.

Het is een goed idee om de opleidingen voor leerkracht aan groep 1 en 2, en aan de groepen 3 tot en met 8, weer te scheiden. Dat is ook prettiger voor degenen die liefst met kleuters werken. Je kunt ook denken aan afstudeerrichtingen met aantekeningen als sport, ict, techniek, toneel, muziek of jeugdliteratuur. Dan trek je meer en beter gemotiveerde studenten (m/v). Eenheidsworst is niet aantrekkelijk.

Als het salaris dan ook nog een procent of 20 omhooggaat, zodat de leraar weer het inkomen verdient van een (mede)kostwinner en niet dat van een bijbaan, dan komen er vanzelf juffen én meesters voor de klas. Echt.

Aleid Truijens is schrijver, literatuurrecensent en biograaf. Reageren? opinie@volkskrant.nl