Heeft St. Paul zijn ziel en zaligheid verkocht aan de duivel?

De Kwestie

Hij wilde ooit priester worden, maar zijn roeping eindigde in die van Unilever-topman. En daar steeg hij tot dezelfde hoogte als moeder Teresa en paus Franciscus.

In The Economist stond hij deze zomer nog afgebeeld als een heilig verklaarde captain of industry met gevouwen handen en dichte ogen. Hij pleitte als hoogste baas van een multinational voor vermindering van de CO2-uitstoot, de terugdringing van het watergebruik en bestrijding van de armoede.

Idealen

Alles wat Unilever maakte, moest duurzaam zijn, riep hij. De fabrieken moesten op groene stroom draaien. Indiase boeren moesten thee telen op verantwoorde wijze en kregen dan ook een hogere prijs. In Nederland was hij dit jaar nog de op één na invloedrijkste man. In het buitenland was hij de ster onder de rich & famous die ieder jaar voor het World Economic Forum in het besneeuwde Davos neerstrijken.

Aandeelhouders zouden niet slechter worden van zijn idealen zoals het 'sustainable living plan'. Als kinderen in de Derde Wereld hun handen wassen met Unilever-zeep leidde dat tot minder ziektes en schooluitval. Tegelijkertijd zou Unilever de zeepverkopen kunnen verdubbelen. Maar het ging niet om de centen. 'Je moet een mens zijn, je moet je over de wereld ontfermen. Ik huil heel vaak. Bij Unilever word ik regelmatig met tranen in mijn ogen gespot', zei hij in het boek Nog lang en gelukkig.

Weinig mededogen

Helaas hebben aandeelhouders even weinig mededogen met huilende bestuurders als GeenStijl met in de watten gelegde politici. Unilever is eigendom van aandeelhouders die niet over tien jaar een hogere zeepomzet willen zien (dan zitten ze allang in een ander fonds), maar in hun bonusjacht al dit jaar het hoogste rendement eisen.

In februari werd het duurzaamheidsevangelie van Paul Polman wreed verstoord toen de geldwisselaars van Kraft Heinz en 3G de tempel binnendrongen. Hij kon ze zelf nog afschrikken en hoefde geen gebruik te maken van het aanbod van Bono het Angelsaksische aandeelhoudersgespuis met een U2-song weg te slaan.

Bekeerde duivel

Maar voor de lieve vrede wilde hij toch iets voor die aandeelhouders doen. De laag renderende margarinedivisie waaruit het Nederlandse bedrijf ooit was voortgekomen, werd in de etalage gezet. De koper werd geen onderneming die het als aanvulling op een bestaande productiepalet duurzaam wil gaan koesteren, maar de meest beruchte beursbarbaar die er op korte termijn een slaatje uit wil slaan.

KKR, de supersprinkhaan, heeft net zo veel interesse in margarine als in winkels (ze kochten eerder VendexKBB) of afvalbedrijven (Van Gansewinkel en AVR). De enige interesse is geld. Het is net of St. Paul zelf nog het evangelie preekt, maar zijn ziel en zaligheid intussen verkoopt aan de duivel.

Vooralsnog denkt Polman dat KKR een bekeerde duivel is. Oneindige barmhartigheid is in de katholieke kerk een goede zaak, maar is op de beurs toch tamelijk naïef.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.