Heeft het plan van een 'regering voor de eurozone' kans van slagen?

De Franse president François Hollande wil de plannen van een euroregering nieuw leven inblazen, opperde hij zondag. Dat is niet voor het eerst. Wat wil hij precies? En heeft zo'n plan kans van slagen?

De Griekse premier Tsipras en voorzitter van de Europese Commissie Juncker, eind juni in Brussel. Beeld afp

Wat zei Hollande precies?

De Franse president wil een 'regering' voor de eurozone met een eigen budget. Een 'parlement' voor de eurozone moet de democratische controle verzekeren, zo schreef hij in de krant Journal du Dimanche. Hollande pleit ook voor een Europese avant-garde, waarmee hij de zes oprichters van de EU (Frankrijk, Duitsland, Italië en de Beneluxlanden) zou bedoelen. Verder trad hij niet in details. Hij zei niets over de bevoegdheden van het parlement, of over de verhouding tussen de 'avant-garde' en de 13 overige lidstaten. Premier Valls liet vandaag weten dat Frankrijk binnenkort concrete voorstellen zal doen.

President Hollande zaterdag te gast bij de Tour de France. Beeld reuters

Is het een nieuw idee?

Allerminst. Hollande zelf schrijft dat hij een oud idee van Jacques Delors, legendarisch Frans voorzitter van de Europese Commissie, herneemt. De afgelopen jaren hebben Frankrijk en Duitsland vaker voorstellen gedaan voor één regering voor de eurozone, waar verder weinig meer van is vernomen.

Waarom wil Hollande een regering voor de eurozone?

De Griekse crisis heeft de gebreken van de eurozone bloot gelegd. Dat de euro om meer politieke integratie vraagt, wordt door niemand bestreden. De vraag is alleen hoe. De Griekse crisis legde een groot verschil tussen Frankrijk en Duitsland bloot. In Duitsland werd de Griekse crisis primair als economisch probleem behandeld. Het debat draaide om begrotingsdiscipline, het handhaven van regels en de vraag of de redding van Griekenland niet te veel kostte.

In Frankrijk hoor je niemand zeggen dat 'er geen cent meer naar de Grieken mag'. Het handhaven van strenge begrotingsregels wordt niet zo belangrijk gevonden, ook omdat Frankrijk zelf moeite heeft de staatsfinanciën op orde te krijgen. De euro wordt primair gezien als een politieke kwestie. Griekenland moest voor de euro behouden blijven om de solidariteit binnen Europa te bewaren en omdat een Grexit de euro zou verzwakken.

Achtergrond is nog altijd de oude gedachte van Charles de Gaulle dat Frankrijk te klein is om zelfstandig een vooraanstaande rol in de wereld te spelen. Alleen via Europa kan de grandeur worden gehandhaafd. De introductie van de euro moest destijds voorkomen dat Frankrijk binnen Europa zou worden overvleugeld door het verenigde Duitsland. De D-Mark dreigde oppermachtig te worden. Met zijn voorstellen beoogt Hollande een sterkere politieke inbedding van de euro.

Ouderen krijgen nummertjes uitgedeeld voor de bank. Beeld afp

Heeft het plan kans van slagen?

Nee. De Griekse crisis liet ook zien dat Frankrijk alleen staat. Bovendien heeft het land aan gezag verloren door zijn matige economische prestaties en het niet naleven van Europese begrotingsafspraken.

Nog belangrijker is het verzet dat zulke plannen bij burgers zullen oproepen. In vrijwel alle Europese landen, Frankrijk incluis, zijn burgers steeds feller gekant tegen het overdragen van soevereiniteit aan Europa.

Volgens Hollande zou een politieke sprong voorwaarts het Europees elan herstellen, waardoor populisten de wind uit de zeilen zou worden genomen. Europa moet weer een ideaal worden, aldus Hollande, dan zal de burger volgen.

Dat lijkt wishful thinking. In elk geval is het niet aannemelijk dat veel politici het risico van een oplaaiend anti-Europees sentiment zullen nemen.

Een kruidenierswinkel in Athene. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden