Heeft de ECB de geldkraan al wijd open staan?

De Target 2-route: banken ontvangen geld van de ECB waarmee zij overheidstekorten financieren.

PETER DE WAARD

Het zou de ideale titel voor een James Bond-film kunnen zijn. Target 2 staat echter voor Trans-European Automated Real-time Gross Settlement Express Transfer. Dat is een hele mond vol voor een bankbiljettenpers die net zo efficiënt werkt als de bazooka QE (Quantative Easing of Kwantitatieve Verruiming) die de Fed, de centrale bank in Amerika, tot twee keer toe heeft ingezet.

Target 2 is de hypermoderne buizenpost van het Europese Stelsel van Centrale Banken, waarop zesduizend banken en kredietinstellingen in de eurozone zijn aangesloten via hun Swiftnetwerk. Via dit clearingsysteem wordt dagelijks een bedrag van 2 biljoen euro aan betalingen realtime vereffend met geld bij de centrale bank.

Als een bloembollenkweker in Lisse voor 2 miljoen euro tulpen verkoopt aan de plantsoenendienst van Athene, zal de Griekse afnemer zijn bank - bijvoorbeeld de National Bank of Greece - opdracht geven 2 miljoen over te maken op de Raborekening van de kweker. De opdracht gaat naar de centrale bank van Griekenland die het op Target 2 verrekent met de centrale bank van Nederland. Dat gebeurt via de wederzijdse rekeningen bij de Europese Centrale Bank (ECB) in Frankfurt, de spil van Target 2.

Als een ander Grieks bedrijf 2 miljoen euro krijgt van een Nederlands bedrijf, bijvoorbeeld een hotelketen die door Neckermann moet worden betaald voor geboekte vakanties, kunnen de vorderingen tegen elkaar worden weggestreept. Zo perfect gaat het zelden en zeker niet in het geval van Griekse banken die meestal fiks in het rood staan bij de ECB, terwijl Nederland een vordering heeft.

Target 2 wordt nooit afgesloten en de rekening wordt nooit gemaximaliseerd omdat daardoor banken hun betalingen niet meer kunnen doen, wat in strijd is met de regels van de muntunie. Hierdoor is er een lek dat de Griekse overheid onbeperkte financieringsmogelijkheden verschaft. Zo kan de Griekse regering, die de toegang tot de internationale kapitaalmarkt feitelijk is ontzegd, probleemloos bij de eigen banken geld lenen. Die kunnen op hun beurt met dit schuldpapier als onderpand weer goedkoop bij de centrale bank terecht die onbeperkt kan lenen bij de ECB.

Eigenlijk staat de geldkraan van de ECB al open. Alleen stroomt het geld niet rechtstreeks naar de overheden die de tekorten hebben, maar naar de banken die daardoor via een omweg die tekorten kunnen financieren. Niet de ECB koopt de staatsobligaties op zoals de Fed dat doet in de VS, maar de banken in de verschillende landen. De Grieken kunnen eigenlijk lenen zoveel ze willen. Dus alle dreigementen over en weer zijn eigenlijk alleen voor de bühne.

Reageren? p.dewaard@Volkskrant.NL

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden