Vier vragen Colportage

Heeft de colporteur zijn laatste stappen gezet?

Consumenten vinden verkoop aan de deur (colportage) onaangenaam. Afgelopen maand heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen om toezicht op energieverkoop aan de deur te verscherpen. Betekent dit het begin van het einde van de verkoper aan de deur?

Beeld Hollandse Hoogte / Luuk van der Lee Fotografie

Energiecontracten verkopen aan de deur, is dat niet hopeloos ouderwets?

Nee, dat gebeurt zeker nog. Vereniging Eigen Huis vroeg in februari 1.278 leden om hun ervaringen: 79 procent gaf aan in de afgelopen drie jaar minstens één keer een verkoper aan de deur te hebben gehad.

Staatssecretaris van Economische Zaken Mona Keijzer is momenteel bezig om een andere irritatie van de consument aan banden te leggen: verkoop via de telefoon. Deze zomer presenteerde zij haar wetsvoorstel waardoor bedrijven enkel contact mogen opnemen met consumenten die hiervoor expliciet toestemming hebben gegeven. Dat kan online geregeld worden: zoals consumenten op websites en in webshops aanvinken of ze wel of geen mail willen ontvangen, zo zouden zij op die sites ook kunnen intekenen voor het krijgen van telefonische aanbiedingen. Dit wetsvoorstel wordt naar verwachting begin volgend jaar aangenomen.

Omdat de telefoonverkoop wordt beteugeld, vrezen deskundigen dat de energiemaatschappijen vaker langs de deuren zullen gaan. Volgens Vattenfall is dat bij hen niet aan de orde: ‘Komend jaar zullen we ongeveer dezelfde hoeveelheid verkopers blijven inzetten als in het afgelopen jaar’, aldus de woordvoerder. Hoeveel klanten er jaarlijks geworven worden met deurverkoop is iets dat energiemaatschappijen zoals Vattenfall en Eneco niet willen prijsgeven, omdat het ‘concurrentiegevoelige informatie’ betreft.

Staat deurverkoop hetzelfde lot te wachten als telemarketing?

In de Tweede Kamer is eind november een motie aangenomen waarin men de regering verzoekt het toezicht op de energieverkoop aan de voordeur te verscherpen. Daarnaast moet het kabinet onderzoeken of een verbod op deurverkoop mogelijk is of dat er colportagevrije zones ingesteld kunnen worden.

Uit het eerder genoemde onderzoek van Vereniging Eigen Huis blijkt 95 procent van de ondervraagden verkopers aan de deur onprettig te vinden. Het is niet meer van deze tijd, zegt Maarten Eeke van der Veen, beleidsadviseur energie bij Vereniging Eigen Huis. ‘Wij willen dat deurverkoop landelijk aan banden wordt gelegd met een opt-in systeem, zoals ook bij telefonie gaat gebeuren.’

De woordvoerder van staatssecretaris Keijzer laat weten dat gemeenten momenteel over deurverkoop gaan, dus dat zij daar niets aan kan doen. ‘Maar het is vijf voor twaalf voor de energiemaatschappijen. Als er lokaal niet genoeg mogelijkheden zijn, gaan we kijken wat we landelijk kunnen doen.’ De staatssecretaris gaat zo spoedig mogelijk met energiemaatschappijen aan tafel zitten om harde afspraken te maken over deurverkoop.

Eigen Huis-beleidsadviseur Van der Veen laat weten het delegeren naar de gemeenten eerder te zien als een plan B. ‘Je kunt het beter in één keer landelijk goed regelen. Het is zo overduidelijk een ergernis waarbij mensen zich overvallen voelen. Dankzij vergelijkingssites waar je zelf onderzoek kunt doen, is colportage niet meer van deze tijd. Het lijkt nu alsof de producent meer beschermd wordt dan de consument.’

Wat gebeurt er met de klachten?

De Autoriteit Consument & Markt gaat onderzoeken of deurverkoop toeneemt, nu de regels rondom telemarketing strenger worden. Zolang het onderzoek loopt, kunnen ze nog niets zeggen over het aantal klachten dat hierover is binnen gekomen. De ACM roept consumenten op die te maken kregen met agressieve werving of misleiding door verkopers van energiecontracten, om zich te melden bij ConsuWijzer, het consumentenloket.

De energiemaatschappijen benadrukken de klachten serieus te nemen. Zo werkt Eneco met een systeem van rode en gele kaarten, waarbij verkopers kunnen uitgesloten worden als er ernstige of veel klachten binnenkomen. ‘Als we klanten binnenhalen, willen we ook dat ze klant blijven’, vertelt de woordvoerder van Eneco. ‘Er is een annuleringstermijn van 14 dagen, dus we hebben er niets aan als een klant na vijf dagen weer opzegt.’ Daarom belt Eneco elke klant op die via verkoop aan huis een contract heeft afgesloten, om te vragen of hij of zij tevreden is. Alleen als deze vragen positief beantwoord worden, keuren ze het contract goed.

Wat zijn uw rechten bij verkoop aan de deur?

Deurverkoop valt wettelijk onder verkoop buiten de winkelruimte, net als straatverkoop of verkoopdemonstraties. Hieronder vallen niet alleen energiecontracten, maar bijvoorbeeld ook krantenabonnementen en vaste bijdragen aan goede doelen (collecteren valt niet onder deze wet).

Bij verkoop buiten de winkelruimte is er een wettelijke bedenktijd van 14 dagen als de aankoop meer dan 50 euro bedraagt. De verkoper moet zichtbaar een naamkaartje dragen met daarop de bedrijfsnaam en het adres. De levertijd, prijs, bedenktijd, duur van de overeenkomst, garantie, klachtenregeling en gegevens van het bedrijf moeten allemaal aan de deur duidelijk gemaakt worden. Deze informatie moet op papier worden overhandigd, per e-mail mag alleen als de koper daarmee heeft ingestemd.

ConsuWijzer biedt onder andere voorbeeldbrieven aan waarmee binnen de bedenktijd gemakkelijk energiecontracten kunnen worden opgezegd. Energiewoordvoerder Jeroen Nugteren van ACM benadrukt dat je het beste niet aan de deur kunt kopen, omdat je toch overvallen wordt: ‘Je kunt altijd nee zeggen tegen een verkoper. Wij raden aan er op een rustig moment zelf voor te gaan zitten.’

Hoe kunt u het beste een energiemaatschappij kiezen?

Overstappen loont, is al meerdere keren gebleken. Wie elk jaar van energieleverancier verandert, profiteert steeds opnieuw van de mooiste aanbiedingen. En wie dat niet doet, betaalt feitelijk dus te veel, schreven we eerder.

Er zijn tal van energievergelijkingssites, dus het is logisch als je door de bomen het bos niet meer ziet. ACM raadt aan altijd meerdere vergelijkingssites naast elkaar te gebruiken. Het verdienmodel van veel vergelijkingssites is dat ze geld verdienen als u via hen een contract afsluit. Als dat hetzelfde bedrag per maatschappij is,hoeft dit geen probleem te zijn. Maar het kan zijn dat een site meer geld krijgt van een bepaalde leverancier. Daarom raadt het ACM aan goed te kijken of de site duidelijk maakt waaraan verdiend wordt. Mocht dit onduidelijk zijn, kijk dan nog even verder. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden