Heeft Beatrix na vandaag nog politieke invloed?

AMSTERDAM - Heeft de koningin na vandaag nog net zoveel invloed op de politiek als voorheen? Dat is de vraag die vandaag centraal staat in Den Haag nu de Kamer de hele dag met premier Mark Rutte debatteert over het Koninklijk Huis.

Beeld afp

Veel partijen zijn voorstander van een beperking of zelfs afschaffing van de politieke rol van het staatshoofd. De PVV diende daartoe enkele weken geleden al, tijdens het debat over de regeringsverklaring, een motie in. 'Oranje moet blijven, maar dat de majesteit deel uitmaakt van de regering en ook rechtstreeks invloed heeft op de regering, bijvoorbeeld bij de samenstelling van een kabinet, gaat ons een brug te ver', zei Geert Wilders.

SP, D66, GroenLinks en Partij voor de Dieren steunden die motie. De PvdA deed dat niet omdat de motie zou voortkomen uit 'venijn en revanchisme', zei Job Cohen later. 'Wilders' redenering is: die koningin heeft me bij de formatie in de weg gezeten, dus weg ermee. Daarom hebben wij die motie niet gesteund.'

Kamermeerderheid
Maar ook de PvdA is in principe voor een drastisch beperktere rol van het staatshoofd. 'Elke schijn van politieke invloed moet worden uitgebannen', zei Tweede Kamerlid Pierre Heijnen in een interview met de Volkskrant.

Daarmee tekent zich een Kamermeerderheid af voor een staatshoofd zonder politieke invloed, al blijven regeringspartijen CDA en VVD tegen. Maar ook met een Kamermeerderheid is de rol van de koningin nog niet 1-2-3 gewijzigd. Daarvoor is een grondwetswijziging nodig en dat is een ingewikkelde procedure. Na nieuwe verkiezingen moet het voorstel daartoe nog een keer door de Eerste en Tweede kamer. Beide Kamers moet dan met een tweederde meerderheid instemmen.

Rol bij formatie
Alleen een beperktere rol van de koningin bij de formatie is veel makkelijker te realiseren. Afspraken daarover zijn namelijk niet bij wet geregeld, maar zijn in de loop van de tijd uit gewoonte ontstaan. Een motie die besluit tot een door de Kamer gekozen informateur is genoeg om de gang van zaken te veranderen en daarmee de politieke rol van de koningin af te zwakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden