Reconstructie

Heeft Amerika nu zijn eigen aanslag van IS?

Het is zondagavond even voor zevenen. De bijeenkomst van islamcritici in Garland, een voorstad van Dallas, loopt ten einde. De prijs voor de beste Mohammed-cartoon is uitgereikt.

De lichamen van de schutters worden maandag afgevoerd.Beeld ap

PVV-leider Geert Wilders heeft een heldenontvangst gekregen. Niemand van de tweehonderd aanwezigen merkt dat er buiten voor het gebouw een auto stopt. Twee gewapende mannen stappen uit en beginnen te schieten op een politieagent en een beveiliger die met hun politieauto de ingang tot de parkeerplaats blokkeren. De beveiliger raakt gewond in zijn onderbeen. De agent van de verkeerspolitie schiet terug en doodt de aanvallers. 'Het mag duidelijk zijn dat ze gekomen waren om mensen te doden', zegt later de politie.

Binnen heerst verwarring. Een particuliere beveiliger in militair uniform betreedt het podium en deelt het publiek mee dat er een schietpartij is geweest. 'Waren het moslims?', roept een man. 'Geen idee', zegt de beveiliger. Organisator Pamela Geller wordt snel afgevoerd. Wilders was al eerder vertrokken. Er is geen paniek. 'We wisten dat er iets gebeurd was, maar we hoorden niets en zagen niets', zal later een van de bezoekers van de bijeenkomst zeggen volgens verslagen in de lokale pers.

Een zwaarbewapende agent bekijkt een van de Mohammed-prenten op de expositie in Garland.Beeld epa

Geen enkel risico

De politie neemt geen enkel risico. De aanvallers zijn uitgeschakeld, maar de omgeving rond hun auto wordt afgesloten. Een speciale explosieveneenheid onderzoekt haar op de aanwezigheid van bommen. De aanwezigen worden geëvacueerd en overgebracht naar een veilige plek om te worden ondervraagd door de FBI, de federale recherche.

Zij waren gekomen voor de tentoonstelling van Mohammed-cartoons in het Curtis Culwell Center, een evenementenhal van de nabijgelegen onafhankelijke scholengemeenschap van Garland. Een van de hoofdsprekers was Wilders. Ze hadden hem met een staande ovatie begroet. Hij zei dat de meeste terroristen moslims zijn. 'Hoe minder islam hoe beter.' De prijs van 10.000 dollar voor de beste cartoon ging naar Bosch Fawstin.

Meteen na de aanslag gaat de verdenking van de bezoekers uit naar moslims. Iedereen weet dat spotprenten over Mohammed kunnen leiden tot gewelddadige reacties. In januari doodden moslimextremisten twaalf mensen bij een aanval op de redactieburelen van het Franse satirische tijdschrift Charlie Hebdo, dat herhaaldelijk de spot had gedreven met de voor moslims heilige profeet.

PVV-leider Geert Wilders poseert zondag in Garland, Texas met het politieteam dat later op de dag zou ingrijpen en de twee schutters zou doden.Beeld ap

#texasattack

Het duurt tot maandagochtend voordat er iets bekend wordt over de daders, wier lijken dan nog steeds ten behoeve van het onderzoek op straat liggen. Een van hen is Elton Simpson. Hij komt uit Phoenix, Arizona. De tweede aanvaller woonde volgens diverse berichten bij hem in. Hij heet Nadir Soofi. Hun huis wordt doorzocht.

Er zijn 's ochtends nog geen mededelingen over het mogelijke motief. Simpson zou verscheidene berichten op Twitter hebben gezet. De laatste daarvan verscheen een half uur voor de aanslag en bevatte de hashtag #texasattack. 'Mag Allah ons aanvaarden als moedjahedien (strijders in de heilige oorlog)', luidde de tweet.

Simpson werd in 2010 aangeklaagd omdat hij van plan zou zijn geweest naar Somalië te reizen 'met het doel zich aan te sluiten bij de gewelddadige jihad'. Hij zou daar vervolgens over hebben gelogen tegenover een FBI-agent. Een rechter verklaarde hem schuldig aan het voorliegen van de agent, maar oordeelde dat de regering niet had kunnen bewijzen dat hij zich wilde aansluiten bij een terroristische beweging. Hij kreeg drie jaar voorwaardelijk.

Pamela Geller

Een paar maanden geleden begon de politie in Phoenix een nieuw onderzoek naar de 30-jarige Simpson, nadat hij op sociale media was begonnen te schrijven over het terreurleger van Islamitische Staat (IS). Maar er waren geen aanwijzingen voor de aanval van zondag, zeggen de autoriteiten maandag. Zij kenden de tweets die vlak voor de aanslag werden geplaatst, maar ze zeggen niet te hebben geweten wie daar achter zaten.

Wilders twittert na de aanslag: 'Capituleer nooit voor terrorisme!' Pamela Geller, de organisator van de cartoontentoonstelling, meent dat de aanval laat zien 'hoe nodig onze bijeenkomst was'. Zij is hoofd van de American Freedom Defense Initiative, een in New York gevestigde actiegroep die ook wel bekend staat onder de naam 'Stop de Islamisering van Amerika'. Critici noemen het een extremistische organisatie. Geller zei daarover in aanloop naar de bijeenkomst: 'Alsof tot het uiterste gaan in het verdedigen van het goede een slecht ding is.' Volgens haar ging de bijeenkomst van zondag over de verdediging van de vrijheid van meningsuiting. Moslims zijn een 'speciale klasse' geworden die Amerikanen niet langer mogen beledigen. 'De media leggen zichzelf de sharia op', zegt Geller.

Dat zij de cartoontentoonstelling speciaal in Garland wilde houden, had te maken met het feit dat in januari in hetzelfde Culwell Center een pro-moslimgroep een bijeenkomst had gehouden. Islamcritici hadden daar toen aanstoot aan genomen, omdat dit een week na de aanslag op Charlie Hebdo was. Pro- en anti-moslimdemonstranten kwamen toen tegenover elkaar te staan.

Wilders' rechterhand 

De Amerikaanse anti-islam activiste Pamela Geller (56) en de Nederlandse PVV-leider Geert Wilders zijn al jaren twee handen op één buik. Een profiel van Geller.

Extra beveiliging

Ondanks deze voorgeschiedenis vreesden de autoriteiten zondag niet voor geweld. Wel waren er voor alle zekerheid uitgebreide veiligheidsmaatregelen getroffen door de politie van Garland, de beveiliging van de scholengemeenschap en particuliere veiligheidsdiensten. Gellers organisatie betaalde uit eigen zak 10.000 dollar, waarmee veertig agenten werden betaald. 'De hoge prijs die voor vrijheid moet worden betaald', zegt zij. Volgens de politie was de beveiliging zodanig opgesteld dat indringers niet gemakkelijk tot in het gebouw hadden kunnen doordingen. De aanvallers kwamen niet voorbij de eerste politiewagen.

Moslimorganisaties hadden van tevoren iedereen opgeroepen de cartoonbijeenkomst te negeren. Na de schietpartij laat imam Zia Sheikh van het Irving Islamic Center weten dat er 'geen enkele rechtvaardiging' is voor welke terreurdaad ooit.

De scholen in de buurt zijn maandag open. Wel is er extra beveiliging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden