Hebben we een radonprobleem?

In 3.000 woningen wordt een meetapparaatje voor radon geplaatst. Moeten we ons zorgen maken?

ANNE HAMMERS

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) maakte maandag bekend dat het onderzoek gaat doen naar de hoeveelheid radioactieve straling in Nederlandse huizen.

Om welke stoffen gaat het?

Radon en thoron zijn zogenoemde 'dochterproducten' van de radioactieve stoffen uranium en thorium, die van nature in onze bodem en in veel bouwmaterialen zitten. Een kenmerk van deze gassen is dat ze door de bodem worden uitgeademd, waarbij ze 'vervallen' tot andere stoffen. Via de vloer komen ze in huizen terecht.

Waarom doet het RIVM hier nu onderzoek naar?

'Uit recent onderzoek is gebleken dat thoron in een deel van de woningen meer voorkomt dan voorheen gedacht en dat we oude metingen niet meer kunnen vertrouwen', zegt Harry Slaper van het RIVM.

In de jaren tachtig werd voor het eerst onderzoek gedaan naar de hoeveelheid thoron en radon in Nederlandse woningen. Toen werd een lage concentratie thoron gemeten, maar nu blijkt dat dit niet het geval is. Thoron, een isotoop van het radioactieve element radon, is een vluchtig gas en het heeft maar weinig tijd nodig om vanuit de bodem of bouwmaterialen in de lucht te komen.

Is dit gevaarlijk?

De Gezondheidsraad schatte in 2000 op basis van internationaal onderzoek dat in Nederland jaarlijks zo'n achthonderd mensen overlijden aan longkanker door blootstelling aan radon. Omdat de gassen veranderen in nieuwe 'dochterproducten', die zich aan stofdeeltjes hechten die we inademen. Dit is een ruwe schatting, zegt Marcel Schouwenburg van het Reactor Instituut van de TU Delft. 'Het gaat om een potentieel aantal gevallen.' Jaarlijks komen er zo'n tienduizend longkankerpatiënten bij. 'Het is een van de risicofactoren.'

Een longarts van het VU Medisch Centrum stelt dat er niet zomaar een een-op-eenrelatie kan worden gelegd tussen longkanker en de aanwezigheid van radioactieve stoffen. Wel is gebleken dat inademing van de radioactieve deeltjes de kans op longkanker bij rokers verhoogt.

Moeten we ons nu zorgen maken?

'Nederland heeft niet echt een radonprobleem', zegt Schouwenburg van het Reactor Instituut. 'In landen om ons heen kan de concentratie vijf tot zes keer zo hoog liggen.' In Finland worden kruipruimten en kelders vaak geïsoleerd, om te voorkomen dat een te hoge dosis straling het huis inkomt. Vanwege de bodemsamenstelling is de concentratie radon in Nederland relatief laag. In landen met een rotsachtige bodem wordt veel meer radon gemeten. Een Nederlands bedrijf dat zich specialist noemt op het gebied 'radonwerende vloerfolie' is volgens Schouwenburg wat overdreven. 'Dat zal in Nederland niet snel nodig zijn.'

Waarom komt er dan toch een nieuwe meting?

Concentraties radon en thoron zijn vooral afkomstig uit bouwmaterialen. Wetenschappers noemen gips vaak als boosdoener als het gaat om radioactieve straling. Chemisch gips dat gemaakt werd van de restproducten van de kunstmestindustrie, bevatte een hoge dosis radon. Tegenwoordig wordt natuurlijk gips gebruikt.

'We weten nu niet meer hoe het is gesteld met de stralingsbelasting in de Nederlandse woningen', zegt Harry Slaper van het RIVM. 'Het onderzoek moet uitwijzen in welke mate thoron naast radon van belang is.' Bij te hoge concentraties lijkt goede ventilatie de effectiefste oplossing. 'En vooral niet roken.'

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden