Hebben we een necrologie van Hawking liggen?

Bijna had Stephen Hawking zijn schepper ontmoet. In plaats daarvan sprak hij de paus.

Stephen Hawking was in Rome om een pauselijke conferentie in Vaticaanstad te bezoeken ter ere van de Belgische priester Georges Lemaître.

Het had afgelopen week zomaar wereldnieuws kunnen zijn: kosmoloog Stephen Hawking overleden. Vorig weekend sijpelden berichten binnen dat de wereldberoemde geleerde in de rolstoel ter observatie in een Italiaans ziekenhuis was opgenomen. Prompt gingen op redacties de alarmbellen af: hebben we een necrologie van Hawking liggen, voor het geval het misgaat?

Het antwoord was nee, want het voelt toch altijd weer ongemakkelijk om levenden op papier alvast dood te verklaren. Maar in het geval van de Britse theoreticus is het hoe dan ook geen slecht idee. Hij is 74, volledig verlamd door ALS, praat via een synthesizer en deed de laatste decennia al diverse pogingen om het tijdelijke met een eeuwige te verwisselen. Longontstekingen loeren op hem.

Mijn vraag was vooral: wat doet Hawking in Rome? Het antwoord was: een pauselijke conferentie in Vaticaanstad bezoeken ter ere van de Belgische priester Georges Lemaître, die vijftig jaar geleden overleed. Weinigen kennen Lemaître, maar hij is de man die in 1927 uit Einsteins nieuwe theorie van ruimte en tijd de mogelijkheid van een oerknal afleidde. Als katholiek sprak hem dat zeer aan: de natuurkunde leek de schepping zelf te hebben ontdekt.

Dat laatste zullen de meeste deelnemers aan de conferentie in het Vaticaan, onder wie ook onze eigen Robbert Dijkgraaf, waarschijnlijk niet vol onderschrijven. Al was het maar omdat vijftig jaar na Lemaître door onder meer Hawkings werk duidelijk is dat het begin van ruimte en tijd niet zozeer een kwestie is van scheppen als wel van een willekeurige uitschieter in de eeuwige leegte.

Hawking maakt graag toespelingen op de schepper. In zijn onderhoud met paus Franciscus herhaalde hij vorige week nog eens dat voor het creëren van een universum geen God nodig is. Maar ook dat de wetenschap niet kan bewijzen dat God niet bestaat.

Dat laatste geldt natuurlijk net zo goed voor de Yeti en het mannetje in de maan, maar feit is dat het eeuwige gesteggel tussen geloof en wetenschap is weggeëbt in een Groot Wederzijds Schouderophalen. Wat wetenschappers in hun vrije tijd geloven, is hun eigen zaak. Maar breng God ook niet mee naar het werk.

Intussen werd Hawking dinsdag alweer ontslagen uit het ziekenhuis. Vals alarm, dus, voor de zoveelste keer. Al kan die necrologie misschien toch geen kwaad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden