Peiling

Hebben we een nationale coronaherdenking nodig?

Met predikant Coen Wessel, pastoor Jan-Jaap van Peperstraten, imam Azzedine Karrat en de joodse auteur en dansleraar Henk Bakboord doet filmmaker Eddy Terstall een oproep tot een nationale coronaherdenking. Een goed idee, of niet?

Coronapatiënt Peter Lemmens kon na vele maanden in het ziekenhuis wel weer thuiskomen, maar meer dan 17 duizend andere mensen bezweken in Nederland aan het virus.  Beeld Arie Kievit
Coronapatiënt Peter Lemmens kon na vele maanden in het ziekenhuis wel weer thuiskomen, maar meer dan 17 duizend andere mensen bezweken in Nederland aan het virus.Beeld Arie Kievit

Eddy Terstall, filmmaker: ‘Ons voorstel gaat verder dan een herdenking voor de bijna 18 duizend mensen die aan covid-19 zijn overleden. Juist nu het leven weer bijna normaal begint te worden, moeten we omkijken naar de mensen die het zwaarst zijn getroffen door de crisis. Mensen zijn arbeidsongeschikt geworden door corona, vele ondernemers zijn alles kwijtgeraakt. Hoe helpen we mensen die langdurig zijn getroffen?’

‘De saamhorigheid verdween, er zijn diverse kampen ontstaan. Ik merk het aan de reacties. Een herdenking, waar slaat dat op? Het viel toch wel mee? Een groep vond de coronaregels veel te streng, voor anderen ging het niet ver genoeg. Mensen gaven elkaar de schuld van het gebrek aan vrijheid, terwijl iedereen er last van had. covid-19 heeft ook een maatschappelijke ravage aangericht. Tijd voor actie.’

Ernst Kuipers, bestuurder Erasmus Universiteit en voorzitter Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ): ‘Ik vind een nationale herdenking een uitstekend idee. De pandemie heeft ons allemaal getroffen en daardoor een enorme invloed gehad op de samenleving. Het is goed om daarbij stil te staan.’

Gerben van den Berg, woordvoerder Nationaal Comité 4 en 5 mei: ‘Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei herdenken we de oorlogsslachtoffers. Ook adviseert en ondersteunt het Nationaal Comité bij andere herdenkingen, zoals de Nationale Holocaustherdenking en de 15 augustus herdenking. Vanuit die ondersteunende rol denkt het Nationaal Comité graag mee met de organisatoren van een eventuele nationale coronaherdenking, zoals het comité dat eerder ook heeft gedaan bij de MH17 herdenking.’

Joyce Sombroek, wereld- en olympisch kampioen hockey, huisarts en bij Spelen Tokio ‘covid-liaison’ namens sportkoepel NOC*NSF: ‘Ik zou toch vooral van de slachtoffers van covid-19 willen weten of zij een herdenking zien zitten. Van de verpleegkundigen op de IC’s in een speciaal beschermingspak, tot de mensen die het moeilijk hebben, omdat ze hun baan zijn kwijtgeraakt of chronisch moe zijn. Die zie ik ook voorbij komen in de huisartsenpraktijk.’

Bianca Buurman, voorzitter beroepsvereniging Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland: ‘Het is belangrijk om de coronacrisis te herdenken, maar we zitten er nog middenin. Verpleegkundigen en verzorgden gaan voorlopig door met coronazorg, en dan moeten we nog beginnen aan een serieus herstelplan. Daarbij is een herdenking gepast om stil te staan bij het werk dat is verricht en de patiënten die we zijn verloren. Als we maar niet de illusie hebben dat het na een herdenking klaar is.’

Maaike Head, olympisch kampioen lichte dubbeltwee roeien in Rio 2016 en chirurg in opleiding: ‘Ik zit absoluut niet te wachten op een herdenking. Mensen in het ziekenhuis in Sittard, waar ik werk, kunnen het woord corona niet meer horen. Ik heb tijdens de eerste golf in 2020 veel op de ic gestaan, gezien hoe coronapatiënten van de ene dag op de andere naar adem hapten. Ook de verpleegkundigen verlangen naar een normaal leven.

‘Maar gaan we dan de doden herdenken? Wat is de boodschap? Het past toch meer bij een oorlog? We kijken in het ziekenhuis vooral vooruit, ik zie overal wachtlijsten. We moeten eerst een enorme achterstand aan reguliere zorg wegwerken.’

Jan Paternotte, coronawoordvoerder D66: ‘Ik vind het een mooi initiatief vanuit de samenleving. Nederlanders hebben het hard voor de kiezen gehad tijdens de coronacrisis. Daar moeten we niet zomaar overheen stappen, daar heeft Terstall gelijk in. Er liggen nog steeds mensen in het ziekenhuis, de economische gevolgen dreunen nog na en in Suriname is het code zwart. Het is dus belangrijk om ook met hen rekening te houden bij het uitwerken van dit voorstel.’

Robin Middel, woordvoerder Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie covid-19: ‘Vorig jaar was het te vroeg, maar de behoefte aan een herdenking is tastbaar. We gaan graag in gesprek met Eddy Terstall. Wordt het een nationale herdenking of juist heel klein? Iedereen zoekt vanuit zijn eigen perspectief een moment van reflectie. Ik verwacht binnenkort een brief van het kabinet hoe de overheid het wil organiseren. DG Covid-19 is de netwerkorganisatie die alle voorstellen met de ministeries bespreekt en coördineert.’

Edzo Doeve, directeur begrafenisondernemer DELA: ‘Als de pandemie is bestreden en de maatregelen niet meer van kracht zijn, steunt DELA een moment van reflectie op de coronaperiode. In de meeste gevallen kiezen mensen een eigen vorm van herdenking. Niet zelden is dat een vorm van collectieve herdenking in combinatie met een bezoek aan een graf of urn. Daarom vinden wij het nu te vroeg om te oordelen over een structurele dag van reflectie of herdenking.’

Diederik Gommers, intensivist Erasmus MC en voorzitter Nederlandse Vereniging voor Intensive Care: ‘Een covidbevrijdingsdag is passender dan een herdenking. Mensen hebben nu behoefte aan positiviteit en perspectief. We hebben straks 10 miljoen prikken gezet, het gaat als een dolle. Als de vaccinatiegraad straks rond de 70, 80 procent ligt, zijn we echt van dat virus af.

‘Ik zie ook dat het nog druk is op de ic’s. Vierhonderd patiënten lijkt niks, al zijn het er vierhonderd teveel. Maar de verlossing is nabij. Covid is zo’n beladen term geworden, ik wil er een dikke streep onder zetten. Heerlijk toch als Ernst Kuipers en Diederik Gommers niet meer elke dag op televisie zijn? Weg met die angst, wees trots op wat farmaceuten en wetenschappers voor elkaar hebben gekregen. Laten we in het najaar een nationale feestdag organiseren en met zijn allen weer lekker veel te dicht op elkaar staan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden