Hebben vrouwen echt meer slaap nodig dan mannen?

Vrouwen wisten het allang, maar er moest wetenschap aan te pas komen om het bewijs te leveren: ze hebben meer slaap nodig. 20 minuten welteverstaan. Dat schreven Metro, Libelle, Nieuwsblad en ELLE al eerder deze maand, naar aanleiding van een onderzoek onder 210 mannen en vrouwen. Dat vrouwen zo'n lang slaapschema behoeven, heeft volgens de bladen een goede reden: damesbreinen vergen meer onderhoud omdat ze wat complexer zijn en gave dingen doen als multitasken. Dat dan weer wel.

Beeld Thinkstock/Wavebreakmedia Ltd

Wanneer we het oorspronkelijke onderzoek opzoeken, blijkt dat het om een acht jaar oude studie gaat die om de zoveel tijd als 'nieuws' wordt gepresenteerd, waarbij dan lukraak nieuwe weetjes worden toegevoegd. De speciale slaapbehoefte van het multitaskende vrouwenbrein lijkt zo'n weetje te zijn. Daarover staat niets in de studie; pas in 2010 voegde de Britse slaaphoogleraar Jim Horne die opmerking toe in de Mail Online.

Slaaponderzoeker Winni Hofman van de Universiteit van Amsterdam (UvA) vindt het geen plausibel verhaal: 'Horne heeft vaak nogal stellige uitspraken waar ik moeite mee heb.' In een eerste e-mail geeft Horne toelichting over zijn vrouwenbreinuitspraak, maar zodra we vragen of hij die kan onderbouwen, blijft een antwoord uit. Officieel heeft de wetenschap nog geen antwoord op exacte slaapverschillen tussen mannen en vrouwen, zegt Hofman.

Andere context

En dan is er nog dat getal: 20 minuten. Dat staat wél in de originele studie uit 2008. Maar de context is volstrekt anders. In plaats van de slaapbehoefte te meten, vroegen wetenschappers 210 mannen en vrouwen hoe ze hun nachtrust ervaren. Daaruit blijkt dat met name vrouwen moeilijk in slaap vallen. Zelf schatten ze dat ze een slaaptekort hebben van zo'n kwartier tot 20 minuten. Ze hebben dus hooguit meer slaap in te halen in plaats van een aangeboren grotere slaapbehoefte.

Dat slaapprobleem bij vrouwen kan allerlei oorzaken hebben, zegt Gerard Kerkhof, emeritus hoogleraar psychofysiologie aan de UvA. Wellicht spelen hormonen een rol, maar sociale oorzaken zijn minstens zo belangrijk, zegt hij. 'Maar daar kun je soms wat aan doen, zoals leren omgaan met piekeren', zegt hij. 'Daarom is het kwalijk dat dit nieuws de boodschap uitdraagt dat vrouwen geboren worden met een extra slaapbehoefte, alsof dat een feit is waarbij je je als vrouw moet neerleggen.'

Oordeel: twijfelachtig

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden