Hebben kinderen die opgroeien in verkeerslawaai echt drie maanden ontwikkelingsachterstand?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: de ontwikkeling van kinderen die opgroeien met verkeerslawaai, loopt drie maanden achter.

Woonhuizen langs de A10, de ring rond Amsterdam.Beeld anp

Van wie komt die claim?

Sluit alle ramen en deuren. Geluidshinder van met name verkeer in woonwijken zorgt ervoor dat 5-jarige kinderen al een ontwikkelingsachterstand van drie maanden oplopen, stelde Duits onderzoek onlangs. 'Het kan moeilijk zijn dat later weer in te halen, zeker als er niets aan de lawaaierige omstandigheden verandert', zei onderzoeksleider Kerstin Schneider van de universiteit van Wuppertal in het AD.

Dat is een behoorlijk concrete en onheilspellende uitspraak, die dan ook nagalmde op onder meer NPO Radio 1 en RTL Nieuws.

Klopt het?

Het oorspronkelijke onderzoek oogt in eerste instantie waterdicht, maar er blijken er toch barstjes in te zitten. De drie maanden ontwikkelingsachterstand is bepaald geen vanzelfsprekende uitkomst, vooral omdat van de vijfduizend onderzochte Duitse kleuters slechts één momentopname is gemaakt. Harde conclusies zijn dan al niet meer te trekken.

Sterker nog: of er écht sprake was van drie maanden achterstand valt te betwijfelen, zegt de Leidse hoogleraar pedagogiek Rien van IJzendoorn. Hij vindt het denkbaar dat nachtelijke geluidshinder de ontwikkeling van jonge kinderen belemmert, maar benadrukt dat de kleuters in deze studie vaak ook opgroeiden in armere gezinnen op ongunstige woonlocaties. Dikke kans dus dat de kinderen, op dit ene meetmoment, naast lawaai óók op andere manieren benadeeld waren, waardoor ze sowieso lager op ontwikkelingsvaardigheden scoren. 'Daar wordt in deze studie zoveel mogelijk rekening mee gehouden, maar zonder extra meetmomenten of een experiment weet je nooit of je een belangrijke invlioed mist.'

En kunnen kinderen aan de vermeende achterstand écht niet ontkomen? 'Dat valt op deze manier nooit hard te maken', zegt Peter de Jong, hoogleraar orthopedagogiek aan de Universiteit van Amsterdam. 'Vaardigheden in de kleutertijd voorspellen vrij matig hoe goed een kind zich op school ontwikkelt. We weten gewoon niet of de toets die ze hier gebruiken iets over de lange termijn zegt. Uit het onderzoek blijkt niet dat de achterstand blijft bestaan.'

Een hoop onduidelijkheid dus. Misschien krijgen we over een paar jaar betere antwoorden: het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gaat de geluidssituatie bij Nederlandse kinderen onderzoeken.

Eindoordeel?

Tot dat onderzoek iets oplevert, weten we niet of lawaai de nachtrust van kinderen op schadelijke wijze verstoort. Om nu al met enige zekerheid van drie maanden ontwikkelingsachterstand te spreken, is dus voorbarig.

volkskrant.nl/kloptditwel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden