Wat is waar?

Hebben 60 duizend zzp'ers opdrachten verloren door wet DBA?

De Volkskrant checkt in aanloop naar de verkiezingen op 15 maart politieke uitspraken op waarheidsgehalte. Vandaag: hebben 60 duizend zzp'ers opdrachten verloren door de wet DBA?

Zijn 60 duizend zzp'ers opdrachten kwijtgeraakt door de wet DBA? Beeld anp

'Eén van de dringendste opdrachten voor een volgend kabinet is het herstellen van de rust op de zzp-markt', betoogde D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven in een column op Business Insider, waarin ze het huidige kabinetsbeleid en de 'desastreuze' wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties hekelt. 'Door de wet DBA hebben meer dan 60.000 zelfstandigen opdrachten verloren.'

Wat is hiervan waar?

Het aantal zelfstandigen zonder personeel is de afgelopen jaren toegenomen tot ruim 1 miljoen, meer dan 11 procent van de beroepsbevolking. Intelligence Group, een onderzoeksbureau gespecialiseerd in arbeidsdata, voert sinds 2003 het Arbeidsmarkt GedragsOnderzoek (AGO) uit onder een representatieve steekproef van de Nederlandse beroepsbevolking. Sinds mei vorig jaar, toen de wet DBA in werking trad, heeft Intelligence Group samen met zzp-expert Pierre Spaninks vragen toegevoegd specifiek voor zzp'ers om ieder kwartaal het effect van de omstreden wet op hun werkzaamheden te meten.

Volgens de meest recente cijfers uit dat onderzoek kregen zo'n 46 duizend zzp'ers in 2016 van één of meerdere opdrachtgevers te horen dat zij door de nieuwe wet niet meer ingehuurd konden worden als zelfstandige. Van hen kon bijna de helft wel alsnog aan de slag in een (tijdelijke) arbeids- of uitzendovereenkomst of via payrolling, wat de klap wel wat verzacht.

Het door Van Veldhoven genoemde aantal van 60 duizend verwijst naar een tussentijdse meting, zegt Spaninks. Die cijfers werden bekendgemaakt vlak voor het Kamerdebat over de wet DBA op 8 december. 'Het leek toen die kant op te gaan, maar toen de meting werd afgesloten bleek het mee te vallen.' Van Veldhovens column kwam uit op 17 januari, twee dagen voordat de definitieve cijfers van de vierde kwartaalmeting bekend werden gemaakt. Zij baseerde zich dus op wat toen de meest recente gegevens waren.

Dat het aantal getroffen zzp'ers uiteindelijk lager bleek te liggen, zou te maken kunnen hebben met het besluit van staatssecretaris Wiebes om handhaving van de wet uit te stellen tot 1 januari 2018, aldus Spaninks.

Ook Stichting ZZP Nederland hield in oktober vorig jaar een enquête onder haar leden om de gevolgen van de wet DBA in kaart te brengen. Van de ruim vierduizend respondenten zei bijna een kwart opdrachten te zijn verloren door de nieuwe wet. Dat is procentueel gezien nog meer dan uit het onderzoek van Intelligence Group, hoewel de enquête van ZZP Nederland niet representatief is en werd gehouden nog voor de wet werd opgeschort.

Lees ook

De wet DBA moest het probleem van het groeiend aantal schijnzelfstandigheden oplossen. Wat ging er mis? (+)

Hoe de wet die zzp'er moet beschermen averechts werkt (+).

Conclusie

Spaninks zegt de meting van Intelligence Group nog zeker een aantal kwartalen te willen herhalen om te kijken of het schrikeffect van de wet wegebt, of dat het aantal zzp'ers dat opdrachten verliest, juist zal toenemen.

Maar omdat de wet DBA tot het eind van het jaar niet wordt gehandhaafd, is het lastig om al te stellige uitspraken te doen over het effect ervan. En de kans is groot dat in de tussentijd een nieuwe regering is aangetreden, die de wet mogelijk zal aanpassen.

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.