Hebbediekiek!

Een Hebbediekiek is een persfoto waarop ten minste één collega-fotograaf te zien is. Vanavond ontvangt de maker van de beste plaat

DOORPAUL ONKENHOUT

Fotograaf Martijn Beekman brengt maandag een groot deel van de dag door in Biezenmortel, in het kielzog van de heren Roemer, Rutte en Cohen. Biezenmortel ligt in Brabant.

Beekman heeft gezelschap van een tiental andere fotografen en meer dan dertig journalisten van kranten, radio en tv. Zo gaat dat, als de premier en twee oppositieleiders op een maandagmiddag gezamenlijk op bezoek gaan bij een aantal sociale werkvoorzieningen in de regio Tilburg; dan rukt de parlementaire pers massaal uit.

In het stuk dat de volgende dag in de Volkskrant staat, spelen de fotografen een voorname rol. Hun camera's 'ratelen'. Het werkbezoek levert volgens de verslaggever vooral foto's op van Roemer en Rutte. 'Cohen draait steevast een andere kant op en belandt zo telkens buiten beeld.' (Let op de symboliek.)

Bij het stuk is een foto van Beekman geplaatst, met Cohen overigens. Het is een foto van iets dat door voorlichters tegenwoordig met een ernstige blik een 'persmoment' wordt genoemd. Roemer, Rutte en Cohen beantwoorden na hun bezoek vragen van de pers in een kas van een tuinbouwbedrijf. Rutte staat in het midden. Vaderlijk heeft hij zijn handen op de schouders van zijn politieke tegenstanders gelegd.

Uitgezonderd een man aan de rechterzijde is het een 'schoon' beeld, precies zoals fotografen van dit soort geënsceneerde gebeurtenissen wensen. Het is, kortom, geen 'Hebbediekiek', een genre-aanduiding van een foto waarop volgens de officiële definitie 'minstens één collega-fotograaf of cameraman aan het werk te zien is'. Met zoveel collega's in de buurt had het makkelijk anders kunnen lopen. Ook die foto's zijn in Biezenmortel gemaakt, bleek dinsdag.

Beekman is een van de bedenkers van de Hebbediekiek, een uit de hand gelopen fotografengrap. Vandaag wordt in Amsterdam de eerste Zilveren Kiek uitgereikt, een nieuwe jaarlijkse fotoprijs voor de maker van de beste Hebbediekiek van het jaar - fotografenhumor, volgens Beekman, maar met een ernstige ondertoon.

Het idee ontstond tijdens de almaar voortdurende kabinetsformatie in 2010 toen de parlementaire fotografen soms dagenlang bij deuren stonden te wachten, soms klagend, soms melig, meestal waakzaam. Een vast gezelschap Haagse fotografen, als freelancers werkzaam voor het ANP (Valerie Kuypers, Phil Nijhuis en Roel Rozenburg), Serge Ligtenberg (De Telegraaf) en Bart Maat (Novum), verzon als tegengif de Hebbediekiek. Ze moeten de zelfrelativering bevorderen en de saaiheid bestrijden die het werk soms kenmerkt.

Het is óók een aanval op de klaagcultuur, zegt Beekman, en een pleidooi voor humor. Hij voegt eraan toe dat hij niet namens de vijf andere bedenkers spreekt. Er wordt erg gewichtig gedaan over het werk, vindt hij, en te weinig gelachen. Beekman voegt eraan toe dat het geen tijdsverschijnsel is. Ook vijftien jaar geleden, toen hij zijn entree maakte op het Binnenhof, klaagden fotografen al steen en been.

Wat begon als een grapje van zes fotografen die elkaar in Den Haag voortdurend tegenkwamen, is een 'multimediale productie' geworden met een site (www.hebbediekiek.nl) en vertakkingen op Twitter, Facebook en Blurb. Vanwege het overstelpende aanbod hebben de bedenkers twee extra platforms gecreëerd, Hebbediekwoot en Hebbedatsjot, voor betrapte collega's van de schrijvende pers en van de televisie.

Ontslagen bij het ANP, minder werk, bezuinigingen met een vernietigend effect: de bedrijfstak staat er beroerd voor. Dat is Hebbediekiek ook, volgens de Haagse fotografen: een manier om de moed erin te houden.

Fotobureau Hollandse Hoogte is mede-organisator van de Zilveren Kiek, de beste 'Hebbediekiek' (een foto waarop andere fotografen te zien zijn) van 2011. De uitreiking is vanavond in café De Engelbewaarder in Amsterdam. In het café zijn tot 15 april de genomineerde foto's te zien. Ze staan ook online: hebbediekiek.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden