Column

Heb ik karakter?

Karakter


Onlangs stuurde mijn krant me een formulier toe. Men wilde van alles van me weten. Ik heb een hekel aan formulieren die je moet invullen. Laat maar, ik heb wel wat beters te doen. Toen ik een herhaald verzoek kreeg, begreep ik dat het ernst was. In de begeleidende brief stond: 'De huidige tarieven blijven ongewijzigd, alleen het woordtarief gaat verdwijnen. Daarvoor in de plaats komt een karaktertarief, waarover jullie nog nader worden geïnformeerd. Maar jullie honorarium zal daardoor niet of nauwelijks veranderen.'

Als een hond, die gevaar bespeurt, spitste ik mijn oren. Stel dat ik een slecht karakter heb, wordt mijn honorarium dan verminderd? Een andere vraag luidde of ik manlijk of vrouwelijk was. Iedere man heeft wel iets vrouwelijks en andersom. Ik ging twijfelen. Na inspectie van mijn lichaam wist ik het weer zeker.

Over mijn karakter word ik dus nader geïnformeerd. In het Engels betekent character o.a. 'een excentriek persoon'. Dat voldoet niet aan mijn wens om onzichtbaar te worden, een verlangen dat de kop opstak na mijn deelname aan Twan Huys' College Tour, die mij opeens tot iets wat grenst aan een bekende Nederlander maakte.

In Bordewijks meesterwerk Karakter (Nijgh en Van Ditmar, 1997) las ik: 'Dreverhaven was een man zonder hart, in de zin van een man zonder gevoel. (...) Maar hij was geen man zonder besef van verantwoordelijkheid, hij bezat èn wil èn, in begrensde zin, besef van plicht.'

Heb ik karakter? Een besef van plicht bezit ik wel - ik schrijf columns en lever ze op tijd in - dat is maar voor een klein deel uit plichtsbesef, de overgrote rest is schrijfplezier. Een man zonder gevoel ben ik niet. Het schrijven begint met gevoel voor woorden en personages. Wil heb ik, lang niet altijd, besef van verantwoordelijkheid slechts in begrensde zin. Onverantwoordelijkheid opent soms avontuurlijke wegen. Al met al ben ik geen Dreverhaven.

Een man van karakter is iemand die de 'vastheid van wil om volgens zijn beginselen te handelen' (Van Dale) vertoont. Een karakter is ook een Chinees letterteken. De door het surrealisme beïnvloede Chinese schrijver Shang Ch'in schrijft in The Frozen Torch (Wellsleep Press, 1992): 'MAANLICHT. Een getuige beschreef de gebeurtenis als volgt: 'Eerst was ik met stomheid geslagen door wat hij deed: hij liep over de toppen van het riet, dat wiegelde in de lichte bries. Was hij misschien Bodhidharma? Maar weer hief hij zijn staf met beide handen en sloeg woest om zich heen, alsof hij iemand beval zijn wil te gehoorzamen. Waarschijnlijk dacht hij Mozes te zijn, die de wateren gebiedt te splijten. Hoewel de beek erg ondiep was lagen er overal grotten en holtes verspreid, en vlak gesteente. Maar ik hoorde niet het geringste geluid van water. Het was vroeg in de morgen van de zestiende; de maan was zeldzaam vol en de hemel van het blauwste blauw. Alles wijst erop dat hij de andere oever had kunnen bereiken. Noch zijn broekspijpen, noch zijn schoenen waren nat. Volgens het verslag van de lijkschouwer was hij verdronken in het maanlicht.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.