Heb er nog weleens een schemerlamp aan overgehouden

Buiten draaft Greg van Hest op superieure wijze naar zijn eerste nationale veldlooptitel, binnen in de genodigdentent halen Wil van Zeeland, Henk Viset, Hein Cujé en Piet Beelen herinneringen op aan een grijs atletiekverleden....

Ooit, twintig, dertig, veertig jaar geleden waren ze zelf Nederlands kampioen veldlopen, al schept de term veldlopen wel enige verwarring. Van Zeeland (72, kampioen in 1955) vertelt dat er in 'zijn tijd' nog een onderscheid werd gemaakt tusssen cross en veldlopen. 'De veldloop ging over egaal terrein; de cross, die was pas echt zwaar.' Kampioen was hij trouwens in alle disciplines; ook de steeple, de 5000 en 10.000 meter gingen hem goed af.

Het viertal hield van een lekkere cross, al moest je indertijd voor het echte werk naar België en Frankrijk, waar de modderige lopen bijzonder populair waren. Hein Cujé (65, dertien Nederlandse titels in talloze disciplines): 'Een auto hadden we nog niet, gingen we met de trein naar Limburg, vanwaar we met wagens van de organisatie werden opgehaald.'

Cujé is de vreemde eend in de bijt, want van huisuit Duitser. Viset, die in 1958 bij de NK net achter Cujé eindigde, grapt: 'Hein was de eerste asielzoeker in Nederland. Hij had de Duitse nationaliteit, maar werd Nederlander. Als beloning mocht-ie meteen in militaire dienst...'

Gisteren werden, aan de rand van een recreatiemeer nabij Heerde, Van Hest en Nadezhda Ilyina, Russin uit Tilburg, de winnaars van de nationale titels. Ze waren ook de overall-winnaars van het crosscircuit. Beiden mochten een leuk geldbedrag mee naar huis nemen. In de tijden van Van Zeeland cum suis was dat wel anders; zoals álles anders was.

Cujé: 'Winkeliers sponsorden de wedstrijden. Als je had gewonnen dan mocht je een tent in, waar je als eerste wat van je gading mocht uitzoeken. Heb ik nog weleens een schemerlamp aan over gehouden. Henk Viset (70, kampioen in '56 en '57): 'Het kwam ook voor dat je even mee moest het dorp in, naar de plaatselijke schoenenwinkel. Dan mocht je je als winnaar een stel schoenen laten aanmeten.'

Nu we het toch over schoenen hebben, Van Zeeland liep op gewone gympen, die niet voor al te veel schokdemping zorgden. De huidige generatie 'loopt met van die luchtdempers'. Niet alles verandert, liep Abebe Bikila in 1960 nog blootsvoets naar de olympische marathontitel, gisteren zagen we ene Abdel Mohammadi ook nog zonder schoeisel over de koude grond draven.

Buiten maakt inmiddels bondscoach Jack Wouters de selectie (Kamiel Maase, Sander Schutgens en Marcel Versteeg bij de lange-, Marko Koers en Johan de Koning bij de korte cross) bekend, die eind deze maart naar Belfast mag voor de WK veldlopen.

Van Hest en Irma Heeren, gisteren derde in een spannende vrouwenwedstrijd, bedanken voor de eer. Ze richten zich de komende weken op wedstrijden op asfalt in Alphen en Den Haag, als voorbereiding op de marathon van Rotterdam, 18 april, waar ze al kwalificatie kunnen afdwingen voor de Olympische Spelen van Sydney.

Wil van Zeeland, Henk Viset, Hein Cujé en Piet Beelen draafden nooit op een groot mondiaal toernooi. In hun tijd had je eigenlijk alleen de Olympische Spelen, en dat was voor het kwartet een stapje te hoog. Maar atletiekinterlands als Nederland-Engeland of Zeslandenwedstrijden - dat was ook mooi.

Van Zeeland won in Brussel ooit een 3000 meter tijdens een landenwedstrijd: 'Kreeg ik de prijs uitgereikt door prins Albert, die nu koning is.' Als je tenminste vrij kreeg van de baas. 'Ik werkte bij Philips als bankwerker, maar het kwam voor dat ik geen vrij kreeg voor een interland. Had ik daar dag en nacht voor getraind, elke avond om negen uur naar bed. En als je dan wél mocht, dan moest je later de verloren tijd inhalen. Mijnheer, ik kan er een boek over schrijven.'

De strijdlust van atleten als Van Hest en Irma Heeren bevalt hen. Met hun onstuimige karakter zijn het echter uitzonderingen. Henk Viset (70, veldloopkampioen in 1956 en '57) schaamt zich voor de gemakzucht waarmee veel sporters anno 1999 excuusjes voor hun falen aandragen. 'Zo'n Krajicek, daar kan ik me dood aan ergeren.'

Gestopt zijn ze allang met topsport, maar het heeft het leven wel gevormd. 'We hebben leren knokken. Oud-atleten haal je er later ook zo uit', meent Viset. Van Zeeland kan niks meer ('last van de heup'), maar Viset, Cujé en Beelen lopen nog steeds hun rondjes.

Viset loopt als zeventigjarige tweemaal per week in het bos. 'Heerlijk, in mijn eigen tempo. Dat laat ik me nooit meer afnemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden