nieuws ondergrondse opslag CO2

Havens van Rotterdam, Antwerpen en Vlissingen willen samen CO2 opslaan in de Noordzee

De zware industrie in de haven van Rotterdam is goed voor 17 procent van alle CO2-uitstoot in Nederland. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De havens van Rotterdam, Antwerpen, Vlissingen en Gent (North Sea Port) willen samen een systeem opzetten om CO2 op te slaan in een oud gasveld onder de Noordzee. De havens hebben hun project bij de Europese Commissie ingediend voor een miljoenensubsidie.

Het idee bij het project CO2TransPorts is om van alle deelnemende havengebieden pijpleidingen aan te leggen naar Rotterdam. Daarvandaan moet een pijpleiding worden aangelegd naar een leeg gasveld op nog geen 10 kilometer van de kust. Per jaar zou daar mogelijk 10 miljoen ton CO2 ondergronds kunnen worden opgeslagen.

Dit gasveld, P18, staat al langer in de schijnwerpers om te worden gebruikt als opslagplaats voor CO2. Toen op de Maasvlakte twee kolencentrales werden ontwikkeld, een door Engie en een door Uniper, beloofden de twee hun CO2 te zullen afvangen en in datzelfde P18 voor de eeuwigheid op te slaan. Twee jaar geleden – de kolencentrales waren nog maar net op volle toeren – stopten de twee energiebedrijven met dit project ROAD: het was te duur.

Maar dat besluit viel op een moment dat emissierechten voor CO2 de industrie nog bijna niets kostten. Voor 5 euro mocht je als grootindustrieel al een ton CO2 de lucht in blazen. Inmiddels schommelt de prijs van die emissierechten rond de 25 euro per ton, en de verwachting is dat de prijs verder zal oplopen. Dat maakt het voor bedrijven aantrekkelijker om na te denken over alternatieven. Zoals onder de grond stoppen.

Omstreden

CO2 is het belangrijkste van de broeikasgassen, en de uitstoot ervan moet volgens de akkoorden van Parijs voor 2050 tot dicht bij nul worden teruggebracht. Dat kan door minder CO2 te produceren, maar ook door geproduceerde CO2 ondergronds op te slaan. CCS heet die aanpak in het Engels.

CCS is omstreden. De industrie zegt dat ze de komende jaren niet zonder kan als ze ‘Parijs’ dichterbij moet brengen. De milieubeweging wil er niet aan, omdat CCS ten koste gaat van projecten voor de productie van duurzame energie. Daarmee lijken ze een punt te hebben. Duurzame energie wordt gesubsidieerd uit de zogenaamde SDE+-regeling (Subsidie Duurzame Energie). Het kabinet is nu bezig een regeling SDE++ te ontwerpen waardoor CCS-projecten aanspraak kunnen maken op diezelfde subsidiepot.

Sinds Engie en Uniper het project ROAD lieten ontsporen, is havenbedrijf Port of Rotterdam bezig met de voorbereiding van project Porthos: CO2 van vooral de chemische industrie en de raffinaderijen in de haven afvoeren naar gasveld P18. Het gaat om een aanvoerleiding langs de chemische bedrijven in de buurt, een compressor en een leiding naar P18. Dit hele pakket zou een investering vergen van rond 450 miljoen euro.

Subsidie

Die investeringskosten zouden terug te verdienen zijn als de prijs van emissierechten tot boven de 60 euro per ton stijgt. Bij de huidige prijs voor emissierechten van ongeveer 25 euro per ton, zou nog maar rond 200 miljoen uit de markt gehaald kunnen worden, en zou de rest van de investeringen met subsidies moeten worden gefinancierd. ‘En dan liever Europese subsidies dan Nederlandse’, zegt de woordvoerder van het Rotterdamse havenbedrijf. De zware industrie in de haven van Rotterdam is goed voor 17 procent van alle CO2-uitstoot in Nederland.

Nu ook de haven van Antwerpen en North Sea Port (het grensoverschrijdende havengebied dat Vlissingen, Terneuzen en Gent met elkaar verbindt) meedoen, komt het project mogelijk in aanmerking voor Europese subsidie. De eerste stap is gezet: het project staat op een lijst van Projecten van Gemeenschappelijk Belang. In november besluit de Europese Commissie of het project ook daadwerkelijk subsidie krijgt. Het Rotterdamse havenbedrijf heeft goede hoop, want in 2009 was Europa bereid 180 miljoen euro subsidie te verstrekken voor het (nu gestaakte) project van de kolencentrales van Engie en Uniper.

Het Rotterdamse havenbedrijf denkt over twee jaar een besluit te kunnen nemen over het bouwen van de CO2-leiding. De bouw vergt dan enkele jaren. De andere havens (Antwerpen, Vlissingen-Gent) zullen pas na 2030 feitelijk worden verbonden met het Rotterdamse CO2-net. Mogelijk kunnen dan ook bedrijven in het westen van Duitsland worden aangesloten.

Ook in de IJmond en Amsterdam loopt een project om CO2 uit de lucht te houden, maar daar wordt de oplossing niet gevonden in lege gasvelden voor de kust. Bij dit project, Athos genaamd (net als Porthos is Athos een van de Drie Musketiers) gaat het om het hergebruiken van de vrijkomende CO2, door het in de chemische industrie te laten verwerken of door het aan tuinbouwkassen te leveren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.