Hartpatiënten lopen hepatitis op bij nacontrole

De besmetting van harttransplantatiepatiënten in het Academisch Ziekenhuis Rotterdam/Dijkzigt met hepatitis B is hoogst waarschijnlijk veroorzaakt bij de geregelde nacontroles van deze patiënten....

Van onze verslaggever

ROTTERDAM

Dat heeft het Dijkzigt-ziekenhuis donderdag bekend gemaakt. Begin februari werd vastgesteld dat dertien hartpatiënten die tussen 1989 en midden vorig jaar in Rotterdam een harttransplantatie hadden ondergaan, met het hepatitis-B-virus besmet zijn geraakt.

Hun aantal is intussen gestegen tot negentien. Gezien de lange incubatietijd van hepatitis B, tot een half jaar, kan het cijfer nog verder oplopen. Tot op heden zijn geen besmettingen opgetreden bij de partners van de transplantatiepatiënten. De besmette patiënten zelf vertonen overigens geen symptomen (geelzucht) van hepatitis B.

Hepatitis-B-besmetting door hartbiopsieën is eenmaal eerder vastgesteld. In het harttransplantatiecentrum in Hannover in Duitsland kwam vorig jaar aan het licht dat van 243 patiënten die tussen 1986 en 1990 waren getransplanteerd, er 67 hepatitis B hadden opgelopen. Een experiment in Hannover wees uit dat bij het nemen van een hartbiopt microscopisch kleine druppeltjes besmet bloed tot twee meter in het rond verspreid kunnen raken.

Prof. dr H. Verbrugh, hoofd van de afdeling bacteriologie van het Dijkzigt, zei donderdag dat de hepatitis-B-besmetting in Rotterdam waarschijnlijk ook langs deze route is verlopen. 'Alle patiënten, op een na, zijn geruime tijd na de transplantatie besmet geraakt. De enige factor die ze gemeen hadden, is dat ze op gezette tijden een hartbiopsie ondergingen. Die nacontroles vinden tegenwoordig op drie ochtenden in de week plaats, waarbij tussen de vijf en tien patiënten per ochtend een biopsie ondergaan.'

Besmetting via het instrumentwaarmee de zandkorrel-grote stukjes hartweefsel worden afgenomen, wordt door Verbrugh uitgesloten, omdat dat voor gebruik bij elke volgende patiënt grondig wordt gesteriliseerd.

'We hebben geen fouten kunnen vinden in de steriliseringsprocedures of-technieken. Het kan dus haast niet anders of de infecties zijn ontstaan door de verspreiding van hele kleine druppeltjes besmet bloed, die op oppervlakken of op de kleding van het medisch personeel zijn terechtgekomen.'

Verbrugh wijst erop dat bij transplantatiepatiënten, die allemaal medicijnen gebruiken om afstotingsreacties tegen het getransplanteerde orgaan te onderdrukken, een hepatitis-B-besmetting enerzijds geen zichtbare symptomen vertoont. Anderzijds krijgt het virus, juist door de afweeronderdrukking, ruime kans zich te vermenigvuldigen. 'Het bloed van zulke patiënten is dus hoogst besmettelijk', aldus Verbrugh.

De bron van de reeks besmettingen blijkt een hartpatiënt te zijn geweest die in 1989 een harttransplantatie onderging. Uit controle van de in het ziekenhuis bewaarde bloedmonsters is gebleken dat alle andere patiënten in 1993 en 1994 besmet zijn geraakt.

'Die eerste patiënt is, denken we nu, getransplanteerd op een moment dat hij nog in de incubatietijd van zijn hepatitis-besmetting verkeerde. De infectie is daarom destijds niet opgemerkt', aldus Verbrugh. Bewijs voor de overdracht van patiënt op patiënt is gevonden in de omstandigheid dat bij alle patiënten hetzelfde virustype wordt aangetroffen.

Het Dijkzigt-ziekenhuis heeft intussen maatregelen getroffen om nieuwe hepatitis-B-besmettingen door hartbiopsieën te voorkomen. Het ziekenhuis gaat zijn ervaringen zo spoedig mogelijk doorgeven aan andere transplantatiecentra en ziekenhuizen in binnen- en buitenland.

'Cardiologen die de nacontrole van hartransplantatiepatiënten verrichten, staan doorgaans niet stil bij het infectiegevaar van de procedure', zegt Verbrugh. 'Voor hen is een biopsie een fluitje van een cent.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.