Nieuws luchtaanvallen

Hart van de Saoedische olieproductie getroffen door aanval met explosieven

Een Saoedische olieraffinaderij en een olieveld zijn zaterdag aangevallen. Onduidelijk is of dat met drones gebeurde of met raketten. Ontploffingen veroorzaakten in elk geval een enorme brand, die volgens de autoriteiten onder controle is. De aanval is opgeëist door Jemenitische Houthi-rebellen, maar de VS wijzen naar Iran. De raffinaderij is de grootste ter wereld.

Rook stijgt op bij de raffinaderij in Abqaiq. Beeld Reuters

De rebellen zeggen tien drones op de Saoedische installaties te hebben afgestuurd. ‘Wij hebben het recht deze aanvallen uit te voeren, en we waarschuwen de Saoediërs dat we onze doelwitten zullen uitbreiden’, zei woordvoerder Yahya Saree volgens Al Jazeera op het tv-kanaal van de rebellen.

Saoedische en Amerikaanse regeringsmedewerkers twijfelen aan dat verhaal. Dat het zou gaan om een drone-aanval, werd ook bevestigd door de Saoedische minister van Binnenlandse Zaken, maar zij onderzoeken of de aanval mogelijk door Iran is gecoördineerd, zo meldt The Wall Street Journal op basis van ingewijden. ‘Er is geen bewijs dat de aanvallen uit Jemen kwamen’, twitterde minister Mike Pompeo van Buitenlandse Zaken, die Iran beschuldigde van ‘een ongekende aanval op de energievoorziening van de wereld’. Iran ontkent de beschuldigingen. Volgens Teheran zijn de beschuldigingen ‘onzin’ en alleen maar bedoeld om toekomstige acties tegen Iran te rechtvaardigen.

De aangevallen raffinaderij is eigendom van staatsoliebedrijf Aramco. Het is de grootste olieverwerkingsfaciliteit ter wereld, en bevindt zich in Abqaiq, ruim 300 kilometer ten noordoosten van de hoofdstad Riyad, langs de kust van de Perzische Golf. Het olieveld dat is aangevallen, ligt in de regio Khurais, tussen de Golf en Riyad. Bronnen rond Saudi Aramco zeiden dat de productie met ongeveer 5 miljoen vaten per dag is verminderd. 

Buitenlandse inmenging

Het Saoedische koninkrijk trekt samen met de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) al sinds 2015 op tegen de Houthi-rebellen in het noorden van Jemen, die volgens hen worden gesteund door Iran. De Houthi’s proberen heel Jemen te veroveren. De strijd is, mede door de buitenlandse inmenging, uitgelopen op een bloedbad waarbij tienduizenden burgers om het leven zijn gekomen, en miljoenen mensen zijn ontheemd.

De laatste tijd zijn er scheuren ontstaan in de coalitie: de VAE lijken niet meer te strijden voor de Jemenitische president Abd Rabbuh Mansur Hadi, zoals Saoedi-Arabië doet, maar voor een nieuwe partner, namelijk de zuidelijke separatisten. Ondertussen voeren de Houthi’s de laatste maanden steeds meer aanvallen met drones en raketten uit op Saoedi-Arabië.

Olieprijs

Het is nog onduidelijk of de aanvallen gevolgen zullen hebben voor de olieprijs – dat is afhankelijk van de schade die bij de aanvallen is opgelopen. In Khurais wordt ongeveer 1 procent van ’s werelds olie geproduceerd en in Abqaiq wordt zo’n 7 procent van de aanvoer verwerkt. Zelfs een kleine verstoring van het proces kan grote gevolgen hebben.

Meer over Saoedi-Arabië en de oorlog in Jemen
Vanwege de bemoeienis van Saoedi-Arabië met het conflict in Jemen, vielen de Houthi-rebellen onlangs ook al een vliegveld in het land aan. Wapens spelen vanzelfsprekend een grote rol in het conflict. Onze medewerker Rosanne Kropman interviewde activist Martin Broek, die tegenwoordig per tweet de internationale wapenhandel blootlegt

De democratisering van de drone baart terrorismebestrijders zorgen. De op afstand bestuurbare vliegtuigjes zijn al niet alleen meer in handen van militaire grootmachten en zouden ook door terroristen ingezet kunnen worden om een aanslag te plegen. 

In Aden, de alternatieve hoofdstad van Jemen, hebben separatistische rebellen vorige maand het presidentiële paleis ingenomen van de door de VN gesteunde regering. In Jemen dreigt daarmee een nieuw oorlogsfront te ontstaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden