POSTUUMHarry van den Bergh (1942-2020)

Harry van den Bergh (1942-2020): geldsmokkelaar, sociaal-democraat en baantjesjager

Harry van den Bergh in 2014.Beeld Jiri Buller

‘Straaljager Harry’ was een van zijn bijnamen. In de tijd dat de PvdA het pacifisme omarmde, wilde Harry van den Bergh als defensie- en buitenlandspecialist van de partij meer geld voor wapenaankopen.

Tot het einde van zijn leven bleef hij sociaal-democraat. Altijd was hij spraakmakend. ‘Daar ben ik ijdel genoeg voor’, zei hij in een interview met deze krant. Maar er was ook altijd gedoe rondom zijn persoon, waardoor hij het stempel van de ultieme salonsocialist op zich kreeg gedrukt.

Nadat het weekblad De Haagse Post hem in 1987 van handel met voorkennis in aandelen Fokker had beticht – iets wat overigens niet bewezen werd – dwong zijn partij hem toch ‘vanwege levendig en actief beursgedrag’ de Tweede Kamer te verlaten.

Hij werd gek van het thuiszitten: ‘Dat gevoel van: de straat heb ik ook al twintig keer uitgewandeld en naar het strand ben ik ook al drie keer geweest.’

Baantjesjager

Van den Bergh reeg de baantjes aaneen. Hij kwam in de directie van Alcatel Nederland, een telecommunicatiebedrijf. In 1989 werd hij benoemd tot voorzitter van Veilig Verkeer Nederland, waarbij hij in opspraak kwam omdat hij te hard had gereden op de snelweg. Hij werd ook voorzitter van de Lotto en Toto. Toen hij in een televisie-uitzending het kraslotenbeleid verdedigde tegen critici die tegen gokverslaving streden, meldde de PvdA-secretaris hem meteen: ‘Je blijft toch altijd politicus.’

Hij bouwde ook een eigen kunstcollectie op, was voorzitter van de Raad van Toezicht van het Joods maatschappelijk werk. Van 2000 tot 2013 was hij voorzitter van Vluchtelingenwerk Nederland. In 2006 keerde Van den Bergh terug als raadslid in de gemeente Amstelveen. In 2014 richtte hij de stichting Educatief Programma Anne op die wilde dat alle kinderen via een bezoek aan de theatervoorstelling Anne in Amsterdam het verhaal van het Achterhuis moesten kennen.

In 2018 trad Van den Berg af als gemeenteraadslid. Hij ging zich concentreren op zijn kunstverzameling. Vorig jaar werd hij nog gestrikt als adviseur voor de Amstelveense Adviesraad voor Cultuur, om de kwakkelende kunst- en cultuursector een impuls te geven.Hij kampte al jaren met een slechte gezondheid. Zo kreeg hij een hartinfarct en prostaatkanker en moest een heupoperatie ondergaan. ‘Van de extraverte machotype is dan weinig meer over’, zei hij enkele jaren geleden in een interview met het NIW.

Sociaal-democraat in hart en nieren

Van den Bergh (vader van twee kinderen) overleed vrijdag op 77-jarige leeftijd in zijn woonplaats Amstelveen. Partijvoorzitter Nelleke Vedelaar noemt hem in een reactie een ‘een sociaal-democraat in hart en nieren’ en fractieleider Lodewijk Asscher prees zijn inzet voor een rechtvaardiger wereld.

In zijn geboorteplaats - Van den Bergh werd geboren op 1 april 1942 - studeerde hij politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Van 1970 tot 1972 was hij wetenschappelijk medewerker van het Koos Vorrink Instituut en vervolgens stafmedewerker van de PvdA en internationaal secretaris. Hij kreeg ook een diplomatiek paspoort dat hij in 1974 ongewild gebruikte door als CIA-agent op te treden. Hij smokkelde illegaal geld naar Portugal om de sociaal-democraten onder leiding van Mário Soares te steunen. Hij nam escudo’s op bij de NMB en bracht die in delen naar Portugal.

Van den Bergh dacht dat hij dat deed in opdracht van Willy Brandt, leider van de Duitse SPD, maar in werkelijkheid kwam het geld uit de VS. Amerika wilde voorkomen dat na de Anjerrevolutie de communisten de macht zouden grijpen. In 1977 kwam hij in de Tweede Kamer. Hij was Kamerlid in de tijd dat de PvdA in actie kwam tegen de plaatsing van kruisraketten en het apartheidsregime in Zuid-Afrika.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden