Column

Harriet Duurvoort: 'Ik kies in 2017 voor een resoluut optimisme'

Ik zou somber kunnen worden over 2017. Trump op de Amerikaanse troon, Wilders die hier lijkt af te stevenen op een verkiezingsoverwinning, Marine Le Pen ook. Aanslag na aanslag na aanslag. Iedereen bang, boos, rancuneus. We zijn zo gericht op ons gram halen dat we nauwelijks in de gaten hebben hoe zwampig de grond is waarop we allen staan, wij en de opponenten met wie we ruzie maken.

Beeld thinkstock

Inmiddels zo diep met onze hakken in het zand gezakt dat alleen nog onze foeterende mondjes boven het drijfzand uitsteken. Mijn voornemen: verlies de diepere laag die onder al die structurele verschillen in mening, kansen, klasse, kleur of geloof ligt niet uit het oog. Dat is het universeel menselijke. We zijn allemaal feilbare, kwetsbare mensen.

Onder de maatschappelijke lagen en hokjes vind je gewone levens, vol uitdagingen. Zelfs waar het gras groener lijkt is verdriet, ziekte, verlies. In compassie vinden we de verbinding.

Ik kies in 2017 voor een resoluut optimisme. In mijn eigen leven, maar ook in de samenleving. Want ik wil een gelukkig nieuwjaar. In een interview zei 'geluksprofessor' Ruut Veenhoven van de Erasmus Universiteit: 'Er blijkt uit onderzoek een duidelijke relatie tussen geluk en tolerantie. Als mensen ongelukkig zijn, trappen ze naar beneden. Ongeluk levert racisme op en haat. Dergelijk gedrag beperkt de mogelijkheden van de maatschappij.' Doet mij denken aan de tegelwijsheid van Ralph Waldo Emerson, die op een koffiemok stond die onlangs stukviel: Voor elke minuut dat je boos bent, loop je 60 seconden aan geluk mis. Dus boze burger, word gelukkig!

Op andere punten komt Veenhoven soms ontnuchterend uit de hoek. 'Mannen zijn minder kwetsbaar. Vrouwen hebben meer gezondheidsklachten. Al klagend leven ze uiteindelijk wel langer.' En kinderen doen het geluksniveau over het algemeen dalen.

Maar is geluk niet heel persoonlijk? Op de site van het CBS kan je de geluksmeter invullen. Ik scoor 0,4 lager dan de gemiddelde geluksscore van Nederland, die is 7,3. Hoe blij ben je met de overheid, hoe blij ben je in je buurt, je financiële situatie. Dat zijn zesjes. Had het CBS mij naar mijn moederschap gevraagd (8,5), mijn werk (8), dan was ik boven die 7,3 uitgekomen.

Om op een constructieve manier aan een gelukkig nieuwjaar te werken besloot ik me aan te melden bij Veenhovens geluksprogramma, immers het enige dat wetenschappelijk gefundeerd is. Het belooft procentpunten gelukstoename. Klinkt wat zuinigjes, maar 'Het effect zit vooral in gebruik van het GeluksDagboek. Incidenteel gebruik daarvan werd gevolgd door een toename in geluk van 0,05 op de schaal van 0 tot 10 en regelmatig gebruik een toename van 0.14 punt. Incidenteel gebruik van het GeluksDagboek levert evenveel extra geluk als winnen in de Postcodeloterij en het effect op geluk regelmatig gebruik van het GeluksDagboek is ongeveer een kwart van wat een huwelijk gemiddeld toevoegt aan geluk.' Hmmm. Ik win regelmatig 5 euro bij de Postcodeloterij, de tevredenheid dat ik iets van mijn inleg terugkrijg zou ik met ongeveer 0,1 willen belonen, gedurende, vooruit, 10 minuten.

Getrouwd ben ik helaas nooit en ik heb momenteel ook geen relatie. Een goed huwelijk, droom ik, romantica pur sang, zou zomaar 2 hele gelukspunten opleveren. Maar met een slecht huwelijk keldert mijn algehele geluksscore met minstens -2,5. Een gewoon, sleets, maar geborgen werkhuwelijk maakt dus 0.14 punt gelukkiger. Arme singles. Ik geef toe, eenzaamheid maakt soms ontzettend verdrietig. Maar ik ben ook van 'There's no greater pleasure in life than being on your own in bed, reading and eating a peanut butter sandwich'. (Martha Gellhorn, oorlogsverslaggever en ex-vrouw van onder anderen Ernest Hemingway). En volgens Aristoteles behoort het geluk aan hen, die aan zichzelf genoeg hebben. Het zou zomaar 0.14 kunnen opleveren.

Wat is geluk überhaupt? Gezondheid, tevredenheid, succes, erkenning, liefde, geld, schoonheid? Muziek, ontroering, een mooie roman? Groots of klein en meeslepend? Humor? Dansen? Flirten? Natuurschoon? Kopjes krijgen van poes? Bungeejumpen? De verrukking van je kind als je samen met zijn treintjes speelt? Als schoonheid in de 'eye of the beholder' zit, dan zit geluk misschien in diens hart. In de samenleving is geluk wat algemener. Veiligheid, saamhorigheid, solidariteit, compassie, betrokkenheid, denk ik.

Ik wens u een gelukkig nieuwjaar. En veerkracht om het onvermijdelijke ongeluk op te vangen.

Harriet Duurvoort is publicist.
Reageren? opinie@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.