Harlingen denkt ver vooruit

WIE veronderstelt dat het alleen bij de Betuwelijn, Rotterdams Tweede Maasvlakte of Schiphols vijfde baan eeuwig duurt voordat een plan van de tekentafel is gerealiseerd, vergist zich deerlijk....

Zo heeft het in Harlingen tien jaar geduurd voordat deze maand eindelijk de zandzuiger 'Seine' uit Urk over de dijk van Harlingen kon worden gereden. Het gevaarte gaat de nieuwe havenkom voor de buitendijkse industriehaven op de gewenste diepte brengen - tot twintig meter.

Inmiddels is de al gedeeltelijk uitgegraven havenkom met water gevuld. Sinds een paar dagen doet de zandzuiger zijn klus, die zes maanden in beslag zal nemen. Het zand uit het bekken wordt benut om het nieuwe bedrijventerrein op te hogen tot vier meter boven het maaiveld. Het duurt nog tot 2003 voordat de uitbreiding klaar is en de eerste goederen hier kunnen worden geladen of gelost. Knoflook uit China bijvoorbeeld.

Tien, twaalf jaar geleden was het evenwel nog allerminst duidelijk of de Friese haven twee keer zo groot zou gaan worden. 'Toen werd ook nog gestudeerd op het aanleggen van een strand in dit gebied. Dat is er vroeger ook geweest, maar door de getijdewerking is het verdwenen', zo legt Sjoerd Brandsma van de gemeente Harlingen uit.

Een strandje voor toerisme en recreatie zou echter alleen maar geld blijven kosten en nooit economisch rendabel worden. Bovendien vroegen bedrijven die op dat stukje grond waren gevestigd zich af waar zij dan heen moesten. En toen rond 1995 ook nog eens bleek dat de bestaande industriehaven in rap tempo zijn laatste vierkante meters terrein wist te slijten aan scheepswerven en koel- en vrieshuizen, was het tijd voor een integraal masterplan.

Er kwamen schetsen voor een nieuwe haven, al dan niet in zee of landinwaarts, er volgde overleg met boeren en waterschappen over mogelijke verzilting van de grond. De bezwaarschriften van omwonenden werden in behandeling genomen, financiers werden gezocht omdat Harlingen de investering niet alleen kon dragen, onderzoekers keken naar de mogelijke gevolgen voor de Waddenzee. Vooral het onderhandelen met grondeigenaren kostte veel tijd. En de uitvoering van het project moest Europees worden aanbesteed.

'Elk stapje in dat hele proces kost al gauw drie of vier maanden', verzucht Brandsma, 'dus je bent zó een paar jaar verder. En door alle vertragingen kregen we financiële problemen, want omdat het zo lang duurde, was alles duurder geworden dan oorspronkelijk begroot.'

Het totale investering bedraagt nu 65 miljoen gulden, waarvan 28 miljoen wordt betaald door overheden en de rest is geleend. Het geld moet worden terugverdiend door de verkoop van de bedrijfsterreinen. Het onderhoud komt uit de havengelden.

De zeehaven van Harlingen is een van de snelst groeiende havens van Europa. In 1995 werd er meer dan één miljoen ton aan goederen overgeslagen, vorig jaar was dat ruim twee miljoen ton. De groei, zo is de verwachting, zal aanhouden. En dus moet er volgens Brandsma nú al werk worden gemaakt van een volgende havenuitbreiding.

'Aangezien dit nieuwe gedeelte over tien jaar vol is, moeten we nu al beginnen met weer nieuwe plannen. Dat vergt, zo weten we inmiddels, al snel tien jaar. Zo'n project betekent keihard werken. Maar je moet geen haast mee hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden