Haren

BERT WAGENDORP

De commissie die de Project X-rellen gaat onderzoeken staat onder leiding van Job Cohen. Job zit op Twitter, op Facebook én hij heeft gestudeerd in Groningen (een plaatsje boven Haren): geknipt voor de klus.


Er is iets gebeurd dat ons voorstellingsvermogen te boven ging, dus het is tijd voor nationale zelfreflectie: hoe kón dit in godsnaam gebeuren? Daar hoort een commissie bij. De eerste bij wie Job op bezoek zal gaan, is Rob Bats, de burgemeester van Haren. Bats zelf reflecteerde de afgelopen dagen al een beetje, en stelde vast dat 'meerdere oproepen van mij om niet naar Haren te komen, feitelijk zijn genegeerd.'


Dat mag je wel stellen. Al zullen we natuurlijk nooit weten hoeveel oproerkraaiers na Robs oproep toch maar besloten thuis te blijven. Aan de andere kant twitterde Bats vrijdag mogelijk nog wat laatste twijfelaars over de streep, met zijn guitige mededeling dat er geen feestje was, in Haren.


De thuisblijvers en Rob hadden ongelijk, er was wél een feestje. Precies het feestje zoals de wel afgereisde hooligans zich dat hadden voorgesteld.


De Groningse korpschef Oscar Drost gaf in zijn zelfreflectie eerlijk toe dat het 'nieuwe fenomeen' van de 'mobiliserende kracht van de social media voor ons onbekend was'. Diender Drost: hele Arabische Lente gemist.


Maar wie er voorál aan zelfreflectie moeten doen zijn de media. Tenminste, volgens het onvolprezen radioprogramma Avondspits van Joost Eerdmans en volgens Sjors Fröhlich, onder anderen. Eerdmans' stelling luidde gisteren: 'De media hebben ook schuld aan de rellen in Haren'. Oud-radiomaker Fröhlich had deze opvatting gisterochtend al geponeerd in de brievenrubriek van de Volkskrant.


Mediahype-specialist Peter Vasterman zei dat Eerdmans een punt had: de berichtgeving in de reguliere media vormde een schakel in 'de keten van gebeurtenissen'. Maar ja, media waren nu eenmaal niet snel tot zelfreflectie bereid.


Volgens Thomas Bruning, algemeen secretaris van de journalistenvakbond NVJ, was van verantwoordelijkheid geen sprake. Bruning zei dat de reguliere media slechts hadden gesignaleerd 'wat er op de sociale media gaande was'.


Berichten media louter over de werkelijkheid, of beschrijven ze een werkelijkheid die ze eerst zelf hebben helpen creëren? In de kwestie Haren is die vraag minder gemakkelijk te beantwoorden dan Eerdmans, Vasterman én Bruning suggereren. Denk de berichtgeving in de oude media weg en vraag je af hoe het zou zijn afgelopen met Project X in Haren.


Wie de reguliere media medeverantwoordelijk acht zal beweren dat er niets zou zijn voorgevallen en dat enkele verdwaasd om zich heen kijkende Twitter- en Facebookgekkies na aankomst in Haren de volgende trein terug naar huis hadden genomen: geen feestje. Anderen zullen volhouden dat de social media inmiddels autonoom en krachtig genoeg zijn om zelfstandig een meute relschoppers en ramptoeristen op de been te brengen om een dorp te slopen.


Ik weet niet wie er gelijk heeft, al leken de neanderthalers die ik op een filmpje de ramen van de Harense AH zag inbeuken me eerlijk gezegd geen krantenlezers en evenmin EénVandaag-kijkers of 3FM-luisteraars.


We zullen het snel genoeg weten, nu voor de reguliere media het nieuwtje er af is: bij volgende Project X'en zullen de social media het op eigen kracht moeten doen.


Cohen moet ook bedenken hoe overheden moeten omgaan met het volgende Haren. Mijn advies: net doen alsof het ouderwetse rellen zijn uit het pre-Facebooktijdperk.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.