Hardnekkig verzet in fort Mazar-i-Sharif

Krijgsgevangen gemaakte Taliban-strijders hebben maandag opnieuw slag geleverd met soldaten van de Noordelijke Alliantie in een fort net buiten de stad Mazar-i-Sharif....

De dertig tot vijftig buitenlandse strijders weigeren zich over te geven en bestookten de Alliantie met machinegeweren. 'Het lijkt op een zelfmoordactie', zei Alliantie-woordvoerder Abdul Wahid. Zij zijn de laatsten van een groep van enkele honderden buitenlandse krijgsgevangenen die zondag in opstand kwamen. De meesten van hen zouden met steun van de Amerikaanse luchtmacht door de Alliantie zijn gedood. Ook zijn ongeveer honderd Alliantie-strijders omgekomen, aldus de woordvoerder.

De wegen naar het negentiende-eeuwse fort Qala-i-Janghi waren maandag afgesloten; medewerkers van het Rode Kruis en journalisten werden op afstand gehouden. Het is daarom nog onmogelijk kennis te nemen van de toestand in het fort en de schattingen van het dodental te verifiëren.

Maar een eerste reconstructie kan wel worden gemaakt op basis van ooggetuigenverslagen van Rode Kruis-medewerkers, een Amerikaanse commando en journalisten van Time Magazine, persbureau Reuters en het Duitse tv-station ARD. Zij bevonden zich in het fort toen de revolte losbarstte.

Drie- tot achthonderd buitenlandse strijders hadden zich afgelopen weekeinde bij de stad Konduz overgeven aan de Noordelijke Alliantie, nadat zij twaalf dagen door hen waren belegerd. Na de slachtingen onder de buitenlandse strijders die na de verovering van Mazar-i-Sharif en Kabul zouden hebben plaatsgevonden, vreesden de Arabieren, Pakistanen en Tsjetsjenen dat ze in het fort alsnog zouden worden vermoord. Het zou dan ook kunnen dat de Alliantie-soldaten inderdaad het gevreesde bloedbad hebben aangericht, maar bewijzen hiervoor zijn er nog niet.

Waarschijnlijker is dat de krijgsgevangenen granaten het fort hebben binnengesmokkeld. Nog weinig ervaren met het gevangennemen van strijders zou de Alliantie hen niet goed hebben ontwapend, suggereerde het Pentagon gisteren. Met enkele granaatontploffingen zaaiden de strijders verwarring en vervolgens ontwapenden en doodden ze enkele bewakers. Dankzij de paniek die daarna in het fort ontstond, bereikten ze een munitiedepot en namen de Alliantie hevig onder vuur.

Een Amerikaanse commando ter plaatse bracht terstond per sateliettelefoon zijn legerbasis op de hoogte. De ARD registreerde dat gesprek, waarin melding werd gemaakt van honderden doden en één omgekomen Amerikaan. Het Pentagon heeft dat laatste niet bevestigd, maar wellicht betreft het een CIA-agent over wiens operatie geheimhouding wordt betracht. De agent zou in het fort de buitenlandse strijders over hun contacten met het Al Qa'ida-terreurnetwerk hebben ondervraagd.

De Alliantie-strijders en de toevallige bezoekers ontvluchtten het fort over de lemen muren. Tussen de kantelen door lieten ze zich naar beneden zakken.

Het is het hoofdkwartier van de Oezbeekse Alliantie-generaal Rashid Dostum, die in het noorden van Afghanistan de zeggenschap over de krijgsgevangen lijkt te hebben gekregen. Hij zond troepen en tanks om zijn bastion terug te veroveren, maar Amerikaanse luchtsteun was daarbij onontbeerlijk. De vliegtuigaanvallen, waarbij ondermeer satelietgestuurde bommen zijn gebruikt, zouden de hele nacht hebben geduurd.

Het leek er zondagavond al op dat de Alliantie het fort had heroverd. De rust was weergekeerd, zei een woordvoerder. Maar dat was voorbarig. 'Deze mensen zijn bereid zich met granaten te omgorden en zich op te blazen om zo omstanders te doden', zei de Amerikaanse minister van Defensie, Donald Rumsfeld, maandag over de laatste strijders die verzet boden. 'Ik hoop dat ze zich overgeven, maar ik ben bang dat ze dat niet doen.'

De buitenlandse strijders die de Alliantie maandag na de inname van Konduz krijgsgevangen maakte, zijn in ieder geval zorgvuldig op wapens gefouilleerd. 'Naar aanleiding van de recente gebeurtenissen', verklaarde de woordvoerder van generaal Dostum.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden