Hardlooplegende Bekele wint marathon van Berlijn in toptijd

Kenenisa Bekele leek niet langer in de race voor de eretitel waarop hij jarenlang aanspraak maakte: beste lange afstandsloper aller tijden. Bij de marathon van Berlijn bewees de 34-jarige Ethiopiër zondag echter dat hij nog meetelt.

Kenenisa Bekele bij de finish. Beeld afp
Kenenisa Bekele bij de finish.Beeld afp

Hij won de prestigieuze wedstrijd in de tweede tijd ooit gelopen: 2.03.03. Hij was 6 seconden langzamer dan het wereldrecord van de Keniaan Dennis Kimetto.

Op het razendsnelle stratenparcours door de Duitse hoofdstad, waar het wereldrecord sinds 2003 zesmaal is verbeterd, deed Bekele weer denken aan de superieure atleet die grossierde in olympische (drie) en wereldtitels (zestien). Op de cross, de 5.000 en 10.000 meter was hij tussen 2002 en 2009 ongenaakbaar. Hij is al meer dan een decennium wereldrecordhouder op de 5.000 en 10.000 meter.

Beslissende demarage

In Berlijn troefde hij Wilson Kipsang af, de voormalige wereldrecordhouder die tijdens de race drie maal tevergeefs trachtte weg te lopen van zijn Ethiopische rivaal. Bekele liet een paar maal een gaatje vallen, maar plaatste uiteindelijk na 40 kilometer de beslissende demarrage. Kipsang moest uiteindelijk 10 seconden toegeven op Bekele, al verbeterde hij zijn oude wereldrecordtijd uit 2013 met tien seconden tot 2.03.13.

Naar het voorbeeld van zijn landgenoot Haile Gebrselassie (oud-wereldrecordhouder in 2.03.59) wilde Bekele na zijn geslaagde baancarrière ook uitblinken op de marathon. Een veelbelovend debuut, twee jaar geleden in Parijs (2.05.04), kreeg lange tijd geen vervolg. De introverte kampioen had last van allerlei blessures in zijn rechterbeen: enkel, kuit, achillespees. Vorig jaar viel hij voortijdig uit bij de marathon van Dubai. De rest van het jaar liep hij geen wedstrijden.

Gezien zijn lange loopbaan leek de toekomst van Bekele ongewis. Was het lichaam van de boerenzoon uit Bekoji uitgeput na ruim een decennium topsport, zoals vele buitenstaanders veronderstelden? Ook de atleet leek te twijfelen aan zijn toekomst. Hij kwam ruim tien kilo aan, trainde nauwelijks, nam zijn revalidatie niet serieus en kampte met motivatieproblemen.

null Beeld getty
Beeld getty

Onder de twee uur

Jos Hermens, zijn manager, weigerde zich neer te leggen bij een voortijdig afscheid van de atleet die hij beschouwt als de meeste getalenteerde aller tijden. Geen afstandsloper komt volgens hem met relatief weinig inspanning zo snel in topvorm. Hij wist Bekele over te halen als 'proefkonijn' toe te treden tot het project Sub2Hours, een wetenschappelijke programma van de Britse hoogleraar Yannis Pitsiladis. Dat heeft een ambitieus doel: een atleet voortbrengen die de marathon in minder dan twee uur volbrengt.

Bekele toonde zich een sceptische deelnemer. Hij acht een tijd onder de twee uur voor zichzelf onhaalbaar. Met wetenschap heeft de gelovige atleet weinig op. Zelfs van multivitaminen of bananen moet hij volgens Hermens weinig weten: hij denkt er dik van te worden. Toch liet hij zijn natuurlijke achterdocht varen, mogelijk bij gebrek aan betere alternatieven.

Onder leiding van Pitsiladis, die ook als antidopingexpert voor het IOC werkt, volgde Bekele een streng dieet met rond de 1.500 calorieën per dag (2.500 is normaal voor een man die weinig aan sport doet). Hij onderging behandelingen bij Hans-Wilhelm Müller-Wohlfahrt, de Duitse arts van onder meer Usain Bolt en het Duitse nationale elftal. In Addis Abeba liet hij zich intensief begeleiden door een persoonlijke coach en een Duitse fysiotherapeut, ondanks het bijgeloof onder veel Ethiopische atleten, dat een fysiotherapeut via zijn handen slechte energie van een andere atleet doorgeeft.

In Londen maakte Bekele in het voorjaar een gedegen rentree. Hij werd derde in 2.06.36, ruim achter de winnaar en latere olympisch kampioen Eliud Kipchoge uit Kenia (2.03.05). Bekele werd niet goed genoeg bevonden om Ethiopië bij de Zomerspelen te vertegenwoordigen.

null Beeld ap
Beeld ap

Waterpokken

De afgelopen maanden verliepen volgens Hermens voorspoedig, al miste Bekele vijf weken geleden een trainingsblok wegens waterpokken. De afgelopen weken trok hij zich terug, zoals hij meestal doet voor belangrijke wedstrijden. Hij laat zelfs zijn manager in het ongewisse over zijn vorm. Toch had Hermens hoge verwachtingen, al weigerde hij te speculeren over het wereldrecord. Een verbetering van Gebrselassies toptijd (2.03.59) was het doel. 'Als het nu niet lukt, weet ik het niet meer', zei hij daags voor Berlijn.

Hermens hoopte dat Bekele tijdens de wedstrijd baat zou hebben bij een nieuwe sportdrank, ontwikkeld in Zweden. Die stelt suikers in staat sneller door de maag te vloeien, naar de darmen. 'In plaats van 6 tot 7 procent glucose kan er dan 14 procent glucose in de drank. Daardoor kun je meer energie in het systeem krijgen. Darmen kunnen meer suikers aan dan de maag. Althans, dat is de theorie.'

De exacte rol van de sportdrank zal waarschijnlijk nooit duidelijk worden. Wat Berlijn wel aan kennis heeft opgeleverd: Kipchoge, die de afgelopen jaren leek uitgegroeid tot de beste marathonloper aller tijden, heeft mogelijk toch een rivaal. Bekele heeft zichzelf aan de vergetelheid onttrokken.

null Beeld reuters
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden