Hardheidsvanger

Sinds enige tijd wordt de mensheid geteisterd door een Ster-reclame van de firma Benckiser voor haar nieuwe produkt Calgon Tabs....

BROER SCHOLTENS

Opvallend aan die Ster-reclame is een hysterisch mens dat een witte jas beschuldigend toeschreeuwt dat de pas gekochte wasmachine door overmatige kalkaanslag nu al kapot is. En er was nog wel onthardingsspul toegevoegd.

Om haar woorden te onderstrepen, toont ze een verwarmingselement met een dikke laag kalkaanslag en een pak met een gewone ontharder. Jas, niet uit het veld geslagen: 'Dan moet u Calgon Tabs gebruiken; vanaf nu is uw machine wel beschermd tegen magnesiumkalk.' De conclusie van dit dialoogje kan niet anders zijn dan: magnesiumkalk heeft dat verwarmingselement gemold.

Het is de zoveelste reclame met wetenschappelijk verantwoord klinkende kreten - een trend in reclameland om de consument te imponeren. De produktaanprijzing deugt niet. Magnesiumkalk, bijvoorbeeld, bestaat niet, verzekeren ons witte jassen die meer dan een dag chemie hebben gestudeerd. Het begrip 'kalk' is gereserveerd voor calciumcarbonaat. De Calgon-reclame doelt op magnesiumcarbonaat, maar dat woord bekt niet in een flitsend reclamefilmpje.

In leidingwater zitten calcium- en magnesiumionen. Hoe meer, des te harder het water. Bij verwarming vormen zich carbonaatzouten, die bijna niet in water oplossen. Ze slaan neer op het verwarmingselement.

In water zitten viermaal zoveel calcium- als magnesiumionen. Bovendien is magnesiumcarbonaat minder slecht oplosbaar dan de calciumvariant. Dus waarom dat magnesiumzout de schuld krijgt terwijl in werkelijkheid calciumcarbonaat de verwarmingelementen ruïneert, is onduidelijk.

Gebruik van Calgon Tabs heeft pas zin als er in het water veel van die zouten zitten: leidingwater moet harder zijn dan tien graden Duitse hardheid (een maat daarvoor), staat daarom op de verpakking. Het meeste leidingwater in Nederland is zachter, meldt de Vereniging van Exploitanten van Waterleidingbedrijven (Vewin).

Op een landkaartje dat Vewin heeft gemaakt, is te zien dat gebruik van Calgon-achtige produkten alleen zin heeft in zuid-Limburg, de kop van Noord-Holland, een gebied rond Haarlem en in de Achterhoek.

Ruw geschat heeft niet meer dan twintig procent van de Nederlanders nog hard water; en dat wordt met de dag minder. De drinkwaterbedrijven willen voor 1997 al het drinkwater in Nederland ontharden; dan stroomt er alleen nog zacht water uit de kranen.

De wonderstoffen in Calgon Tabs die calcium- en magesiumionen vangen, zijn zogeheten polycarboxylaten en citraten. Die hardheidsvangers zitten ook in de meeste waspoeders. Is het water ergens wat harder, dan is wat extra waspoeder voldoende om de meeste kalkaanslag op de verwarmingselementen te voorkomen. Iets meer waspoeder is aanzienlijk goedkoper dan zo'n Calgon Tab à raison van drie kwartjes per wasbeurt.

Vewin vindt waterontharders voor Nederland overbodige produkten. Het Amsterdamse waterleidingbedrijf, dat sinds jaar en dag zacht water produceert, noemt in reclamecampagnes het gebruik onzin. In Duitsland ligt het anders, omdat daar het leidingwater over het algemeen keihard is. Daar kunnen zelfs de hardste gebieden in Nederland, rond Maastricht en in de Achterhoek, niet aan tippen.

Maar waarom zijn Calgon Tabs dan toch te koop in gebieden met zacht water? Producent Benckiser schuift de schuldvraag door naar de distributie-afdelingen van onder meer supermarktketens. Zij weten waar de harde gebieden in Nederland liggen, dat is ze uitgebreid verteld, maar ze doen niets met die informatie, aldus de woordvoerder.

Aan onwetendheid is geld te verdienen. Uit een recente enquête van het Amsterdamse waterleidingbedrijf bleek dat slechts twaalf procent van de ondervraagden wist dat uit hun kraan zacht water stroomt.

Na een intensieve publiciteitscampagne steeg dat percentage tot 29 procent. Die toegenomen kennis zal inmiddels wel zijn weggeëbd, en dat betekent kassa. 'Wij zijn natuurlijk niet de eerst aangewezene om de consument te vertellen waar het water zacht is', zegt de Benckiser-woordvoerder.

Broer Scholtens

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden