Harder rijden maakt verkeer trager

AMSTERDAM - Het kabinet-Rutte wil de maximumsnelheid op snelwegen verhogen van 120 naar 130 kilometer per uur. Tenzij milieu of verkeersveiligheid anders eisen. Hogere snelheden betekenen in ieder geval meer herrie en meer uitstoot van CO2.

Dus we zijn voortaan sneller op de plaats van bestemming?
'Ik denk niet dat je dat gaat merken', zegt Henk Meurs, hoogleraar ruimtelijke ontwikkeling en mobiliteit. 'Als je op weg bent naar je werk, sta je vooral in de stad gewoon vast. Het aantal minuten op de snelweg is meestal heel beperkt. Dit is typisch een maatregel die leuk is voor de perceptie.' Meurs denkt dat het verkeer per saldo juist trager zal worden. 'Het verschil in snelheid tussen voertuigen wordt groter en dat betekent een chaotische verkeersstroom.'
Dat denkt ook Hans Godefrooij van onderzoeksbureau DTV. 'Vrachtwagens mogen nog steeds 80. Als gewone auto's harder gaan rijden, wordt het snelheidsverschil groter. Stel dat een vrachtwagen gaat inhalen. Dan moet iemand die 120 rijdt op de rem trappen en dat levert achter hem een harmonica-effect op van remmende auto's. Iemand die 130 rijdt, moet harder remmen. Dat levert dus een sterker harmonica-effect op.'

Komen er meer ongelukken?
De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) becijferde vorig jaar dat een snelheidsverhoging van 120 naar 130 zal leiden tot 38 procent meer doden, ongeveer 30 procent meer ernstig gewonden en 20 procent meer gewonden. Maar dan moet wel iedereen harder gaan rijden, en dat zit er niet in. Toen de maximumsnelheid omhoog ging van 100 naar 120, daalde zelfs de gemiddelde snelheid, omdat de politie scherper controleerde. Hetzelfde gebeurde in Denemarken toen daar in 2004 de maximumsnelheid omhoog ging van 110 naar 130. De gemiddelde snelheid daalde juist, dankzij de controles. Evenals het aantal ongelukken. De SWOV twijfelt niet: 'Er zullen meer ongelukken komen, maar we weten niet hoeveel.'

Komt er meer herrie rond de snelwegen?
Zeker, zegt Gijs-Jan van Blokland, maar veel zal dat niet zijn. Van Blokland is directeur van M+P, een bureau dat is gespecialiseerd in het meten van lawaai en stof. Tien kilometer harder rijden, leidt tot 0,8 decibel extra geluid. Gevolg zal zijn dat het geluid 20 procent verder draagt en lawaaizones rondom snelwegen dus ook 20 procent groter worden.

Dan moeten de geluidsschermen dus omhoog?
Nee , zegt Van Blokland van M+P. 'De Wet op de Geluidshinder vindt dit soort verschuivingen toelaatbaar. Dus zijn er geen maatregelen nodig.' Het betekent wel dat de geluidshinder overal waar de maximum snelheid hoger wordt, zal toenemen. 'Als je dat toch zou willen compenseren, zou je de bestaande geluidsschermen moeten verhogen met een halve meter', zegt Van Blokland. Dat is een dure grap, want dat kost rond 500 euro per strekkende meter. Naar schatting staat er 300 à 400 kilometer geluidsscherm langs snelwegen, dus dat zou maximaal 200 miljoen kosten. In de praktijk zal dat echter veel lager uitvallen, zegt Van Blokland. 'Veel van die geluidsschermen staan langs stukken weg waar een snelheidsbeperking geldt. We nemen aan dat die beperkingen blijven.'
Met ander asfalt kunnen echter ook wonderen worden gedaan. Stil asfalt wordt op steeds meer plaatsen toegepast. Tussen Amsterdam en Utrecht, tussen Venlo en Maastricht, tussen Arnhem en Apeldoorn. Bij Dijl ligt het stilste asfalt, waarbij het geluid met 70 procent wordt teruggedrongen, zegt Van Blokland: 'Als je daar naast een vrachtwagen rijdt en je draait het raampje open, hoor je alleen nog gefluister.' Maar dit asfalt is wel een stuk duurder dan het standaard-zoab.

Wordt de lucht vuiler?
Van Blokland van stofmetend bureau M+P: 'Voor de uitstoot van stikstofoxiden en fijnstof maakt het maar heel weinig uit hoe hard een auto rijdt.' Tenminste, als hij gelijkmatig rijdt. 'Zodra het verkeer onrustiger wordt en er meer geremd en opgetrokken gaat worden, schieten die waarden omhoog.' Helaas is dat laatste dus precies wat de deskundigen verwachten. Of hierdoor opnieuw bouwprojecten in de buurt van snelwegen in gevaar komen, is zeer de vraag. De uitstoot van CO2 gaat zeker omhoog. Bij 130 kilometer per uur is die bijna 10 procent hoger dan bij 120 kilometer.