Harde toon Leefbaar R'dam speelt PvdA in de kaart

De toekomst van Leefbaar Rotterdam in het college van B en W ziet er somber uit. Dat blijkt uit een peiling die is uitgevoerd in opdracht van de Volkskrant....

Van onze verslaggevers Philip van Praag en  Hans Wansink

Tot verbijstering van lijsttrekker Marco Pastors stond zijnpartij Leefbaar Rotterdam op 1 februari in de peiling van TNSNIPO op 9 zetels, terwijl de grote concurrent PvdA op 21 zetelswerd gepeild.

In drie weken tijd is Leefbaar Rotterdam inmiddels naar 13zetels gestegen, maar de PvdA staat nog steeds op 21. Dat is meerdan het dubbele aantal van de huidige 10 zetels die desociaal-democraten in de gemeenteraad van Rotterdam bezetten.

De polarisatie tussen Leefbaar Rotterdam en de Partij van deArbeid drukt de andere partijen in de Maasstad weg. Het CDA ende VVD staan op verlies en komen niet verder dan 3 zetels elk.Alleen de SP staat met 3 zetels op winst.

Als de Partij van de Arbeid in Rotterdam op 7 maart inderdaad40 procent van de kiezers achter zich weet te krijgen, kan zijgemakkelijk een college vormen met twee kleine partijen. Datheeft ook de voorkeur van de PvdA-kiezers, die Leefbaar Rotterdamals coalitiepartner afwijzen.

Leefbaar Rotterdam komt dus hoogstwaarschijnlijk in deoppositie terecht. Marco Pastors wil zelf onder geen beding metde PvdA in het gemeentebestuur. Zijn kiezers hebben daaroverigens minder moeite mee.

Wanneer de partij van Pastors op 7 maart 26 procent van deRotterdamse stemmen zou halen, biedt dat voor hem een idealespringplank naar de landelijke politiek. Hij kan dan de kopmanworden van een nieuwe groepering rechts van de VVD.

In het onderzoek van TNS NIPO en de Universiteit vanAmsterdam naar de voorkeuren van de Rotterdamse kiezers,uitgevoerd in opdracht van de Volkskrant, is dan ook gevraagd watde kiezers van Leefbaar Rotterdam zouden stemmen als er nuTweede-Kamerverkiezingen zouden worden gehouden.

De grootste groep weet het nog niet, maar 20 procent zegt opde LPF te zullen stemmen en 19 procent op de Groep-Wilders. Eénop de zeven kiezers van Leefbaar Rotterdam zou PvdA of SP stemmenen beschouwt zichzelf ook als links. Een landelijke partij rondMarco Pastors zou voor alle partijen een electoraal probleemkunnen vormen, maar in de eerste plaats voor de VVD.

In Nederland is dus nog steeds ruimte is voor een partij diein de voetsporen treedt van Pim Fortuyn. Dat blijkt ook uit hetantwoord op twee stellingen die de kiezers kregen voorgelegd.

De stelling: het is vervelend als moskeeën het straatbeeldsteeds meer gaan domineren, krijgt in Rotterdam de steun van62 procent van de kiezers. De aanhang van Leefbaar Rotterdamsteunt deze stelling voor 82 procent, tegen 52 procent van dePvdA-aanhang.

De stelling: criminele Antillianen dienen te wordenteruggestuurd, wordt door maar liefst 80 procent van deRotterdamse kiezers onderschreven. Ook de aanhang van de PvdA ende SP steunt deze stelling in grote meerderheid.

In oktober vorig jaar, toen de Rotterdamse gemeenteraad MarcoPastors als wethouder naar huis stuurde, leek het er even op dathij zou uitgroeien tot een nieuwe martelaar. Pastors poseerdeimmers als het slachtoffer van de traditionele politiek van degevestigde partijen in het gemeentehuis.

De kiezers van Leefbaar Rotterdam hebben inderdaad eenonbeperkt vertrouwen in hem, maar buiten zijn eigen aanhang kanhij alleen bij VVD-kiezers op steun rekenen.

Zijn grote tegenstrever, Peter van Heemst van de PvdA, blijktmet 40 procent niet alleen meer vertrouwen te genieten inRotterdam, maar wordt bovendien iets sympathieker en bekwamergevonden. Van Heemst roept bovendien veel minder weerstand op danPastors.

Dat Leefbaar Rotterdam de strijd met oppositiepartij PvdA omde eerste plaats gaat verliezen, komt niet doordat de kiezersgeen waardering hebben voor het door haar gevoerde beleid. Hetveiligheidsbeleid krijgt veel waardering. Liefst 72 procent vande Rotterdammers geeft dit beleid een voldoende (gemiddeld 6.2),bij de PvdA-kiezers ligt dat aantal niet veel lager. Ook hetbeleid om de leefbaarheid in de wijken te verbeteren krijgt vaneen ruime meerderheid een voldoende.

Het integratiebeleid is daarentegen in de ogen van de kiezersgeen succes. Dit krijgt maar van 42 procent een voldoende.Ronduit negatief is men over het beleid ten aanzien van desociale minima.

De achilleshiel van het gemeentebeleid en vooral van hetbeleid van Leefbaar Rotterdam is het integratiebeleid. Het isniet alleen een laag gewaardeerd onderdeel van hetgemeentebeleid, de kiezer vindt deze problematiek op dit momenthelemaal niet zo belangrijk. Slechts 5 procent van deRotterdammers noemt het verbeteren van de inburgering vanminderheden een beleidsterrein waarvoor de gemeente zich moetinzetten.

Het stimuleren van het Nederlands spreken op straat krijgtiets meer steun, maar de score van 7 procent geeft aan dat deRotterdammer hier zeker niet wakker van ligt. Zelfs de kiezersvan Leefbaar Rotterdam vinden dit onderwerp onbelangrijk, gezienhet feit dat maar 14 procent het noemt.

Het lijkt er op dat Marco Pastors zich geprofileerd heeftmet een onderwerp dat de kiezer in 2002 heel hoog zat, maar datvier jaar later nauwelijks nog als een probleem wordt gezien.

Het effect van vooral de harde toon van Leefbaar Rotterdamheeft de PvdA in de kaart gespeeld. Tegenstanders van ditintegratiebeleid zoeken massaal hun toevlucht bij de PvdA. Ruim50 procent van de allochtone kiezers is van plan op de Partijvan de Arbeid te stemmen.

De mate waarin deze kiezers opkomen, zal bepalend zijn voorde uitslag in Rotterdam. Het onderzoek laat zien dat ook onderautochtone Rotterdammers de Partij van de Arbeid op dit momentde grootste partij is.

Er zit een zekere ironie in het scenario dat zich nu inRotterdam lijkt af te spelen. De kiezers geven Leefbaar Rotterdameen iets hoger rapportcijfer dan de PvdA. Maar de kans islevensgroot dat ze de PvdA toch weer de grootste partij gaanmaken. Kiezers kijken in het stemhokje dus niet alleen achterom,maar ook vooruit. Het gevoerde beleid wordt voor kennisgevingaangenomen, terwijl met vooral bezig is met de vraag hoe menverder wil met de stad.

In 2002 kon de PvdA niet begrijpen dat de kiezers zich van departij afkeerde. Hertzelfde onbegrip is nu waarneembaar bijLeefbaar Rotterdam. Het lijkt erop dat de kiezers eenvoortzetting van het huidige veiligheidsbeleid willen, maar eenander integratiebeleid en op een aantal punten een socialerbeleid.

Als de PvdA slechter scoort dan de peiling nu laat zien enLeefbaar Rotterdam nog wat beter, kan een situatie ontstaan datde twee toch samen een college moeten vormen.

De kiezers van Leefbaar Rotterdam zouden daar geen probleemmee hebben. 43 Procent heeft een voorkeur voor een coalitiewaarin de PvdA ook deelneemt en 40 procent wil het liefst doormet de huidige coalitie van Leefbaar Rotterdam, VVD en CDA. Aande kant van de PvdA-kiezers zitten veel meer problemen; slechts20 procent voelt wat voor een coalitie waaraan ook LeefbaarRotterdam deelneemt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden