nieuws kritiek op koningin

Harde kritiek VN-rapporteur op onderonsje Máxima en van moord beschuldigde Saoedische kroonprins

Een onverkwikkelijk biertje met Poetin leverde haar en haar man in 2014 al eens de hoon van de natie op. Die ervaring weerhield koningin Máxima er vrijdag niet van te spreken met de Saoedische kroonprins, die wordt verdacht van het geven van de opdracht voor de moord op journalist Jamal Khashoggi. Een royale inschattingsfout, vindt de rapporteur die voor de Verenigde Naties onderzoek deed naar de moord.

Het gesprek tussen koningin Máxima en kroonprins Mohammed Bin Salman. De foto is verspreid door de Saoedische autoriteiten. Beeld CIC Saudi Arabia, Twitter

Het gesprek met Mohammed Bin Salman, waarvan een foto is verspreid door de Saoedische autoriteiten, vond plaats in de marge van de G20-top in Osaka. Máxima is in Japan als speciaal pleitbezorger van de Verenigde Naties voor inclusieve financiering. De twee spraken volgens de Rijksvoorlichtingsdienst onder meer over het verbeteren van de economische positie van vrouwen in Saoedie-Arabië.

De moord op Jamal Khashoggi kwam niet ter sprake. Eerder deze maand concludeerden de VN in een rapport dat er ‘geloofwaardig bewijs is’ dat de kroonprins verantwoordelijk is voor diens dood. Khashoggi, een vooraanstaand criticus van het Saoedische regime, werd vorig jaar op gruwelijke wijze vermoord in het consulaat van Saoedie-Arabië in Istanbul. Het vermoeden is dat de journalist in stukjes is gezaagd en daarna uit het consulaat is gesmokkeld.

Bin Salman wordt gezien als één van de architecten van de moord. Zelf ontkent de kroonprins ook na het VN-rapport alle betrokkenheid. Bij de vorige G20-top in december zei premier Mark Rutte nog dat hij de moord op Khashoggi ‘allereerst’ bij Bin Salman ter sprake zou brengen, als het al tot een onderonsje zou komen.

Onbegrijpelijk

Die strategie volgde Máxima niet. Tot onbegrip van Agnes Callamard, de schrijver van het VN-rapport over de moord op Khashoggi. ‘Door leiders van andere landen te ontmoeten kan Bin Salman de wereld duidelijk maken dat, wat hij ook heeft gedaan of wat er ook over hem gezegd wordt, hij een gewaardeerd lid van de top van de internationale gemeenschap blijft.’

Als koningin van Nederland heeft Máxima ‘morele en politieke autoriteit’, zegt Callamard. ‘Die autoriteit zou ze moeten gebruiken om op te komen voor universele waarden als het recht op leven en persvrijheid.’

Ook op het Binnenhof klinkt harde kritiek. Wie dit gesprek goedkeurde, ‘begrijpt niks van diplomatie en nog minder van beeldvorming’, zegt D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. Die man rechts op de foto ‘lijkt sprekend op de man die Khashoggi in stukken liet zagen’, sneert Bram van Ojik (GL). SP’er Sadet Karabulut noemt het onderhoud ‘onbegrijpelijk’ en wil er maandag over in debat met buitenlandminister Stef Blok.

Niet iedereen ziet het probleem. Voor de camera’s van de NOS noemde premier Rutte de ontmoeting ‘volledig verdedigbaar'. ‘Het is gebruikelijk dat een speciaal vertegenwoordiger alleen over dát onderwerp praat’ waarvoor ze op de top aanwezig is, aldus Rutte. ‘Dus het is een volstrekt normaal gesprek.’

De Rijksvoorlichtingsdienst gaat desgevraagd niet in op de vraag of een ontmoeting met Bin Salman gepast is. Het gesprek is ‘onder de verantwoordelijkheid van de minister van Buitenlandse Zaken gevoerd’, zoals gebruikelijk bij buitenlandse bezoeken door het koninklijk huis. Een woordvoerder van het ministerie zegt desondanks niets te kunnen zeggen over de kwestie.

VN: Bewijs voor rol Bin Salman

Er moet een internationaal onderzoek worden ingesteld tegen de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman wegens de moord op de kritische Saoedische journalist Jamal Khashoggi. Volgens een rapport van de VN is er ‘geloofwaardig bewijs’ van Bin Salmans betrokkenheid.

Bin Salman: ‘Afschuwelijk misdrijf’

In oktober liet Bin Salman zich voor het eerst uit over de dood van Khashoggi. Hij sprak onder meer over ‘een afschuwelijk misdrijf’. De daders zullen worden bestraft, zei hij. ‘Recht zal worden gedaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden