Harde koppen

Niet alles gaat altijd zoals we het gedacht hadden. Soms zit het tegen. Zoals met ons Monuta-huis...

In Elandsdoorn bestaat al jaren een club ouden van dagen die met elkaar het harde leven van de gepensioneerde proberen te verzachten. Het staatspensioen is 590 rand per maand, nog geen tweehonderd gulden.

Vaak moeten ze daar dan ook nog een schare kleinkinderen van onderhouden. Het schamele modale loon in Zuid-Afrika stelt je in staat te overleven, maar niet veel meer dan dat. Meestal blijft er weinig over om thuis het schamele aow-tje van oma bij te spijkeren.

A Re Ikageng heet de bejaardenclub in de township: 'Wij bouwen samen.' Twee keer per week komen ze bij elkaar, om te koken, te knutselen, kleren te maken, of gordijnen. Zo brengen ze op een gezellige manier hun tijd door, terwijl ze ook nog wat kunnen bijverdienen. De bijeenkomsten zijn telkens bij een ander clublid thuis.

Liesje en ik vonden het een mooi initiatief hier in Elandsdoorn. Daarom zijn we eens met ze gaan praten, om te horen of ze misschien hulp konden gebruiken. Al snel kwam naar voren dat een clubhuis bovenaan de lijst stond.

We zijn aan het tekenen gegaan, en zo kwam er een plan op tafel voor een ruimte op een stuk vrije grond achter de kliniek. Binnen een naaiatelier, een grote keuken en een leestafel. Buiten een groentetuin, fruitbomen en de mogelijkheid voor een kleine pindakaasfabriek, kortom een aardig scala aan bijverdiensten.

We wisten een Nederlands bedrijf zover te krijgen om het project te sponsoren, en even later kon de bouw van het Monuta Home beginnen. Alles zoveel mogelijk met lokale materialen en door lokale mensen, zodat het geld in de economie van Elandsdoorn stroomde.

De bouw verliep voorspoedig, maar toen we het huis opleverden en wilden overdragen aan A Re Ikageng ontstonden problemen.

Wat bleek: de club had geen statuten, geen legale vorm. De voorzitster vond het geen probleem en zei dat we alles wel op haar naam konden registreren. Dat leek ons niet zo'n geweldig idee.

We hebben geprobeerd het haar uit te leggen: dat het echt niet haar persoonlijk eigendom kan worden, omdat het Monuta Home is geschonken aan de gemeenschap, en niet aan een individu. Maar wat we ook argumenteerden, niets hielp. Mevrouw werd woedend. Ze vond het een schande dat we durfden te suggereren dat zij de boel wilde inpikken. Maar als ze zou sterven, zou het gebouw toch naar haar kinderen gaan? Haar woede werd nog groter, hoe durfden we haar kinderen van dit soort slechte praktijken te betichten!

We hebben het voorlopig maar opgegeven haar te bepraten. Op een gegeven moment begon ze de kwestie in een raciaal hoekje te duwen: wij blanken wilden geen eigendom aan zwarten geven en ze had toch niet gedacht dat ook de dokter zo'n typisch voorbeeld van apartheid zou zijn. Wij waren stomverbaasd. Dan maar wachten tot de redelijkheid terugkeert.

Op dit moment staat het Monuta Home leeg. We hebben het nog niet volledig ingericht en het kan volgens ons pas in gebruik worden genomen als de bejaardenclub statuten heeft en geregistreerd staat bij het departement van Welzijn. Want als er een ding is dat we willen voorkomen, dan is het dat dit mooie project de mist in gaat, omdat een mevrouw of haar familie er met het gebouw vandoor gaat.

Die ouwe tante heeft een harde kop. Maar wij ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden