Harde klap voor OM in Clickfonds

De Amsterdamse rechtbank heeft drie verdachten van beursfraude woensdag vrijgesproken. Het vonnis is van groot belang voor de komende zaken tegen de hoofdverdachten....

Vrijspraak. Na dat verlossende woord van de Amsterdamse rechtbank vallen ex-verdachte Nico A. en zijn vrouw elkaar in de armen. Er vloeien tranen. Met een innige omhelzing verwerken ze ruim drie jaar lang machteloos wachten op hun dag voor de rechtbank.

A. is blij dat de 'martelgang' voorbij is. 'Deze zaak heeft alles uit het lood geslagen. Ik ben vrijgesproken, maar ik heb het gevoel dat ik al ruim drie jaar straf achter de rug heb', aldus de vrijgesproken verdachte, die felicitaties met een glimlach in ontvangst neemt. Nico A., als enige van de drie vrijgesproken verdachten aanwezig bij de uitspraak, koestert geen wrok. 'Ik heb mijn lessen geleerd en mijn vrienden leren kennen.'

Nico A., een administrateur van effecten bij NIB Strating, maakt eind 1997 kennis met een politiecel als hij samen met zijn collega's Dick du C. en Dick V. wordt gearresteerd vlak na de start van Operatie Clickfonds, het grootste onderzoek naar beursfraude dat ooit in Nederland is gedaan. Net als hun baas Adri S. en een groot aantal andere effectenhandelaren worden de drie verdacht van valsheid in geschrift, belastingontduiking, witwassen, handel met voorkennis en lidmaatschap van een criminele organisatie.

Daarvan bleef uiteindelijk alleen criminele organisatie en valsheid in geschrift over. De verdachten hebben met valse documenten via een Zwitserse vermogensbeheerder een systeem van coderekeningen in stand gehouden, zo stelde justitie, waarmee geld aan het oog van de Nederlandse fiscus is onttrokken.

De rechtbank oordeelde dat belastingontduiking via coderekeningen 'laakbaar' is. Toch sprak zij A., Du C. en V. woensdag vrij. Volgens de rechtbank is het systeem van coderekeningen niet vals omdat de gebruikte Zwitserse constructie in dat land rechtmatig is, en dus ook in Nederland juridisch geen valse weergave van de werkelijkheid oplevert.

De uitspraak is van groot belang voor de zaken tegen de verdachten die nog op de rol staan. Hoofdverdachten als de in Zwitserland wonende Nederlandse vermogensbeheerder Dirk de G. en effectenhandelaren Han V. en Adri S., wordt eveneens het faciliteren van belastingfraude via een systeem van coderekeningen verweten. Het is twijfelachtig of dat verwijt standhoudt nu de rechtbank heeft geoordeeld dat dat systeem niet in strijd is met de wet.

Het Openbaar Ministerie is zich daarvan terdege bewust. Volgens een woordvoerder overweegt justitie om hoger beroep aan te tekenen en hangende dat beroep de zaken tegen Dirk de G. en Adri S. nog niet voor de rechter te brengen. 'Het heeft weinig zin om een zaak voor te brengen als je vrijwel zeker weet dat de verdachten worden vrijgesproken', aldus persofficier J. van Luijn.

In de drie vonnissen heeft de Amsterdamse rechtbank zware kritiek op de werkwijze van officier van justitie H. de Graaff, regisseur van Operatie Clickfonds. Zo verzuimde hij maandenlang om te reageren op verzoeken om een schikking of seponering van de raadsman van V. 'Onzorgvuldig', vindt de rechtbank. Verder bleek in de Duitse vertaling van een rechtshulpverzoek een essentiële zin te zijn toegevoegd die ontbrak in de oorspronkelijke Nederlandse versie. 'Een ernstige misslag', aldus de drie Clickfonds-rechters.

Door de vrijspraak van de verdachten is de rechtbank niet toegekomen aan een oordeel over het gebruik van bewijsmateriaal dat in Zwitserland is verzameld. Het Zwitserse bewijsmateriaal is belangrijk voor alle Clickfonds-zaken en al sinds de start van de beursfraude-zaak een strijdpunt.

Bij de behandeling van de zaak tegen hoofdverdachte Han V. en diens collega-directeuren van commissionairsbedrijf Leemhuis & Van Loon in mei, zal deze kwestie weer in volle omvang aan de orde komen. Daarbij gaat het om de vraag of de Zwitserse autoriteiten bij de start van het beursfraude-onderzoek niet zijn misleid door het Amsterdamse OM. Het OM koppelde Clickfonds aan een onderzoek naar het geld van hasjhandelaar Johan V. Volgens de verdachten is dat gedaan om daarmee bewijsmateriaal over belastingfraude te verkrijgen dat de Zwitsers normaal niet uitleveren. Justitie bestrijdt dat.

Voor Nico A. en zijn vrouw is dat allemaal verleden tijd. 'Ik ben door deze zaak veel kwijtgeraakt, maar ik heb ook veel geleerd', aldus een lachende Nico A. 'Daar houd ik me nu maar aan vast.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden