Harde internationale kritiek op optreden Israëlisch leger in Gaza

Veel landen eisen onafhankelijk onderzoek

Wereldwijd is dinsdag harde kritiek geuit op het gebruik van scherpe munitie door het Israëlische leger een dag eerder tegen ongewapende Palestijnse demonstranten in Gaza. In de Verenigde Naties vielen harde woorden over het disproportionele optreden. In meerdere landen werden Israëlische ambassadeurs op het matje geroepen. 

Palestijnen rouwen bij het lichaam van een man die werd gedood bij de grens tussen Gaza en Israël. Beeld AFP

VN-secretaris-generaal Antonio Guterres noemde het doodschieten door legersluipschutters van zeker 60 Palestijnse betogers maandag aan de grens van Israël en Gaza een ‘afschuwelijke tragedie’ die de noodzaak onderstreept voor een politieke oplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict.

Volgens het VN-mensenrechtenbureau in Genève heeft Israël in Gaza het internationaal recht geschonden. Israël heeft het recht zich te verdedigen maar het oprukken van ongewapende betogers naar het hek langs de grens vormt geen rechtvaardiging om met scherp te schieten, aldus de VN.

Moment van stilte

De Veiligheidsraad van de VN in New York besprak het geweld in Gaza dinsdag op verzoek van Koeweit. De vergadering begon op initiatief van het Poolse voorzitterschap met een moment van stilte ter nagedachtenis van de Palestijnse betogers die maandag door Israëlische kogels werden gedood.

Veel lidstaten willen een onafhankelijk onderzoek, maar de VS blokkeerden dit, net als een gezamenlijke verklaring van ‘verontwaardiging en verdriet’. Volgens de Amerikaanse VN-ambassadeur Nikki Haley zou geen lidstaat zich zelfbeheerster opstellen in de confrontatie met de Palestijnen als Israël had gedaan.

Haley ontkende dat het geweld iets te maken had met het 70-jarig bestaan van Israël maandag of de opening van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem. Volgens Haley roepen extremisten van Hamas al jaren op tot geweld.

Het Israëlische leger verklaarde dinsdag dat zeker 24 van de gedode Palestijnen extremisten waren van Hamas of Islamitische Jihad met een ‘gedocumenteerde terroristische achtergrond’. Die zouden misbruik hebben gemaakt van de demonstraties om gewapende aanvallen uit te voeren op het leger.

Israëlische ambassadeurs

Een aantal landen ontbood dinsdag de Israëlische ambassadeurs. Turkije ging daarin het verst: het vroeg de Israëlische ambassadeur het land ‘voor enige tijd’ te verlaten. President Tayyip Erdogan had het bloedbad in Gaza eerder als genocide beschreven en Israël een terroristische staat genoemd. Israël op haar beurt  stuurde de Turkse consul-generaal in Jeruzalem het land uit.

Behalve in de islamitische wereld is ook in Europa de verontwaardiging groot. Ierland riep de Israëlische ambassadeur op het matje, en Duitsland en België riepen op tot een onafhankelijk onderzoek naar de Israëlische handelswijze. De Belgische premier Charles Michel noemde het geweld onacceptabel. Hij wil dat de kwestie woensdag wordt besproken op de EU-top in Sofia.

De crisis leidt tot verwijdering tussen Europa en de VS, na het opzeggen van de Iran-deal, de omstreden verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem en de koele reactie op het bloedbad in Gaza. De Franse minister van Buitenlandse Zaken zei dinsdag dat president Emmanuel Macron bereid was ‘alle nodige politieke initiatieven’ te nemen. ‘De situatie in het Midden-Oosten is explosief, het geweld spreekt, oorlog dreigt’, aldus Jean-Yves Le Drian.

Een familielid draagt het lichaam van de acht maanden jonge Layila al-Ghandour, die volgens diverse berichten maandag stierf na het inademen van traangas dat door het Israëlische leger werd afgeschoten. Beeld EPA

Israël en de Palestijnen zetten zich dinsdag schrap voor nieuw geweld. Veel  Palestijnen gingen in staking uit protest tegen het bloedbad van maandag. Begin van de middag braken in Gaza en de Westbank de eerste protesten uit. Het aantal demonstranten was vanwege de vele begrafenisplechtigheden veel kleiner dan een dag eerder. In Gaza werden twee Palestijnen doodgeschoten.

Lees onze reportage uit Gaza

Zestig doden binnen 24 uur tijdens de demonstraties om het ‘recht op terugkeer’ naar het voormalige Palestina te eisen. Waarom waagden jongeren en ouderen, mannen en vrouwen zich in de vuurlinie, in de wetenschap dat Israël er alles aan zou doen om te voorkomen dat ook maar iemand de grens zou oversteken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.