Hard vechten voor toekomst in veehandel

Het was een curieuze reactie die de Groep Nederlandse Veehandelscentra (GNV) aanvankelijk gaf op de voorwaarden die minister Brinkhorst van Landbouw verbindt aan het opengaan van veemarkten....

Het klonk als een dreigement. Maar zo speelt de GNV Brinkhorst veeleer in de kaart. Want de minister heeft eerder al laten doorschemeren liever van de veemarkten af te willen, omdat ze een te groot risico vormen voor de verspreiding van dierziekten. Ook in het adviesrapport van de commissie-Wijffels over de toekomst van de veehouderij, kort geleden aangeboden aan de minister, staat het helder: over tien jaar 'bestaan veemarkten als marktplaats niet meer'.

Eigenlijk mogen de veemarkten blij zijn dat Brinkhorst ze niet meteen heeft gesloten. De woordvoerder van de minister erkent dat definitieve sluiting van markten de minister 'niet ongelegen zou komen'. Volgens het ministerie hebben de veemarkten in Engeland mede bijgedragen tot een razendsnelle verspreiding van het mond- en klauwzeervirus.

Na de eerste harde afwijzing van koepelorganisatie GNV volgden meer genuanceerde reacties van de afzonderlijke veemarkten, die de bui al zagen hangen. Sluiting is een te rigoureuze maatregel, vindt directeur Th. Van der Steen van de Bossche veemarkt. Ook uit Leeuwarden en Utrecht kwamen soortgelijke reacties. Alle betrokkenen klagen wel steen en been over de kostbare voorwaarden die Brinkhorst stelt. Zo kost een overdekte reinigings- en ontsmettingsplaats naar schatting anderhalf miljoen gulden. Ook dreigen de markten veel inkomsten mis te lopen doordat geen nevenactiviteiten, zoals beurzen, vlooienmarkten of een concours hippique, mogen worden georganiseerd. Maar de veemarkten waken ervoor hun eigen ondergang af te kondigen.

Ze gaan nu proberen de scherpe kantjes van de maatregelen af te slijpen. Maar het ministerie spreekt vooralsnog ferme taal: 'Deze maatregelen zijn vanuit veterinair oogpunt hard nodig. We zijn niet van plan de regels te versoepelen.' Over financiële compensatie, nog zo'n beproefd strijdpunt in de agrarische sector, valt evenmin te praten.

Het lijkt voor de veemarkten slikken of stikken.

Een vrije prijsvorming en keuzemogelijkheid tussen verschillende dieren vormen de voornaamste argumenten voor het voortbestaan van de veemarkten. Zonder het traditionele handjeklap krijgen de grote afnemers, zoals de slachterijen, te veel macht. Bovendien dreigt 'een wildwestsituatie' te ontstaan, waarschuwt bedrijfsleider H. Puttenstein van de Zwolse veemarkt. Beesten worden dan in duistere schuurtjes of in de 'kofferbak van auto's' verhandeld, zonder enige controle, vreest GNV-woordvoerder A. Dijkstra. Bovendien kunnen boeren uitwijken naar veemarkten over de grens, waardoor geen zicht meer is op dierstromen.

De commissie-Wijffels is niet erg helder over het alternatief voor de veemarkt. Volgens de commissie moet de veehandel zich ontwikkelen tot 'een leverancier van hoogwaardige logistieke diensten'. Voorzitter P. Thijssen van de bond van veehandelaren weet ook niet precies wat hij daaronder moet verstaan. Natuurlijk wordt nu al veel vee rechtstreeks verhandeld tussen boerderij en slachterij of tussen boerderij en mesterij. Maar als dat straks voor alle vee gebeurt, vreest hij voor 'een gigantisch gesleep met dieren'.

De handel op internet, waarmee het ministerie schermt, stelt vooralsnog weinig voor. Ze biedt boeren en handelaren geen 'tastbaarheid', de kneep in de koeienbil. Maar ook Thijssen erkent dat ondernemers zich snel kunnen aanpassen. Van de 2500 veehandelaren doet ongeveer de helft zaken op de veemarkt. Ook de exploitanten van de vijf grote veemarkten (Brabanthallen in Den Bosch, Groenoordhallen in Leiden, IJsselhallen in Zwolle en de veemarkthallen in Utrecht en Leeuwarden) zullen het wel redden zonder vee. Ze hebben genoeg andere evenementen. De markten in Purmerend, Groningen en Doetinchem werden al voor de MKZ-crisis met sluiting bedreigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden