Interview

'Hard trainen werkt dus echt'

Anna van der Breggen is de beste wielrenster van dit jaar. Ze besloot tijdens een stage in een Ghanees ziekenhuis dat ze prof wilde worden. Komende week doet ze in Qatar op drie disciplines mee aan de WK wielrennen. 'Het is het mooiste beroep dat er is.'

null Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

De olympisch kampioen van Rio woont in een nieuwbouwwoning in Zwolle. In de woonkamer, aan een tijdschriftenrekje, hangt haar gouden medaille. Een beetje gebutst is-ie, net als haar bronzen plak, behaald bij het tijdrijden.

Anna van der Breggen (26) grinnikt: 'Doordat ik ze bij huldigingen alletwee om had, zijn ze bij het springen een beetje vaak tegen elkaar gekletterd, vrees ik.'

Talentvol, maar een tikkeltje druistig, zo stond ze lange tijd bekend in het peloton. Pas in 2015, niet toevallig het jaar waarin Marianne Vos door overtraindheid uit de running was, brak Van der Breggen door. Ze won onder meer de Giro Rosa, de Omloop Het Nieuwsblad, de Waalse Pijl en behaalde drie podiumplaatsen op het WK in Richmond.

Dit jaar kwamen daar een Europese titel en olympisch goud bij. Bij de WK wielrennen in Qatar, dat zondag begint met een ploegentijdrit, kan ze opnieuw in de prijzen vallen. Van der Breggen is de succesvolste renner bij de vrouwen op dit moment.

Tot 2014 was wielrennen voor Van der Breggen vooral een hobby. Ze studeerde verpleegkunde, fantaseerde over een bestaan als ambulancemedewerker en leefde het klassieke studentenleven. Lachend: 'Dat wil zeggen: zo goedkoop mogelijk boodschappen doen en aan het einde van de maand toch in de knel komen met je huur.'

In een interview met het Nederlands Dagblad, ruim een jaar voor haar gouden race in Rio, vroeg ze zich hardop af of ze gelukkig zou worden van een gouden medaille. Van der Breggen had geen idee. Nog steeds niet eigenlijk. 'Wat is geluk hè? Op een gegeven moment ben je er aan gewend dat die medaille in je huiskamer hangt. Dan is het ook maar gewoon een ding. Laat ik zeggen dat je er gewoon heel blij van wordt, zo'n gouden medaille. Niet per se gelukkig, maar wel héél blij.'

Van der Breggens gouden race in Rio was in meerdere opzichten memorabel, maar toch vooral omdat ze won na een gruwelijke valpartij van haar teamgenote Annemiek van Vleuten. In een oogwenk had Van der Breggen haar zien liggen, roerloos in de greppel. Na afloop zei ze: 'Ik dacht dat ze dood was.'

Nee, het heeft voor haar niet de glans van de overwinning weggehaald, zegt ze. Evenmin is het nog een gespreksonderwerp tussen de twee. 'Wat zou ik haar moeten zeggen? Elke keer weer over die val beginnen lijkt me voor niemand leuk. Het gaat weer goed met Annemiek, dat is het belangrijkste.'

Je hebt weleens gezegd dat je voor elke wedstrijd bidt tot God dat iedereen veilig over de finish mag komen.

'Goh, die is al oud, zeg'.

Ik moest er meteen denken na die wedstrijd in Rio. Wat heb je toen gedaan?

'Hetzelfde als iedereen, denk ik. Je schrikt, maar je kunt niets doen. Thuis voor de televisie niet, daar niet. Het was wachten en hopen dat het goed zou aflopen.'

Heb je gebeden na afloop?

'Geen idee. Het was nogal hectisch. Ik had op dat moment veel te doen.'

Van der Breggen is lid van de Gereformeerde Kerk, maar dat betekent niet automatisch dat het haar favoriete gespreksonderwerp is. Ze legt uit: 'Vanaf het moment dat ik een keer over mijn geloof sprak, was ik meteen die Gelovige Fietser. Ik snap wel dat het interessant is, maar uiteindelijk denk ik niet dat er nou een heel groot verschil is tussen een renner die gelooft en een renner die niet gelooft. We willen allebei winnen.'

Na het EK voor junioren, dat op zondag werd verreden, zei je vader: dat moesten we maar niet meer doen.

'Ik kan me niet herinneren dat hij dat zo heeft gezegd. Ik heb altijd mijn keuzen mogen maken. Als je jong bent, zijn dat misschien vooral de keuzes van je ouders, maar zij hebben mij altijd twee kanten laten zien.'

Fietsen leerde Van der Breggen van haar broers Daniel en Jasper. Als zij uit hun koerskleding waren gegroeid, mocht Anna die aan. Zo ging dat in een gezin met vijf kinderen. Van der Breggen is veruit het beroemdste lid dat de wielervereniging Noord-Westhoek in vijftig jaar heeft voortbracht.

Wanneer besloot je voor topsport te gaan?

'Ik heb tijdens mijn opleiding een half jaar stage gelopen in een ziekenhuis in Ghana. Ik vond het belangrijk om zoiets een keer gedaan te hebben. Dat je weet dat er aan de andere kant van de wereld een land is waar dingen heel anders gaan dan in Nederland.

'In Ghana merkte ik dat ik het fietsen miste. Het afzien, de spanning van wedstrijd, de omgang met ploeggenootjes. Bovendien had ik er nooit alles voor opzij gezet, ik was benieuwd naar mijn plafond. Als prof ging ik voor het eerst met trainingsschema's werken. Die wedstrijden gingen me vervolgens zo veel makkelijker af. Toen besefte ik: hard trainen werkt dus écht.'

Heeft die keuze voor topsport je ook iets gekost?

'Neuh, dat geloof ik niet. Ik weet ook niet hoe mijn leven er had uitgezien als ik geen prof was geworden. Wat het wel kost, is dat je vaak Sjaak Afhaak bent bij feestjes. Aan de andere kant: de vriendinnen die ik heb overgehouden, accepteren hoe het zit. Ze sturen wel een uitnodiging, maar pushen nooit. Als ik er ben is het prima, zo niet, is het ook goed.'

Tekst gaat verder onder de foto.

Van der Breggen met haar Olympisch goud Beeld anp
Van der Breggen met haar Olympisch goudBeeld anp

Wat heb je moeten missen dit jaar?

'Het zijn kleine dingen. Als ik op een verjaardag ben, dan zou ik ook weleens tot een uur of twee willen blijven zitten. Of wat meer wijntjes drinken, zoals ik anderen dan zie doen. Ik ben wel mee geweest op een vriendinnenweekend, maar dan doe je dus allerlei dingen die niet passen bij het bestaan als topsporter: laat naar bed gaan, ongezond eten. Mijn vriendinnen sprongen toen spontaan de zee in. Meteen schoot er door me heen: niet doen, Anna, straks vat je kou! Je bent je constant bewust van wat je doet. Ik eet heus soms een taartje, maar dan denk ik ook meteen: dat moet ik er wel weer aftrainen.'

Is je wereld ook kleiner geworden?

'Aan de ene kant juist niet, want je komt door het fietsen op heel veel plekken in de wereld en je ontmoet heel veel mensen. Maar ja, dat zijn óók allemaal wielrenners en die gaan óók allemaal naar die plekken. Ik weet het eigenlijk niet zo goed. Denk je dat iemand die elke dag naar kantoor gaat en met dezelfde collega's werkt een grotere wereld heeft dan ik?'

Vorige maand werd je Europees kampioen in Bretagne, dat vierde je in een McDonalds.

'Tja, dat is wel treurig hè? We zaten in zo'n hotel langs de snelweg. Er stond trouwens wel een discotheek naast, maar die stond te koop. Echt helemaal vervallen. En ja, dan zit je daar... We hebben toen maar een McFlurry gehaald.' Lachend: 'Dat mocht wel een keer.'

Je trainer bij Rabo-Liv, Sierk-Jan de Haan, is nu je vriend. Was dat verwarrend?

'Ik heb altijd gezegd: ik hoef geen wielrenner. Dat is niet helemaal gelukt. Al is Sierk-Jan trainer, geen wielrenner. Maar goed, hij zit er natuurlijk wel helemaal in. In het begin ben je zoekende. Ik had er het liefst met vriendinnen over gepraat, maar ja, die zitten ook in de ploeg, dus dat werd lastig. Op een gegeven moment hebben we het verteld. En daarbij gezegd: als je het vervelend vindt, zeg het nu, dan kunnen we er rekening mee houden. Maar niemand heeft er ooit problemen mee gehad.'

En nu gaat het natuurlijk elke avond bij het eten over wielrennen?

'Nou ja, het is onze baan, dus je het lijkt me logisch dat je het er af en toe over hebt, ja. Wat wel een beetje gecompliceerd is, is dat hij bij dezelfde ploeg zit. Hij kan niet alles vertellen. Soms gaat zijn telefoon en zie ik hem daarna naar boven lopen. Dat probleem is volgend jaar voorbij.'

Van der Breggen tekende begin juli een contract bij Boels-Dolmans, de formatie waar ook Lizzie Armitstead voor uitkomt. De Engelse wereldkampioene miste dit jaar drie dopingcontroles, normaal goed voor een schorsing van twee jaar.

Armitstead beriep zich op familieomstandigheden, een misverstand en een procedurefout, omdat de dopingcontroleur zich bij de eerste gemiste controle niet had gelegitimeerd bij de receptie van haar hotel, en haar daarna niet telefonisch had proberen te bereiken. Armitstead ging daardoor vrijuit. Het leidde tot grote verontwaardiging in de wielerwereld.

Tekst gaat verder onder de foto.

null Beeld Klaas Jan van der Weij
Beeld Klaas Jan van der Weij

Vind jij haar verhaal geloofwaardig?

'Ik vind het lastig. Kijk, ik weet uit ervaring dat je heus weleens een test kunt missen. Je bent druk, je hebt je hoofd er niet bij, je wijzigt je plannen en vergeet dat door te geven. Zelf heb ik ooit mijn allereerste controle gemist. Ik woonde nog in het studentenhuis en dacht toen ik 's morgens om zes uur de bel hoorde gaan: welke gek belt er op dit tijdstip aan?

'Maar goed, dat overkomt je één keer, niet drie keer. Aan andere kant: Lizzie is het hele jaar goed geweest, dat duidt niet op dopinggebruik. En ze is gewoon een heel goeie renster, dat spreekt ook in haar voordeel. Ik moet er op vertrouwen dat zij geen doping heeft gebruikt. En dat doe ik dan ook.'

Waar staat het vrouwenwielrennen nu?

'We komen van ver. In die zin hebben we een flinke inhaalslag gemaakt. Maar je ziet nog altijd dat er veel meer geld omgaat in het mannenwielrennen. De aanwas van jong talent is er ook veel groter. Dat vind ik nog wel een punt van zorg bij de vrouwen.'

Hoe lang ga jij nog door met fietsen?

'Nou, ik zal dit niet nog zes jaar doen. Het is het mooiste beroep dat er is, maar het is ook wel zwaar. Ik zou straks ook wel een gewone baan willen.'

En waar denk je dan aan? De verpleging in?

'Dat zie ik niet snel gebeuren. Ik heb stage gelopen in ziekenhuizen in Meppel en Lelystad. Dat was zó hard werken. Ik vind het leuk om met mensen te werken, hun verhalen te horen, maar je was daar alleen maar bezig met het afwerken van lijstjes. Een kantoorbaan zal het evenmin worden, vrees ik.

'Ik werd laatst rondgeleid in het bedrijf van een kennis. Zag ik allemaal mensen in hokjes achter hun computer zitten. Ik dacht: dit dus nooit! Ik weet wel iets van presteren, van doelen stellen en wat er bij komt kijken om die te halen. In die zin zal er vanzelf wel iets op me af komen, verwacht ik.'

Je hebt eens gezegd dat je ervan overtuigd bent dat het leven is uitgestippeld. Wat is God met jou van plan, denk je?

'Geen idee. Zou jij in de toekomst willen kijken? Ik koester vooral het gegeven dat er altijd weer nieuwe kansen komen. Op het WK van 2014 was ik echt goed, maar belandde ik na een val in het ziekenhuis. Wie had toen gedacht dat ik twee jaar later twee plakken in Rio zou winnen? Ik geniet er maar gewoon van dat het nu goed gaat. Je weet nooit hoe lang het duurt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden