'Hard rijden en roken in het café, dat is dit kabinet'

Een bestendige regeringscoalitie, met de PvdA, was in 2010 mogelijk geweest en is dat na de nieuwe verkiezin-gen ook, zegt partijleider Diederik Samsom, die nu een sleutelpositie heeft.

Diederik Samsom nam vrijdagavond met een feestje afscheid van het campagneteam dat hem steunde in de interne strijd om het lijsttrekkerschap van de PvdA. 'Ik verzocht ze standby te blijven. Eerlijk is eerlijk, ik zei erbij: de kans dat het misgaat in het Catshuis is de afgelopen week twee maal zo groot geworden, maar hij is nog steeds maar 20 procent.'

Na de plotselinge plof zit Samsom (40) zondag binnen in de Amsterdamse bodega Keyzer, met Ronald Plasterk buiten op het zonnige terras. En nu?

Samsom: 'Een demissionair kabinet dat doet wat nodig is in het belang van het land. Premier Rutte biedt het ontslag van zijn bewindslieden aan, de koningin houdt dat in beraad. Het vernieuwde Reglement van Orde van de Tweede Kamer schrijft voor dat de Kamer in een debat bepaalt hoe het verder gaat.'

Wat wordt de rol van de PvdA?

'Ik roep partijen op zich te committeren aan structureel begrotingsherstel richting 2016. Dat zal vertrouwen wekken, omdat financiële markten er dan op kunnen rekenen dat we verantwoord met de begroting blijven omgaan. De gedetailleerde invulling komt na verkiezingen.'

In het Catshuis ging het erom te voldoen aan de Europese 3-procentnorm. Maar in de Kamer heeft een meerderheid daar nu lak aan.

'Als er in de Kamer een breed gedragen commitment is om gestaag naar een begrotingsevenwicht te werken, past dat precies in de teksten uit het Stabiliteits- en Groeipact die we met z'n allen hebben afgesproken.'

Brussel stemt daar niet mee in, weten we al.

'Alles wat wie dan ook in Brussel hierover heeft gezegd, valt in de categorie voor je beurt spreken. Daar ben ik behoorlijk ontstemd over. Zo moeten Europa en lidstaten niet met elkaar omgaan.'

Maar het kabinet wil zich juist wel aan die 3 procent houden.

'Een kabinet, demissionair of niet, is het in principe eens met wat de Kamer afdwingt. Zo werkt het in een democratie.

Bent u afgelopen weekend gebeld door Rutte?

'Nee, en het had me verbaasd als hij dat wel had gedaan. We zien elkaar in de Kamer.'

Worden al die andere onderwerpen waarmee het kabinet bezig is controversieel verklaard?

'Ik pleit ervoor terughoudend te zijn met de scheutigheid waarmee dat vroeger gebeurde. Maar voor bijvoorbeeld de Hedwigepolder zal dat wel gelden, vermoed ik. En stemmen over de betwiste delen uit de Wet werken naar vermogen zullen we voorlopig ook niet doen.'

Wat gebeurt er met het pensioenakkoord, nu we weten dat het kabinet dat in het Catshuis wilde openbreken?

'Stuitend, alleen bedoeld om op korte termijn een begrotingsscore te halen. Ik blijf van mening dat het pensioenakkoord zoals het er ligt een verstandige afspraak voor de toekomst is waaraan we gewoon moeten vasthouden. Er is een brede meerderheid voor.'

Dankzij het Catshuis weten we dat VVD en CDA bereid zijn het taboe op hypotheken los te laten.

'Ja, dat is natuurlijk heel mooi. Het betekent dat we in de komende campagne op een volwassen manier over de hypotheekrenteaftrek kunnen spreken en daarna een langjarig, duurzaam systeem kunnen opzetten.'

Wilt u de bezuinigingen op passend onderwijs en sociale werkplaatsen terugdraaien?

'Terugdraaien? Ze waren alleen een voornemen, er is nog geen beleid. Dit kabinet heeft helemaal niet zoveel tot stand gebracht. Ja, roken terug in het café en hard rijden.'

En we hebben animal cops.

'Ja, een ongelooflijk raar idee. Maar gelukkig zijn het gewoon agenten die je ook het normale politiewerk kunt laten doen.'

Hoe is te voorkomen dat nieuwe verkiezingen weer een versplinterd landschap opleveren?

(Lacht) 'Door met afstand de grootste partij te worden. Maar daar streven alle partijen naar.'

U zou aan blokvorming kunnen doen.

'Coalitievorming is aan de orde na de verkiezingen, niet daarvoor. Ik zeg wel duidelijk dat SP en GroenLinks partijen zijn die dicht bij ons liggen. Ik ben niet pessimistisch. Een bestendige regeringscoalitie is mogelijk en was ook in 2010 mogelijk. Wat dat betreft heeft Rutte het volledig verprutst.'

Misschien had hij geen keuze?

'Dat heeft hij zichzelf aangepraat. Hij is bezweken voor de interne druk in zijn partij om over gammel rechts te gaan. Een ongelooflijke blunder. Hij heeft achttien maanden verknoeid en laat Nederland op het slechtst denkbare moment in deze situatie achter.'

Uw campagneteam kan weer aan de slag, want u moet in de partij opnieuw worden verkozen.

'Ja, ik verheug me erop. Heerlijk.'

Maar behalve een dwaas uit de provincie zult u wel geen tegenkandidaten krijgen.

'Niemand in deze partij van 54 duizend leden is een dwaas uit de provincie. Wij organiseren macht en tegenmacht op een transparante manier.'

Lodewijk Asscher is voor 2013 niet beschikbaar, dat scheelt.

'Dan blijven er 53.999 over. Ik heb er zin in.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden