Nieuws Kinderpardon

Harbers zet kinderrechten aan de kant

Wat staatssecretaris Mark Harbers en het kabinet betreft moeten kinderrechten zo veel mogelijk in de marge blijven als het om vreemdelingenkinderen gaat. Een kwalijke zaak, vindt Martine Goeman.

Hevien en Akhrat bieden, namens actiegroep DeGoedeZaak en Defence for Children, een petitie voor verruiming van het kinderpardon aan Staatssecretaris Mark Harbers van Justitie en Veiligheid (VVD). Beeld ANP

Hoeveel handtekeningen er de komende maanden ook op zijn bureau belanden: er komt geen nieuw kinderpardon, stelt staatssecretaris Mark Harbers deze week in de Volkskrant. Woensdagavond zat hij bij Pauw om zijn standpunt toe te lichten. Het ligt vooral aan de ouders dat kinderen lang in onzekerheid zitten. Kinderrechten spelen geen doorslaggevende rol bij de beslissing over verblijfsprocedures. Harbers begeeft zich daarbij op glad ijs. Enkele redenen waarom we kinderrechten niet zomaar in de prullenbak moeten schuiven.

Harbers zegt: ‘Ik stel vast dat hier vooral van de kant van de ouders iets misgaat.’ En legt hiermee alleen nadruk op het doen en laten van de ouders van de kinderen. Feit is dat het lange verblijf van de kinderen in Nederland verschillende oorzaken heeft. Soms duren procedures bijvoorbeeld heel lang. Op de Kinderrechtenhelpdesk van Defence for Children zien we zaken waarbij het jaren duurt voordat er uitspraak is in de eerste asielaanvraag. Daarnaast is het zo dat ook de Nederlandse staat doorprocedeert omdat hij het niet eens is met een positieve uitspraak van de rechter. En dat laat Harbers in zijn uitspraken achterwege: het zijn niet alleen de ouders die doorprocederen, maar ook de staat.

Duurzame oplossing

Het doel van de kinderpardonregeling zou moeten zijn te zorgen dat kinderen hiervan niet de dupe worden. Zij hebben zich niet verstopt. De autoriteiten hebben samen met de ouders vijf jaar de tijd om te werken aan een duurzame oplossing. Dit kan ook terugkeer naar het land van herkomst zijn wanneer dat veilig is. Na vijf jaar heeft de verblijfsonzekerheid lang genoeg geduurd. De rechten van het kind gaan dan voor.

Harbers vindt kinderrechten niet doorslaggevend. Hij beroept zich op rechtszaken waarin zou zijn vastgesteld dat kinderrechten meewegen maar dat ze geen doorslaggevend argument zijn. Maar bij de beoordeling van aanvragen op grond van het kinderpardon spelen de rechten van het kind überhaupt geen enkele rol. In beschikkingen wordt hierover niet gerept. Er wordt puur op grond van het formele ‘meewerkcriterium’ afgewezen, waarbij geldt dat als iemand feitelijk terug kán, diegene ook terug moet.

Problemen na uitzet

Als kinderen dan gedwongen worden uitgezet (ja, dat gebeurt wel in het holst van de nacht, ook al zegt Harbers van niet) naar een land dat ze niet kennen, dan monitort Nederland niet hoe het met ze gaat. Uit onderzoek van Defence for Children en de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat het heel slecht gaat met kinderen die na meer dan vijf jaar in Nederland te hebben gewoond, zijn uitgezet naar Armenië. Ze kunnen niet aarden, hebben psychische problemen. Ze vinden geen aansluiting met leeftijdsgenootjes, kampen met een forse taalachterstand en leven in grote armoede.

Het Kinderrechtencomité van de Verenigde Naties is de internationale waakhond voor kinderrechten. Het comité is er om ervoor te zorgen dat de rechten uit het VN Kinderrechtenverdrag ook worden nageleefd. Het comité heeft al jaren kritiek op de verblijfsprocedures in Nederland en het ­gebrek aan toetsing aan kinderrechten. Individuele klachten worden onmogelijk gemaakt, doordat Nederland weigert het protocol te ratificeren waarin dat klachtrecht geregeld is. Dat is vreemd. Als de staatssecretaris zo goed omgaat met kinderrechten, zou hij niets te verliezen moeten hebben.

Wat het kabinet betreft moeten kinderrechten zo veel mogelijk in de marge blijven waar het vreemdelingenkinderen betreft. Een schadelijke zaak. Kinderrechten zet je niet aan de kant. Het wordt hoog tijd dat Den Haag luistert naar de stem van de kinderen en de stem van de samenleving. Wij zullen samen met de scholen, kerken en burgemeesters blijven strijden voor de erkenning van de rechten van het kind. Vijf jaar verblijfs­onzekerheid is lang genoeg.

Martine Goeman is jurist bij Defence for Children

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.