Analyse

Harbers in het nauw na weggelaten cijfers over zware misdrijven door asielzoekers

De Tweede Kamer eist uitleg van VVD-staatssecretaris Mark Harbers over de zware delicten van asielzoekers die onder het kopje ‘overig’ in een rapport belandden. Zelfs de coalitiepartners zijn not amused.

Staatssecretaris Mark Harbers in de Tweede Kamer. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Probeerde staatssecretaris Mark Harbers van Vreemdelingenzaken de ernstige delicten die door asielzoekers zijn gepleegd  onder het tapijt te vegen? Zelf ontkent de VVD’er in alle toonaarden dat van kwade opzet sprake is, maar de Tweede Kamer wil weten hoe zware vergrijpen als moord en verkrachting in een rapport dan wél onder de onschuldige noemer ‘overige incidenten’ zijn terechtgekomen.

In zijn jaarlijkse Rapportage Vreemdelingenzaken noteerde Harbers een top-10 van de meest voorkomende delicten onder asielzoekers, met daarin kleine misdrijven als fietsendiefstal en belediging. Moord, verkrachting, maar ook kindermisbruik kwamen minder vaak voor en vielen daardoor onder het kopje ‘overig’

Voor de camera’s van de NOS zei Harbers donderdag dat daarmee ‘volstrekt onbedoeld een beeld is ontstaan als zouden er dingen niet gerapporteerd moeten worden.’ Dat die suggestie gewekt is, is pijnlijk voor Harbers en de VVD, die zich erop laten voorstaan een hard maar rechtvaardig asielbeleid te voeren. Een beleid dat inhoudt dat er zeker geen plek is voor vluchtelingen die na aankomst in Nederland ernstige misdrijven plegen. Het is ook een cadeautje voor electorale concurrenten PVV en Forum voor Democratie, die vinden dat het kabinet wegkijkt van de schaduwkant van de ‘asielindustrie’ en nu een stok hebben om mee te slaan.

Staatssecretaris Mark Harbers van Justitie en Veiligheid (VVD). Beeld ANP

Ook vanuit de coalitie volgde kritiek op Harbers. Het CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg vroeg onmiddellijk een debat aan, ‘nijdig’ omdat de Kamerleden ‘opnieuw geen openheid hebben gekregen over ernstige misdrijven die zijn gepleegd door asielzoekers’. In 2017 moest er al eens een WOB-verzoek van De Telegraaf aan te pas komen om de misdrijven bloot te leggen. ‘Ik vind dat zorgelijk, voorzitter.’

Premier Rutte nam het vrijdag op voor zijn partijgenoot. ‘Er is gekozen voor een top-tien-aanpak met de meest voorkomende delicten. Dat is achteraf verkeerd.’ Het was zeker niet zijn bedoeling om het plegen van moorden en verkrachtingen door asielzoekers ‘te verdoezelen’, aldus Rutte. Journalisten waren er toch wel achtergekomen. ‘Harbers baalt hier ontzettend van, en met hem het hele kabinet.’

‘Pure maffiapraktijken’

Intussen is in de Tweede Kamer een ondoorzichtige strijd gaande over de dag waarop Harbers tekst en uitleg moet komen geven. Donderdag stelde Kamervoorzitter Khadija Arib nog vast dat een meerderheid ‘zo snel mogelijk’ over de asielkwestie wilde debatteren. Op het voorlopige programma van de Kamer verscheen dan ook een aankondiging van het debat voor volgende week. Geen beste timing voor de VVD, die alle zeilen bijzet in het duel met Forum richting de Europese verkiezingen van 23 mei en een verhitte discussie over ‘weggemoffelde’ vergrijpen van asielzoekers niet kan gebruiken.

Een paar uur later was het debat alweer geschrapt. Volgens de woordvoerder van Arib bleek bij nader inzien dat uit de discussie over het tijdstip ‘niet de conclusie kon worden getrokken dat het debat per se volgende week moest worden ingepland.’ CDA’er Van Toorenburg zei eerst nog dat ze Harbers ‘heel snel’ wilde zien, ‘mét een brief’. ‘Wat mij betreft zou dat ook zeker volgende week moeten.’ Die eis wil haar woordvoerder een dag later niet herhalen. ‘We willen eerst een brief. Dat is alles wat ik doorkrijg.’

Harbers’ brief komt op z’n vroegst begin volgende week. En omdat de agenda van de Kamer vanaf woensdagavond leeg blijft in verband met de Europese verkiezingen, is de kans groot dat het debat over de stembusgang wordt getild. Tot woede van PVV-leider Geert Wilders, die op Twitter spreekt van een ‘oorlogsverklaring’ vanuit de coalitie. ‘Pure maffiapraktijken. De Tweede Kamer is corrupt.’

Meer lezen

Het ministerie van Justitie heeft ernstige delicten die door asielzoekers zijn gepleegd ‘weggemoffeld’ in zijn jaarlijkse Rapportage Vreemdelingenketen over 2018. Kleine misdrijven als winkeldiefstal en zakkenrollen staan expliciet in het rapport vermeld, maar zware misdrijven als moord en verkrachting vallen onder de titel ‘overige incidenten’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden