profiel

Hans Wijers: golden boy met wat krassen

Hij is bevriend met de Oranjes. Hij werkt als president-commissaris van Heineken nauw samen met de rijkste Nederlander, Charlene de Carvalho-Heineken, en haar familie. Hij is een van de zeer weinigen in Nederland die op het hoogste niveau actief waren in zowel de politiek - als D66-minister van Economische Zaken in het eerste paarse kabinet van Wim Kok - als in het bedrijfsleven, als topman van AkzoNobel.

Hans Wijers.Beeld anp

Hij is verder commissaris bij het machtigste bedrijf van Nederland, Shell, en bestuurlijk actief bij nog enkele vaderlandse iconen, zoals voetbalclub Ajax en het Concertgebouw, ook wel bekend als de huiskamer van de Nederlandse elite. Hans Wijers zit op alle plekken die ertoe doen.

De 63-jarige aanvoerder van de Volkskrant Top 200 van invloedrijkste Nederlanders wordt een 'golden boy' genoemd, en 'Teflon-Hans', omdat niets hem aankleeft. Waarom wil iedereen Wijers, en wat kan hij dan betekenen? 'Hans heeft veel ingangen, wanneer hij belt neemt iedereen de telefoon op', merkte managementgoeroe en partijgenoot Hans Wissema vorig jaar op in Het Financieele Dagblad. De zakenkrant portretteerde Wijers vanwege de soap rond het Koningslied, waarvoor hij als voorzitter Nationaal Comité Inhuldiging verantwoordelijk was. Het muzikale geschenk van het volk aan Willem-Alexander en Máxima wekte vooral hilariteit, waarop componist John Ewbank zijn creatie beledigd wilde terugtrekken. Wijers, die eerder Willem-Alexander wegwijs maakte in het internationale zakenleven, stak daar een stokje voor en suste uiteindelijk de rel, tot dankbaarheid van het koninklijk paar.

En zo helpt Hans Wijers wel meer ­vaderlandse instituties uit de problemen. Bierbrouwer Heineken bijvoorbeeld, dat het vertrek vreesde van een reeks hoge managers omdat een bonusplan niet tot uitkering zou komen, doordat de prestatie-eisen niet werden gehaald. Onder leiding van Wijers werden daarop de eisen verlaagd, zodat de top in aanmerking bleef komen voor het extraatje.

Beleggers waren zo boos over deze 'altijd-prijsbonus', strijdig met de regels voor goed bedrijfsbestuur, dat ze op de aandeelhoudersvergadering massaal tegen de goedkeuring van het beleid van de commissarissen stemden, een zwaar middel. Onder het toeziend oog van de familie voegde Wijers hen toe dat hun tegenstem 'disproportioneel' en 'ongepast' was. Een opmerkelijke uitspraak voor een prominente vertegenwoordiger van een partij die de ­directe democratie hoog in het vaandel heeft, zo werd al snel opgemerkt.

Die partij hielp Wijers in 1998, door hem minister van Economische Zaken te maken. Hij verruimde als 'ridder van de vrije markt' de winkeltijden, brak prijsafspraken van advocaten en notarissen, liberaliseerde de taximarkt en weigerde met belastinggeld Fokker te redden. Van 'politiek met een kleine p' - het Haagse gedoe - moest de bewindsman niks hebben, reden om terug te keren naar het bedrijfsleven. Hij boekte succes als topman van het chemie- en verfconcern ­AkzoNobel, maar de 'uitverkoop' van farmadivisie Organon aan het Amerikaanse MSD, dat de onderzoeksafdeling sloot, werd hem later zeer kwalijk genomen.

Achter de schermen

Inmiddels opereert de algemeen als charmant omschreven Wijers in de coulissen hoewel hij zich geregeld roert in de publiciteit. ­ In NRC Handelsblad betoogde hij met oud-CPB-directeur Coen Teulings dat de EU onze open economie meer oplevert dan kost - de opiniepagina's van de grote kranten zijn belangrijk om invloed uit te oefenen, weet de bestuurlijke elite. In het FD hekelde hij de verdergaande regelgeving dan Europa nodig vindt, zoals de bankiersbonus van maximaal 20 procent en het bij wet regelen hoe veel nevenfuncties een commissaris mag hebben. 'Er vinden nogal wat ongelukjes plaats in de Tweede Kamer', mopperde de oud-bewindsman, die grif toegaf dat politici het nu lastiger hebben dan hijzelf in Paars I.

En zo werkt Wijers achter de schermen nog dagelijks aan een beter en leuker land, althans zoals hij (en D66) dat voor zich ziet. De nummer 1 is ook nog commissaris geworden bij HAL Holding, de investeringsmaatschappij van de familie Van der Vorm, voorzitter van Natuurmonumenten en met oud-collega-minister Gerrit Zalm ­jurylid van de topvrouw-verkiezing; de elite kan haar invloed ook aanwenden voor positieve zaken. Ondanks alle functies en activiteiten vindt Wijers zelf die invloed beperkt. Gevraagd naar zijn toen tweede plek zei hij vorig jaar in tv-programma Buitenhof dat in Nederland het kabinet de besluiten neemt, gecontroleerd door de Kamer en ook nog de pers. 'Dan ben ik maar eerste klasse amateurs.'

Hans Wijers tijdens een dankbetuiging aan voormalig Koningin Beatrix in Ahoy begin dit jaar. Wijers was voorzitter van het Nationaal Comité Inhuldiging.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden