Hans Wiegel: 'kroonprins aanwijzen was domste wat Rottenberg kon doen'

Terwijl de PvdA het met de VVD wel eens kan worden over een nieuw vluchtelingenbeleid, schieten de partijbonzen onderling met scherp. 'Allemaal gepruts' van Rottenberg en de zijnen, zegt VVD-coryfee Hans Wiegel vandaag in de 4 uur Nieuwsbreak. 'Als iets dom is, is het wel het aanwijzen van een nieuwe kroonprins.'

Hans Wiegel. Beeld anp

Wat viel u vanochtend op in het nieuws?
'Wat mij het meest trof, was het overlijden van Joost Zwagerman. Ik heb de man persoonlijk niet gekend, maar elke Nederlander kende hem van zijn boeken, zijn columns of van zijn optredens in De Wereld Draait Door. Voor de nabestaanden is het heel erg, ik begrijp dat de man drie kinderen achterlaat.

'Ik heb zelf een vriend gehad, die anderhalf jaar geleden zelfmoord pleegde. Voor die tijd kwam hij vaak bij me en vertelde hij dat hij problemen had, maar ik had nooit gedacht dat het zo ver zou komen. Zwagerman zelf heeft in De Wereld Draait Door verteld over depressies en suïcide. De buitenwacht hoort en ziet dat, maar toch kun je je niet voorstellen dat dit gebeurt.'

Ook mensen uit Zwagermans omgeving reageerden geschokt en verrast, ondanks zijn depressies. Is het wel mogelijk om je voor te stellen dat iemand zelfmoord wil plegen, als je zelf geen suïcidale gedachten hebt?
'Dat is moeilijk. Tegelijkertijd gebeurt het misschien veel meer dan we denken, mensen die het niet meer zien zitten, die de zelfkwelling niet meer aankunnen en uiteindelijk deze stap aandurven. Het is een fact of life.'

Joost Zwagerman in 2012. Beeld anp

Er is ook minder droevig nieuws: PvdA en VVD zijn het eens over een nieuwe aanpak van de vluchtelingencrisis.
'Klopt. Ik denk dat jullie krantenkop vanochtend het verhaal het beste samenvatte: De grenzen gaan nu open, in ruil voor strenger beleid in de toekomst. Het gaat erom dat wij nu ons part nemen. De Europese Commissie presenteert vandaag haar asielvoorstellen, bondskanselier Merkel heeft het voortouw genomen in het aanpakken van de vluchtelingenkwestie; wij kunnen niet achterblijven.'

Daarom gaan de grenzen nu open, maar het is onduidelijk of en wanneer het tweede gedeelte, het strengere asielbeleid in de toekomst - onder andere met opvangcentra buiten Europa - ervan komt. Is die belofte wel haalbaar?
'Daar ben ik nog niet van overtuigd, dus ik hoop dat de partijen dat donderdag in het Kamerdebat goed weten uit te leggen. Het is natuurlijk de vraag of de landen als Jordanië, die aan de opvangcentra mee zouden moeten werken, dat ook gaan doen.

'Toch moet er iets gebeuren om grenzen te stellen aan die opvang, al is het maar om de zorgen te adresseren van burgers die zich niet gemakkelijk voelen bij deze instroom. Tussen de asielzoekers zitten niet alleen Syriërs, maar ook mensen uit landen waar ze niet vervolgd worden, mensen die enkel hierheen komen in de hoop dat het leven hier beter is. Daarvoor heb je streng beleid nodig.'

Terwijl dat strenge beleid nog moet worden uitgedokterd, laten PvdA en VVD de asielzoekers alvast binnen.
'Ik hoop dat donderdag het mistgordijn daarover wordt opgetrokken. Belangrijk is daarbij dat beide partijen voor het beleid staan en dat verdedigen. Het zou niet goed zijn als er onenigheid over ontstaat, dat zou de regering verzwakken.'

Een politie-agent in Hongarije spreekt vluchtelingen toe bij de Hongaars-Syrische grens. Beeld anp

Over onenigheid gesproken: er is wat gerommel in de PvdA, na de kritiek van Felix Rottenberg op partijleider Diederik Samsom.
'Wat gerommel? Dat vind ik voorzichtig geformuleerd. Het is eerder zoals oud-PvdA-minister Bram Peper vanochtend in de Telegraaf zei: deze partij is er goed in om ellendige situaties alleen maar erger te maken.

'Op een aantal punten heeft Rottenberg geen ongelijk. Toen dit kabinet tot stand kwam, was ik het met hem eens: die formatie leek nergens naar, het was haastwerk en er is niet inhoudelijk onderhandeld. Maar uiteindelijk heeft dit kabinet toch een aantal dingen opgelost.

'Daarbij mag ik dit soort dingen wel zeggen, want ik ben vrij man, ik ben bij de VVD alleen erelid. Maar Rottenberg heeft daar een baan, hij moet de kandidatenlijst opstellen. Dan moet je niet dit soort dingen roepen.

'Ik ben het ook niet eens met zijn kritiek op Samsom. Dat is een man die met open vizier de strijd aangaat en een enorme drive heeft. Dat wekt sympathie bij de gewone man. Ik denk niet dat de minder opvallende Lodewijk Asscher dat beter kan, zoals Rottenberg zegt. Bovendien: als er iets dom is, is het wel het aanwijzen van een kroonprins. Zo iemand komt nooit ver, zoals Ed van Thijn ooit in een boek heeft beschreven.'

Kortom: Rottenberg doet noch Samsom noch Asscher een plezier.
'Nee. Het is ook een lullige opmerking, zeggen dat Samsom nog wel een leuke duurzaamheidsminister kan worden. Dat is net zo erg als die opmerking van Hans Spekman (PvdA-partijvoorzitter, red.), dat minister Jet Bussemaker teveel meegaat met de VVD. Daarmee draai je iemand de nek om. Het is allemaal gepruts.

'Zie je, als lijsttrekker moet je maar één ding doen, dat is stemmen winnen. Zodra dat even minder gaat, verschijnen achter de gordijnen mannen in grijze pakken met messen in hun hand. Maar op dit moment is dat stom, want de verkiezingen zijn pas in 2017 en voor die tijd kan het tij zijn gekeerd.

'Je kunt je afvragen of Rottenberg na deze affaire nog degene moet zijn die de kandidatenlijst moet opstellen. Ik denk dat hij het vertrouwen van veel mensen in de partij kwijt is.'

Waarom schieten ze binnen de PvdA met scherp en lijkt het in uw partij rustiger? Ook de VVD heeft in deze regering veel concessies moeten doen; er komen meer vluchtelingen, er gaat toch weer geld naar Griekenland, de vermogensbelasting voor de rijken gaat omhoog.
'Hoho, dat onzalige belastingplan zou pas in 2017 ingaan, we moeten nog maar zien of het er echt van komt. Er zijn nu al hoogleraren die zeggen dat het een slecht idee is. Het is net als met de inkomensafhankelijke zorgpremie, die is na veel opschudding ook van tafel geveegd. Daar heb ik toen nog een persoonlijke bijdrage aan geleverd.'

Bent u dat met de vermogensbelasting opnieuw van plan?
'Vast wel.'

'Marx Rutte' - de Telegraaf kapittelt de premier om de inkomensafhankelijke zorgpremie. Beeld anp

Laten we terugkomen op de vluchtelingenproblematiek: de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, kwam met een opmerkelijke oplossing voor het herstellen van de rust in Syrië: hij wil dat het Westen gaat samenwerken met de Syrische president Bashar al-Assad. Wat vindt u daarvan?
'Die kant gaat het wel uit. Je ziet dat de Britten en Fransen nu ook Islamitische Staat in Syrië willen aanvallen en de Russen Assad steeds duidelijker steunen.'

Is steun aan Assad beter dan de huidige aanpak, waarbij Islamitische Staat in en vanuit Irak wordt aangevallen?
'Dat vind ik wel. Hét probleem in die regio is het opkomen van die enge IS-groep, die mensen onthoofdt. Dat betekent niet dat Assad eeuwig in het zadel moet worden gehouden, maar op dit moment zijn er weinig alternatieven.'

Niet lang geleden leek er nog consensus te zijn dat Assad weg moest.
'Sommigen zeiden dat. Anderen zeiden: wat krijg je ervoor terug? Het is niet anders dan in Libië, waar Kadhafi zo nodig weg moest. Nu wordt het land helemaal niet geregeerd, wat overigens een van de redenen is waarom zoveel Afrikaanse vluchtelingen naar Europa komen. Ook in Egypte is het regime gevallen, maar hebben generaals uiteindelijk weer de macht gegrepen. Het zijn landen die nooit democratie hebben gekend, en voorlopig ook niet zullen kennen.

'Het is opvallend dat Frankrijk en Engeland dit nu zien en in korte tijd een draai maken.'

Frankrijk en Engeland vallen IS aan in Syrië, net zoals de Verenigde Staten dat doen. Ze hebben niets gezegd over het helpen van Assad.
'Dat komt in de praktijk op hetzelfde neer. Door IS te verzwakken, komt de Syrische president vanzelf minder in het gedrang.'

Bashar al-Assad. Beeld epa

Bent u vandaag nog nieuws tegengekomen dat u aan het lachen bracht? Of voorzag de PvdA daar al in?
'Om de PvdA heb ik moeten glimlachen, dat is toch vriendelijker dan meteen in bulderlachen uit te barsten. Het is trouwens niet nieuw dat de PvdA op deze manier met mensen omgaat. Het doet me denken aan de tijd dat ik zelf in de Kamer zat.

'Ik weet nog dat ik een keer een bode sprak, een van de mensen die daar de post rondbrengt. Hij zei tegen me: 'er zijn eigenlijk maar twee soorten Kamerleden hier die me altijd vriendelijk gedag zeggen. Dat zijn de communisten en de liberalen.' Zo werkt het. De één loopt stuurs voorbij, de ander maakt een praatje. Bij de PvdA maken ze zich altijd druk over de mensheid, terwijl wij meer op de mensen letten.'

Dit is aflevering 561 van de dagelijkse 4 uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we met een interessant persoon het nieuws van de dag door.

Hans Wiegel (L) in de Tweede Kamer in 1981 met toenmalig premier Dries van Agt. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden