ProfielHans Vijlbrief

Hans Vijlbrief: een financieel en organisatorisch zwaargewicht voor de Belastingdienst

D66'er Hans Vijlbrief moet het gaan doen: de haperende Belastingdienst weer op de rails krijgen. Hij gold als een van de invloedrijkste ambtenaren in Brussel, maar kon geen ‘nee’ zeggen tegen het verzoek van zijn partij.

Hans Vijlbrief wordt staatssecretaris van Financiën.Beeld Remko de Waal / ANP

Met Hans Vijlbrief (56) krijgt de Belastingdienst een financieel en organisatorisch zwaargewicht aan het roer en verliest Nederland een topfunctie in Brussel. Zijn partij polste de D66’er twee weken geleden voor de baan om de Belastingdienst weer op de rails te krijgen. Vijlbrief was eind vorig jaar net herbenoemd als voorzitter van de Eurowerkgroep, het topambtelijk voorportaal van de Eurogroepvergaderingen van de ministers van Financiën.

Vijlbriefs aanstaande benoeming is het eerste goede nieuws sinds tijden voor de Belastingdienst. Hij kent de dienst goed, was van 2011-2018 de thesaurier-generaal (hoogste ambtenaar) bij het ministerie van Financiën. Hij weet hoe een grote, complexe organisatie geleid moet worden. Hij vond dat hij geen ‘nee’ kon zeggen tegen het verzoek van zijn partij.

Dat D66 bij Vijlbrief uitkwam, is niet zo vreemd. D66 is een partij van institutionele zaken, van waarden, medische ethiek en kwesties als het legaliseren van drugs. Financieel experts zijn er op één hand te tellen, zeker experts met politieke ervaring.  Vijlbrief werkte bijna dertig jaar bij de ministeries van Economische Zaken en Financiën. Daarbij schreef hij mee aan het laatste verkiezingsprogramma van D66. Hij is dus geen ‘snurkend’ partijlid. Het was de eerste keer dat Vijlbrief werd gevraagd voor een plek in een kabinet. Zijn naam ging wel rond tijdens de formatie van de huidige regering.

De laatste jaren bewees Vijlbrief zijn politieke en organisatorische capaciteiten in Brussel. Eerst als de rechterhand van voormalig PvdA-financiënminister Jeroen Dijsselbloem. Vijlbrief vormde een hecht team met Dijsselbloem, helemaal nadat de PvdA’er voorzitter werd van de Eurogroep (2013-2018). Samen laveerden ze de eurolanden door de eurocrisis en de Griekse crisis, mede geholpen door de toenmalige Oostenrijkse voorzitter van de Eurowerkgroep Thomas Wieser, de man die Vijlbrief in 2018 zou opvolgen.

Vijlbrief was een belangrijke steunpilaar voor Dijsselbloem, hij schreef ook mee aan Dijsselbloems boek over diens Brusselse jaren (titel: De Eurocrisis, het verhaal van binnenuit). Vijlbrief stond aan de basis van belangrijke compromissen in de eurozone, onder meer om de eurolanden en de financiële sector verder te integreren tot een bankenunie. De compromisgerichte D66’er kon uitstekend overweg met de talloze deelbelangen in de Eurogroep.

Op het moment dat Dijsselbloem afzwaaide als Eurogroepvoorzitter, werd Vijlbrief benoemd tot voorzitter van de Eurowerkgroep. Hij had laten zien wat hij waard was. Voor Nederland was deze benoeming van belang: Den Haag behield een belangrijke informatiebron in Brussel over de Eurogroepwerkzaamheden.

Vijlbrief zette zich afgelopen jaren loyaal in voor de huidige Eurogroepvoorzitter, de Portugees Mário Centeno. Het ontging ministers en EU-ambtenaren niet dat de in Brussel onmisbare compromissen vaak uit Vijlbriefs pen kwamen. Zijn terugkeer naar Den Haag betekent dat Vijlbrief minder gaat verdienen, maar volgens betrokkenen zal hij daar geen seconde over hebben nagedacht. Wie Vijlbrief opvolgt als voorzitter van de Eurowerkgroep, zal komende weken in Brussel worden besloten. De kans dat het opnieuw een Nederlander wordt, is minimaal.

Hans Vijlbrief: van Den Haag naar Brussel en weer terug

Nog geen twee jaar geleden verruilde Hans Vijlbrief, destijds topambtenaar van het ministerie van Financiën, Den Haag voor Brussel. Nu keert hij er alweer terug. Wie is de man die de afgelopen twee jaar werd beschouwd als machtigste EU-ambtenaar? Lees hier ons uitgebreidere profiel van twee jaar geleden.

Van Huffelen kan met strakke hand toeslagenstelsel hervormen

Alexandra van Huffelen, de eerste vrouwelijke staatssecretaris op het ministerie van Financiën, moet de toeslagenaffaire doen vergeten. De D66’er zal onder meer het stelsel daarvoor moeten hervormen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden