Hans van Mierlo overleden

D66-leider Pechtold: ‘Van Mierlo verpersoonlijking van tijdsbeeld.’..

Amsterdam/Den Haag Oud-politicus Hans van Mierlo is donderdag in Amsterdam overleden aan een leverziekte. Van Mierlo, een van de markantste figuren in de Nederlandse politiek van de jaren zestig tot en met de jaren negentig, is 78 jaar geworden.

Alexander Pechtold, fractievoorzitter van D66, de partij die mede door Van Mierlo werd opgericht, noemde zijn gestorven partijgenoot gisteravond ‘een uniek politicus, een heel warme persoonlijkheid, een begenadigd spreker’. De vroegere D66-leider heeft indertijd ‘een nieuw tijdperk ingeluid met het doorbreken van het vanzelfsprekende van de macht’.

Van Mierlo overleed in het Amsterdamse Onze Lieve Vrouwen Gasthuis aan de gevolgen van een ziekte die hij al decennia met zich meedroeg. Hij lag al weken in het ziekenhuis. In de jaren tachtig liep hij hepatitis-C op.

Oud-minister van Volksgezondheid en partijgenoot Els Borst, arts, zei gisteravond dat Van Mierlo uiteindelijk is bezweken aan zijn levertransplantatie van tien jaar geleden. Volgens haar gaat zo’n orgaan ongeveer vijf jaar mee. De laatste jaren verzwakte hij steeds meer. ‘Hij was zo’n ongelooflijk vitale man, hij wilde leven.’ Vorig jaar trouwde Van Mierlo met de kwart eeuw jongere schrijfster Connie Palmen.

Van Mierlo was onder meer fractievoorzitter van D66 (1966-1974), minister van Defensie (1981-1982), minister van Buitenlandse Zaken (1994-1998) en minister van Staat (1998-2010). Ook was hij jarenlang gewoon lid van de Tweede Kamer en de senaat.

‘Hans van Mierlo had zijn ziel en zaligheid verpand aan de samenleving, met name aan de publieke zaak in een tijd van grote politieke desoriëntatie, een proces dat lang geleden is begonnen’, zei Marcel van Dam, columnist, oud-PvdA-politicus, gisteravond. ‘Hij was dat proces als eerste op het spoor, samen met anderen. Het betekende dat het politiek systeem aangepast moest worden aan de maatschappelijke veranderingen. Daar heeft hij zijn leven lang voor gevochten.

‘We hebben elkaar voor het eerst ontmoet op de verkiezingsavond van 1967. In 1981 kwamen we niet alleen in hetzelfde kabinet (Van Agt/Den Uyl, red.), maar vanwege de protocollaire volgorde ook naast elkaar in de ministerraad. Dat was komisch, na vijftien jaar.

‘Hij was een van de markante figuren in de politiek, van het kaliber Joop den Uyl, Marcus Bakker, Barend Biesheuvel. De echte groten. Ja, er is een groot man gestorven. En ik heb een hartsvriend verloren. Ik zit nu in de trein een beetje te janken.’

Schrijver Harry Mulisch in een reactie: ‘Een goede vriend, als ik hem nodig had was hij er. Hij liet de politiek nooit prevaleren boven zijn vriendschappelijke plichten. We kwamen bij elkaar over de vloer met feestjes en met Kerstmis. We aten elke week een hapje in een restaurant. Een vrij uitzonderlijke Nederlander, oprichter van D66, de partij die nu de blits maakt met Pechtold. Hij maakt het niet meer mee, maar we gunnen hem dat succes postuum.’

Oud-minister van Economische Zaken en Landbouw Laurens-Jan Brinkhorst (D66) prees gisteravond in NOVA Van Mierlo’s visie, passie en nieuwe ideeën. ‘Hans was een visionair met een enorme passie. Zoals er maar één in de zoveel tijd wordt geboren. Dat type leiders missen we in de huidige politiek.’

[Zie verder pagina 2, kolom 7]

‘Ik heb van hem geleerd om in jezelf te geloven’
[Vervolg van pagina 1]

Alexander Pechtold, fractievoorzitter D66:

‘Hij is voor mij de reden geweest lid te worden van D66. Meer dan een politicus. Een warm mens die echt inspireerde. De overwogen manier waarop hij zijn woorden en voorbeelden zocht en hoe hij mensen in zijn denkbeelden meenam. Ik ben nog een paar keer bij hem in het ziekenhuis geweest.

Hij genoot er zichtbaar van dat onze partij de weg omhoog weer heeft gevonden. Hij heeft tot een paar weken geleden steeds nog adviezen gegeven. Zijn belangrijkste wapenfeit is de doorbraak met Paars. De doorbraak van het vanzelfsprekende van de macht, daarmee heeft hij een nieuw tijdperk ingeluid. Nu wordt er vaak een partij opgericht, maar toen hij het maatschappelijk gevoelen in een partij vervatte, dat was uniek.

‘Ik heb van hem geleerd in je zelf te geloven en dat vol te houden. In 2006 gingen we van zes naar drie zetels. Hij zei: je hebt er geen drie verloren, maar drie gewonnen, want we stonden op niks. Hij wees me op mijn verantwoordelijkheid af te maken waaraan ik was begonnen.’

Jan Peter Balkenende, premier:

‘Met het overlijden van Hans van Mierlo verliest Nederland een man die zich vier decennia lang met hart en ziel heeft ingezet voor de samenleving. Een markante figuur en een democraat in al zijn vezels. Hij gaf kleur aan ons politieke bestel.’

Mark Rutte, fractievoorzitter VVD:

‘Ik was erg op hem gesteld. Hans was veertig jaar een beeldbepalend politicus. Met visie. Hij was een woordkunstenaar, een meester van de paradox.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.