Hans Monderman (62), ‘de man die de stoplichten wilde afschaffen’, overleden

‘Ik ben een hype.’ Lichtelijk verbaasd maar niet ontevreden moest de afgelopen maandag in zijn woonplaats Ureterp overleden verkeerskundige Hans Monderman (62) het een paar jaar geleden erkennen: hij was wereldberoemd geworden....

Voor de BBC-televisie stak hij achterstevoren een door hem heringericht druk verkeersplein over – zonder ongelukken. The New York Times schreef een profiel over zijn letterlijk baanbrekende verkeerstheorie. Het condoleanceregister van de gisteren begraven Monderman bevat reacties uit de Verenigde Staten, Engeland, Duitsland, Noorwegen en Brazilië.

Shared Space, heet het project waarmee Monderman in 2003 de internationale pers haalde. Die berichtte er trouwens niet altijd even genuanceerd over. Het klonk wel spectaculair: schrap alle regels, en het verkeer wordt veiliger. Maar zo simpel was het niet.

Weliswaar liet Monderman in 2003 de verkeersborden, stoplichten, drempels en belijning weghalen van het Laweiplein in Drachten (gemeente Smallingerland), maar daaraan waren jarenlange voorbereiding en intensieve discussies met de gebruikers van het plein voorafgegaan.

‘Monderman heeft de mens als verkeersdeelnemer herontdekt’, zegt directeur Willem Foorthuis van het Groningse Keuninginstituut dat ruimtelijke transformatieprocessen onderzoekt. ‘De mens was eigenlijk altijd ongewenst in het verkeer, en Monderman heeft hem z’n verdiende hoofdrol teruggegeven.’

Foorthuis, die nauw met Monderman, samenwerkte, is ‘verbijsterd’ over de plotselinge dood van de verkeerskundige, die overleed aan de gevolgen van prostaatkanker. ‘Tragisch dat hij de implementatie van zijn idee niet meer kan meemaken.’ Die is in volle gang. ‘Ik ben net nog gebeld door de Oostenrijkse verkeersminister’, meldt Foorthuis op weg naar de begrafenis. ‘Op dit moment lopen zeven projecten in zes landen. En we krijgen elke dag telefoontjes uit andere landen die geïnteresseerd zijn.’

Het Laweiplein, vlakbij het Drachtense raadhuis, was tot 2003 een druk, onoverzichtelijk kruispunt vol stoplichten, verkeersborden en zebra-, fiets- en voetgangerspaden. Uit vorig jaar door de gemeente verricht onderzoek bleek dat tussen 1998 en 2000 27 ongevallen plaatshadden op het Laweiplein, waarvan vier ernstig.

Monderman maakte van het rommelige kruispunt een vriendelijk plein waarop automobilisten, fietsers en voetgangers weer oogcontact met elkaar kregen. Afgezien van een paar haaietanden is het plein nu maagdelijk. En een stuk veiliger. Sinds 2003 waren er 13 ongevallen, waarvan twee ernstig.

Terwijl Monderman de laatste jaren van Tokio via Harvard naar Oostende reisde om de Laweiplein-gedachte toe te lichten, is het idee op talloze plaatsen in de praktijk gebracht – ook in Nederland. Met het grote aantal ongevallen op het Laweiplein verdween hier langzaam maar zeker de aanvankelijke scepsis over de herontdekte verkeersdeelnemers van Hans Monderman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden