Nieuwsbreak

Hans de Zwart: 'Ik schrik nogal van de uitspraken van Mark Rutte'

DUO stuurt onterecht deurwaarders op studenten af, Vladimir Poetin is weer terecht en VVD'er zijn in opspraak tijdens verkiezingstijd. Vandaag bespreken we het nieuws van de dag met Hans de Zwart, directeur van digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom.

Hans de Zwart, directeur van Bits of Freedom Beeld Marcel Kampman

Welk nieuws is u vandaag het meest opgevallen?
'Ik schrok nogal van uitspraken die premier Rutte deed in een interview met Metro vandaag. Hij heeft geconcludeerd dat er discriminatie is in Nederland, maar dat hij dat niet kan oplossen. Volgens hem is de paradox dat de oplossing 'bij Mohammed ligt'.'

Hij zegt in het interview dat nieuwkomers 'zich altijd moeten invechten'.
'Ik vind het erg zorgelijk dat we een premier hebben die blijkbaar totaal niet in staat is om structurele maatschappelijke problemen die leiden tot ongelijkheid te signaleren. Een premier die zo blind gelooft in de maakbaarheid van het individu.'

Accepteert Mark Rutte volgens u discriminatie op deze manier?
'Helaas wel. En dat is bizar. Stel dat een vrouw met de naam Anita verkracht wordt, en Rutte zegt dat 'paradoxaal genoeg de oplossing bij Anita ligt', dan zouden we dat toch ook absurd vinden? Er is zoveel fout aan die uitspraak.'

Rutte moet het sinds vorige week doen zonder zijn minister Ivo Opstelten.
'Opstelten heeft in totaal vier keer onze Big Brother-award gewonnen, de prijs voor grootste privacyschender van het jaar.

'Sinds 2010 hebben we geen minister meer van Justitie, maar van Veiligheid en Justitie. Tegenwoordig gaat het in het nieuws vaak kortweg over 'de minister van Veiligheid'. Wij zouden liever een minister zien die zich niet alleen druk maakt om veiligheid, maar ook om grondrechten. Opstelten heeft als minister veel wetsvoorstellen doorgevoerd waar wij ons zorgen om maken. Hij is bijvoorbeeld nooit bereid geweest iets te doen aan de bewaarplicht, waar de rechter vorige week korte metten mee maakte.'

Met deze video accepteerde Ivo Opstelten in 2013 zijn Big Brother-award, de tekst loopt door na de video:

Opstelten moest opstappen door de 'bonnetjesaffaire'. Volgens VVD-minister Schippers worden oude affaires bewust opgerakeld om haar partij te beschadigen in verkiezingstijd. Gelooft u dat?
'Dat weet ik natuurlijk niet zeker, maar in bredere zin zie ik wel dat we ons steeds minder misstappen kunnen permitteren. We leven in toenemende mate in een samenleving waar we overal in beeld zijn. Ook belastende informatie blijft steeds langer bewaard. Het is heel moeilijk om vluchtig te zijn. Het gesprek dat wij hebben verdwijnt ook niet zomaar.'

Ik typ dan ook driftig mee op dit moment.
'Ja, maar in principe zou het ook nog kunnen worden opgenomen en gegevens over het gesprek worden sowieso bewaard. Je merkt dat mensen met een publieke functie daar steeds meer last van krijgen.'

Je zou ook kunnen zeggen: de macht wordt beter gecontroleerd, dat is positief. Vandaag werd bijvoorbeeld bekend dat Eerste Kamerleden vaak stemmen over wetten waar ze zelf in een andere functie bij betrokken zijn.
'Het is op zichzelf niet slecht dat integriteit een steeds belangrijkere eigenschap wordt. Maar zelfs als je geheel integer bent is het moeilijk om niet negatief in het nieuws te komen. We hebben steeds minder controle over onze eigen gegevens en wat mensen daar mee doen.

'Facebook-directeur Mark Zuckerberg heeft in het verleden gezegd dat internet ervoor zorgt dat je niet langer verschillende rollen kunt spelen in verschillende situaties. Dat zag hij als iets positiefs. Maar uit de praktijk blijkt dat het helemaal niet leefbaar is als je niet kunt kiezen hoe je jezelf voordoet in verschillende sociale situaties. Dat weet hij zelf trouwens ook, want hij heeft vier huizen om zijn eigen huis heen gekocht om zelf meer privacy te hebben.'

Facebook-CEO Mark Zuckerberg Beeld reuters
Hans de Zwart Beeld .

Facebook maakte vandaag bekend dat de Nederlandse overheid hen afgelopen jaar vier keer zo vaak om informatie heeft gevraagd als een jaar eerder, vindt u het goed dat ze daar zo transparant over zijn?
'Wat je ziet is dat een aantal grote Amerikaanse internetdatabedrijven een businessmodel hebben waar we niet voor betalen. Edward Snowden heeft laten zien dat die informatie gebruikt wordt om burgers te bespieden. Het is fijn dat Facebook daar relatief open over is, maar eigenlijk zou de overheid zelf zo transparant moeten zijn. Bovendien zijn ze bij Facebook zelf totaal niet transparant over wat ze van gebruikers weten. Deze cijfers kunnen ze gemakkelijk bekend maken, dit schaadt ze niet, ze zijn immers wettelijk verplicht om die informatie over hun gebruikers te verschaffen als dat door een overheid gevraagd wordt. '

De overheid heeft zelf ook moeite met het geven van informatie via internet, waardoor DUO ten onrechte deurwaarders naar zo'n 10 duizend MBO-studenten stuurde.
'Ja, die studenten waren niet goed genoeg gewaarschuwd, begreep ik. Ze hadden er niet vanuit mogen gaan dat iedereen die berichten in het DUO-portaal leest. Dat concludeerden ze gelukkig zelf, die studenten hoefden dus niet naar de rechter.

'Het laat zien dat we weliswaar steeds afhankelijker zijn van technologie, maar dat we nog niet in staat zijn technologie te ontwerpen waarbij onze menselijkheid overeind blijft. Blijkbaar is bij het design van dat portaal niet bedacht dat mensen niet op een link in een e-mail klikken, om vervolgens in te loggen met DigID en daar het bericht op te halen. Die ontmenselijking van processen is bijna niet te voorkomen, maar we moeten toch investeren om het in ieder geval zo menselijk mogelijk te maken.'

Ten slotte, Poetin is weer terug! #WhereIsPutin

'Is dat zo? Die hele hype deed me denken aan Berlusconi die een tijd 'kwijt' was en terugkwam met een volledig strak gestreken gezicht. Hij verklaarde toen dat er wat 'onderhoud' aan hem gedaan was. Geen zwakte tonen, daar gaat het om. Een woordvoerder van Poetin zei ook dat je vingers verbrijzeld kunnen worden als Poetin je een hand geeft. Het was een mooie hype, dat #WhereIsPutin, internet is uitermate geschikt voor het verspreiden van dit soort vermakelijke vuurtjes.'

Dit is aflevering 476 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

'Die hele hype deed me denken aan Berlusconi die een tijd 'kwijt' was en terugkwam met een volledig strak gestreken gezicht' Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden