'Hannah's ouders zien het verkeerd'

Kaj M. werkte niet mee aan het psychologisch onderzoek omdat niemand hem geloofde...

Met stijgende verbazing heeft strafpleiter Niels van Schaik, de advocaat van Kaj M., het publieke debat gevolgd over verdachten die een tbs-behandeling ontlopen.

‘Ik begrijp dat Hannah’s ouders en anderen het gevoel hebben dat in de zaak geen recht is gedaan. Het is vreselijk wat er is gebeurd. Voor sommigen lijkt geen straf zwaar genoeg. Toch is wél recht gedaan. Kaj had bijna geen hogere straf kunnen krijgen dan tien jaar cel.

‘De verdachten zijn weliswaar beiden veroordeeld voor poging tot seksueel binnendringen van het meisje, maar uit haar verklaringen blijkt dat Kaj geen seksuele uitvoeringshandelingen heeft gepleegd. Toen hij zag dat Leo S. haar panty uit trok, heeft hij geprotesteerd. Dat hielp niet, dus is Kaj naar een andere kamer gegaan.’

Het meisje stelt dat beide mannen bloot naast haar hebben gelegen. Zelfs Leo S. heeft verklaard dat uw cliënt haar heeft betast.

‘Hannah heeft alleen gezien dat Leo S. naakt was en dat mijn cliënt zijn schoenen uittrok. Ze heeft de verkeerde conclusie getrokken. De medeverdachte is op dit punt onbetrouwbaar. Hij had kennelijk een ander motief dan mijn cliënt. Het ging Kaj alleen om losgeld.’

De ontvoerders wisten niet of Hannah’s ouders geld hadden. Een seksueel motief ligt toch meer voor de hand, gezien hun eerdere veroordelingen voor ontucht met meisjes?

‘Je kunt niet zeggen: het is eerder gebeurd, dus daar ging het weer om. Kaj is veroordeeld voor ontucht met een minderjarig meisje. Maar hij was toen zestien jaar, dus dat betekent niet dat hij pedoseksueel is. Hij ontkent dat.’

Waarom heeft Kaj M. niet meegewerkt aan psychisch onderzoek?

‘Hij maakte van dat recht gebruik omdat hij het gevoel had dat niemand hem geloofde. Kaj was bang dat hij in een tbs-kliniek zou belanden als een stoornis werd vastgesteld. Zo’n behandeling start traag en kan levenslang duren. Deze zaak staat zo in de mediabelangstelling dat een verlofaanvraag van M. waarschijnlijk extra kritisch zal worden beoordeeld. Door incidenten uit het verleden zijn politici huiverig geworden.’

Gebruikt u een maas in de wet om een wellicht noodzakelijke behandeling te ontlopen?

‘Dat is te kort door de bocht. Ook zonder medewerking van een verdachte kan een stoornis worden vastgesteld. Nu lukte dat niet, ondanks observaties in tbs-inrichting het Pieter Baan Centrum en gesprekken met bekenden. Als Kaj over zes jaar voorwaardelijk vrij komt, kan worden vastgelegd dat hij zich tijdens de proeftijd moet laten behandelen, buiten een tbs-kliniek.

‘De insteek van de actie van Hannah’s ouders is verkeerd. Iemand zonder aantoonbare stoornis kun je niet behandelen in een tbs-kliniek. Als je de maatschappij wil beschermen, is het logischer om maximumstraffen te verhogen.’

Advocaten die cliënten helpen om tbs te ontduiken, hebben een te beperkte opvatting van hun taak, vindt minister van Justitie Hirsch Ballin. Moet u niet aan het algemeen belang denken?

‘Ik hoop dat de minister dit heeft gezegd in een vlaag van professionele bewustzijnsvernauwing. Hij moet de hand in eigen boezem steken en het tbs-stelsel verbeteren. Het OM behartigt het algemeen belang, een advocaat helpt de verdachte. Als ik het belang van mijn cliënt niet voorop stel, overtreed ik de gedragsregels.’

Ontvoerder S. is naar verluidt mishandeld door medegedetineerden. Hoe gaat het met uw cliënt?

‘Kaj zit bijna de hele dag in zijn cel, om veiligheidsredenen. Het enige dat hij doet is luchten, in zijn eentje. Daar doet hij niet zielig over, hoor. Het is zijn keuze, omdat zijn identiteit bekend is geworden in de gevangenis.

‘Gedetineerden vinden een zedenmisdrijf met een minderjarige heel laf. Iedereen is tegen mijn cliënt. Hij is niet fysiek aangevallen, zoals S. zou zijn overkomen. Maar er zijn wel harde woorden gevallen.’

Hoe wordt Kaj M. beschermd?

‘Na een gesprek met de directeur van de penitentiaire inrichting (in Zutphen, red.), is Kaj overgeplaatst naar de vleugel van het huis van bewaring, waar zijn veiligheid beter gegarandeerd kan worden. Er wordt van alles gedaan om hem snel elders een nieuw onderkomen te geven, in afwachting van het hoger beroep in zijn zaak.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden