Handsfree, zo mogelijk nog riskanter

Wat heeft de wetenschap te zeggen over de actualiteit? Deze week: najaarsoffensief tegen bellen in de auto.

Het is, hoe je het ook bekijkt, raar. Terwijl de politie een 'najaarsoffensief' is begonnen tegen iedereen die achter het stuur een mobieltje in de hand heeft, weten onderzoekers iets wat maar weinig automobilisten beseffen: handsfree bellen is net zo gevaarlijk. Sterker: minstens net zo gevaarlijk, soms is handsfree bellen zelfs een fractie riskanter dan bellen met de telefoon aan het oor.


Dat bellen achter het stuur de kans op een ongeluk vergroot, wordt algemeen erkend. Volgens een schatting van de Universiteit van Utah komt mobiel bellen in de auto overeen met een alcoholpromillage van 0,08: een biertje of drie, vier. Volgens een schatting van onderzoeker Liem Oei van de stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) vertaalt zich dat alleen al in ons land naar zo'n zeshonderd verkeersdoden of -gewonden per jaar.


Terwijl de telefoon werd verboden, bleef handsfree bellen toegestaan. Een verbod op handsfree zou niet goed zijn te controleren. En zo houd je in elk geval de handen aan het stuur, is bij velen de gedachte. Bij peilingen blijkt steevast dat ongeveer de helft van autorijdend Nederland gelooft dat handsfree bellen volmaakt veilig is, en een meerderheid dat het in elk geval veiliger is dan bellen per telefoon.


Jammer alleen dat dit een 'mengsel is van boerenverstand en bakerpraatjes', en dat het verbod 'maar losjes is gebaseerd op wetenschap', zoals een Canadees onderzoeksteam in een vakblad noteerde. In werkelijkheid blijkt er geen enkel verschil. Ook handsfree bellen leidt immers de aandacht af, en het is juist die afleiding die bellen op de weg zo gevaarlijk maakt, wijzen studies uit met rijsimulatoren, op parcoursjes en op de weg. Een beller, bleek in 2008 uit een overzicht van 33 eerdere onderzoeken, reageert gemiddeld een kwart seconde trager en heeft meetbaar minder controle over zijn voertuig. Daarbij maakt de aanwezigheid van een carkit niets uit.


Soms lijkt handsfree zelfs wat gevaarlijker, bleek uit hetzelfde overzicht: zo zou de handbeller zijn snelheid iets meer aanpassen dan de carkitprater. Waarschijnlijk omdat hij uit zijn routine wordt gehaald, met één hand stuurt en dus iets alerter is, aldus het vakblad Accident Analysis and Prevention in 2008. Recentere studies vinden echter helemaal geen verschil, of alleen in bijzondere situaties, zoals in bochten.


Intussen zijn er weinig aanwijzingen dat mensen minder bellen in de auto - ze doen het alleen op een andere, maar even onveilige manier. Nog steeds verkoopt de winkel carkits met slogans als 'veilig bellen begint bij Halfords', zijn handsfreesetjes verkrijgbaar bij de ANWB en staat op de site van het Openbaar Ministerie te lezen: handheld bellen leidt tot gevaarlijk weggedrag.


'Wetgevers zijn bezig de verkeerde boodschap aan het publiek af te geven', klaagden SWOV-onderzoekers Nina Dragutinovic en Divera Twisk al enkele jaren terug, 'dat handsfreetelefoons, anders dan handheldtelefoons, niet gevaarlijk zijn.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden