Column

'Handig: de SGP vermomt afwijzing vrouw als afwijzing ontrouw'

Het simpele feit dat een vrouw zich aanmeldt voor de kandidatenlijst van de SGP, geeft de selectiecommissie een argument in handen om haar af te wijzen. Als dat geen fraaie oplossing is, schrijft Jean Wagemans.

SGP-voorzitter Maarten Frank van Leeuwen samen met SGP-partijleider Kees van der Staaij (L) tijdens een persconferentie, naar aanleiding van de uitspraak van de Hoge Raad en het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. De SGP zal in de toekomst formeel geen onderscheid meer maken tussen mannen of vrouwen bij de selectie van kandidaat-politici.Beeld ANP

De Hoge Raad bepaalde enige tijd geleden dat de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) niet langer mag weigeren om vrouwen toe te laten tot de kandidatenlijst. In reactie op deze uitspraak kwam het hoofdbestuur van de partij afgelopen maandag met het volgende, spitsvondige voorstel.

In het algemeen reglement van de SGP zal een artikel worden opgenomen waarin staat dat het geslacht niet bepalend mag zijn bij de selectie van kandidaten voor een politieke functie. Tegelijkertijd blijft het beginsel dat vrouwen het regeerambt niet toekomt, gehandhaafd.

Roomse oplossing
Politiek verslaggever Ferry Mingelen stelde in Nieuwsuur dat het hier om een 'Roomse' oplossing gaat, die weinig principieel en ook niet fraai is. Maar het tegendeel is waar. Met de aanvulling op het reglement voldoet de partij formeel aan de gestelde juridische eisen, terwijl het vrouwenstandpunt gewoon gehandhaafd kan blijven. Als dat geen fraaie oplossing is!

Fractieleider Kees van der Staaij noemde het een 'wijs besluit in een netelige kwestie'. Volgens hem zal de tijd leren hoe deze aanpassing van het algemeen reglement in de praktijk zal uitpakken (volkskrant.nl, 14 januari 2012).

Daar is niet zo heel veel tijd voor nodig. De handhaving van het vrouwenstandpunt creëert een pragmatische paradox: het simpele feit dat een vrouw zich aanmeldt voor de kandidatenlijst, geeft de selectiecommissie een argument in handen om haar af te wijzen: 'Het Algemeen Reglement van de SGP bepaalt in dat verband dat potentiële SGP-vertegenwoordigers beginseltrouw en geschikt moeten zijn. Daarbij wordt onder andere gekeken naar visie op bijbels genormeerde politiek van de kandidaten' (Verklaring Hoofdbestuur, 14 januari 2013).

Communisten bij de VVD
En wie zal durven beweren dat dit geen valide argument is? Je kunt een politieke partij toch moeilijk verplichten om kandidaten te selecteren die het oneens zijn met de fundamentele beginselen van die partij. Hoeveel communisten staan er op de kieslijst van de VVD?

Hoe fraai bedacht ook, deze oplossing van het hoofdbestuur is niet in overeenstemming met de uitspraak van de Hoge Raad. In het nieuwe artikel van het algemeen reglement staat weliswaar dat de selectiecommissie vrouwelijke kandidaten niet mag afwijzen op grond van hun vrouw-zijn. Maar als een kandidaat een vrouw is, dan geldt per definitie dat zij niet beginseltrouw is. De commissie kan een afwijzing vanwege het 'vrouw-zijn' daarom altijd vermommen als een afwijzing vanwege het 'ontrouw-zijn'.

De SGP víndt dus niet alleen dat vrouwen geen politieke functie kunnen uitoefenen, het nieuwe algemeen reglement maakt het ook mogelijk om naar dit beginsel te handelen. En het is nou precies dat laatste wat de uitspraak van de Hoge Raad niet toestaat.

Niet om het een of het ander. Maar zoiets pakken ze in Rome toch echt heel anders aan.

Jean Wagemans is filosoof en universitair docent argumentatietheorie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden