'Handen voortaan op tafel Job!'

LICHAAMSTAAL Job Cohen kan best wat advies gebruiken, schrijft David Pinto, hoogleraar interculturele communicatie, in een column op de site....

Henk Müller

Kritiek was er ondermeer op Cohens ‘lichaamstaal’. Zo hield hij zijn handen onder tafel. Moet je nooit doen, schrijft Pinto. Onderzoek laat zien dat bij één-op-ééngesprekken ‘woorden slechts voor 7 procent bepalend zijn. De rest is non-verbaal: 55 procent lichaamstaal en 38 procent stemklank en ritme.’

Pinto meent dat Cohen aan zijn lichaamstaal moet werken, meer zekerheid moet uitstralen, pontificaal aanwezig moet durven zijn en: ‘Handen voortaan op tafel Job!’

Hij acht Cohen als persoon hoog, maar de eerlijkheid, oprechtheid en integriteit waarvoor Cohen wordt geprezen, zijn volgens hem niet genoeg. ‘In het geval van Cohen maakt men de fout te denken dat een oprechte, lieve en eerlijke man ook een goede minister-president zal zijn.’

SOUFFLEURS De column van Max Pam, die met tal van citaten politieke macht maar vooral ook politieke onmacht op de hak neemt, is voor reageerders aanleiding met tal van eigen citaten te komen. Pam over Cohen: ‘Wie met zachtheid beveelt, wordt het best gehoorzaamd’, zei Seneca (1 v. Chr. - 65 na Chr.). Hieruit blijkt dat deze filosoof, die nog geprobeerd heeft de jonge Nero in toom te houden, in deze tijd ongetwijfeld op Cohen zou hebben gestemd. Dat Seneca tenslotte werd gedwongen zelfmoord te plegen, kan erop duiden dat er misschien ook een zwakte zit in de politiek van de zachtheid.’

Reageerders halen ondermeer een citaat aan van Ignazio Silone (1900-1978): ‘Politiek is een toneelstuk waarbij de souffleurs vaak harder spreken dan de acteurs.’ Silone was de stichter van de Italiaanse Communistische Partij en ontmoette in 1927 Stalin. Hij uitte kritiek op hem vanwege diens dictatoriale neigingen en werd uit de partij gezet. Hij overleefde als een van de weinigen die ruzie met Stalin en moest niets meer van totalitaire ideeën hebben.

RODE ROOS Een reageerder in Italië blijkt bewonderaar van Silone en diens integriteit: ‘Als ik op mijn dwaaltochten door het binnenland van de Abruzzen toevallig in de buurt ben van Pescina (waar hij begraven ligt) ga ik altijd even bij ’m langs. Er ligt vrijwel altijd een roos op z’n graf. Een rode, welteverstaan.’

Integriteit is een eigenschap die veel reageerders ook in Cohen zien. Hij heeft helemaal geen souffleurs nodig. Hij redt het op eigen kracht. E. Horst is het daar niet mee eens: ‘Cohen was een voortreffelijk rector-magnificus in Maastricht, een handig staatssecretaris van Onderwijs, een nog handiger staatssecretaris van Justitie en een geweldige pr-burgemeester van A’dam. Voor het premierschap is hij een maatje te klein – iets minder te klein dan de ongelukkige ‘tekstverwekker’ JPB, maar toch. Groot als bestuurder, niet slecht als regent in goede tijden, slecht als politicus in beroerde tijden.’

Henk Müller

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden