Handen vol aan krijgsgevangenen

Amerikaanse en Britse troepen zijn begonnen met het verhoren van de ruim 7300 gevangengenomen Iraakse soldaten. De verhoren betekenen het begin van een langdurig proces waarbij moeten worden bepaald wie wordt vervolgd en wie vrijuit gaat....

Het aantal krijgsgevangenen is beduidend lager dan tijdens de vorige Golfoorlog, toen meer dan 86 duizend Irakezen werden opgepakt. De verwachting is dat de verhoren desondanks maanden kunnen gaan duren. De Verenigde Staten zijn bezig met het bouwen van een tentenkamp nabij Umm Qasr (Zuid-Irak) waar plaats is voor 24 duizend Iraakse gevangenen.

Aan het begin van de oorlog berichtten de media nog over 'de massale overgave' van Iraakse troepen: 'tienduizenden' krijgsgevangenen zouden de oprukkende coalitietroepen hinderlijk voor de voeten lopen; noodopvangkampen moesten in allerijl worden opgericht. De meeste Iraakse soldaten hebben zich niet overgegeven, maar hebben eenvoudigweg hun wapenrusting afgelegd en zijn op de vlucht geslagen, zo verklaren Amerikaanse officieren op de commandobasis in Qatar. 'We hebben bergen wapens gevonden, maar geen soldaten.'

Na de vorige Golfoorlog in 1991 ontliepen de Iraakse krijgsgevangenen hun berechting. De VS willen dat nu voorkomen. Saddam Hussein gaf gedeserteerde soldaten de kans terug te keren. De Iraakse bevolking werd opgeroepen 'onwillige' deserteurs die weigerden terug te keren in het Iraakse leger, aan te geven. Beloning: zeven dollar per aangifte.

Een Amerikaanse legerwoordvoerder ontkende dat er plannen zijn om een deel van de Irakezen naar de Amerikaanse basis Guantanamo Bay in Cuba te brengen. Hier houden de VS enkele honderden vermoedelijke Al Qa'ida-leden vast. Deze verdachten worden door de VS niet erkend als krijgsgevangenen, en hebben niet de rechten die zijn neergelegd in de Geneefse Conventie. De Iraakse krijgsgevangenen hebben die rechten wel, bezwoer de Amerikaanse minister van Defensie Rumsfeld onlangs nog.

In het noorden van Irak is eveneens een kamp voor Iraakse krijgsgevangenen ingericht. Hier houden zich 360 gevangenen op. Een aantal van hen verklaarde tegenover de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch verrast te zijn door de gastvrije ontvangst van de Koerdische peshmerga's, die hen bewaken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden