Nieuws Handelsoorlog

Handelsoorlog ontbrandt tussen VS en EU: Trump voert heffingen op staal in

De Amerikaanse president Trump twijfelde lang, maar heeft donderdag toch een riskante handelsoorlog ontketend met zijn belangrijkste bondgenoot, de EU, en zijn buren Mexico en Canada. Vanaf vandaag gelden er importheffingen van 25 procent op staal en 10 procent op aluminium afkomstig van die partijen. Eerder waren deze heffingen twee keer uitgesteld.

Tata Steel in IJmuiden Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De EU en Canada reageerden bijzonder agressief en kondigden meteen tegenmaatregelen aan. Brussel richt zich voorlopig op heffingen op Amerikaanse jeans, pindakaas, whiskey’s en motorfietsen. ‘Europa heeft geen andere keuze dan een handelsoorlog te beginnen’, zei de Franse minister Bruno Le Maire.

Minister Sigrid Kaag van Buitenlandse Handel zei namens het kabinet de importheffingen van de Amerikaanse regering onverstandig en betreurenswaardig te vinden. ‘Dit is een zeer slechte uitkomst. Als EU hebben we een hand uitgestoken richting de VS. Deze is helaas niet aangenomen.’

De Nederlandse industrie-organisatie FME is woedend. 'Er hangt de wereld een handelsoorlog boven het hoofd, die zich als een olievlek zal verspreiden naar andere sectoren. Trumps staalstrijd zal leiden tot een economische schroothoop.' De Oeso en het IMF hebben gewaarschuwd voor de grote gevolgen van een handelsoorlog voor de hele wereldeconomie. Volgens IMF-directeur Lagarde zullen vele landen worden getroffen.

Het is niet de eerste keer dat de Amerikanen een staaloorlog beginnen tegen de EU. In maart 2002 legde toenmalig president George W Bush soortgelijke importheffingen op Europees staal op. Die trok hij na anderhalf weer in, na klachten van de Amerikaanse staalverwerkende industrie. Veel Amerikaanse bedrijven die staal afnemen uit Europa of Azië hebben ook nu al op voorhand gewaarschuwd voor de nadelige gevolgen voor de Amerikaanse bedrijven zelf. Maar Trump trekt zich niets aan van die lobby.

De president komt met de heffingen een verkiezingsbelofte na. Hij vindt dat buitenlandse bedrijven Amerikaanse 'blue-collar'-banen in oude industriegebieden in staten als Pennsylvania en Illinois vernietigen door onder de kostprijs staal te dumpen in de VS. Veel economen denken dat Trump hiermee in het verleden leeft. Staalproductie is nu een high-tech kapitaalintensieve industrie, waar nauwelijks nog werknemers in de fabrieken zijn te zien.

De VS hebben deze week gedreigd de handelsoorlog desnoods verder te zullen escaleren met een heffing van 25 procent op auto’s uit de EU. Het liefst zou Trump, zo zei hij eerder tegen de Franse president Macron, geen Mercedes, BMW of Audi meer op 5th Avenue in New York willen zien.

Trump is vast voornemens met radicaal beleid het handelstekort van de VS te verminderen. Vorig jaar hadden de VS een tekort van 566 miljard dollar (484 miljard euro) op de handelsbalans. China maar ook Duitsland en Nederland hebben juist enorme overschotten.

De Europeanen wassen hun handen in onschuld. Zij wijzen naar de Chinezen en zeggen zelf niet schuldig te zijn aan dumping. Maar Trump zegt dat wereldwijd sprake is van overcapaciteit. Op Chinees staal liggen al hoge heffingen en de Chinese export naar de VS is al vrijwel te verwaarlozen.

De heffingen die de EU als tegenmaatregel opleggen, gaan later deze maand in. De tegenheffingen gaan over een export van drie miljard aan Amerikaanse goederen naar Europa. Europa exporteert op zijn beurt 6,4 miljard euro aan staal en aluminium die onder de nieuwe Amerikaanse heffing valt. Ook vanuit zijn eigen Republikeinse partij kwam er kritiek op het besluit van Trump. ‘Als het gaat om oneerlijk verhandeld staal en aluminium zijn Mexico, Canada en Europa niet het probleem'', zei de Republikeinse politicus Kevin Brady. ‘Dat is China.’ Brady riep de president dan ook op om ‘deze voor de nationale veiligheid belangrijke partners’ juist vrij te stellen van de heffingen.

'Amerikanen kunnen ons staal niet eens maken'

Theo Henrar, directeur van Tata Steel in IJmuiden, is ongerust over Trumps importheffing. 'We moeten dit niet uit de hand laten lopen. Dan zijn er alleen maar verliezers.'

Europese Unie is medeschuldig aan eventuele handelsoorlog met Trump

Na de kredietcrisis beloofden de G20-landen plechtig dat zij niet zouden vervallen in protectionisme. Toch werden iedere dag drie nieuwe handelsbarrières opgeworpen. Ook Merkel, May en Macron kunnen hun handen niet in onschuld wassen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.