Handel moet hulp gaan verdringen

Het bedrijfsleven dicht zichzelf een steeds grotere rol toe in ontwikkelingshulp. 'Economisch handelen is de enige oplossing,' stelde ICCO-directeur J....

Van onze medewerker Geert Dekker

Het bedrijfsleven dat in diep gesprek treedt met hulporganisaties over armoedebestrijding. Het is een nieuw fenomeen. Niet dat alle partijen aanschuiven, het houdt voorlopig op bij bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen serieus nemen en hulporganisaties die hun traditionele weerzin tegen het 'grootkapitaal' blijkbaar hebben laten vallen.

De Rabobank is op een congres in Amsterdam zeer nadrukkelijk aanwezig. 'Wij menen dat we verder zijn dan andere banken als het gaat om maatschappelijk verantwoord ondernemen,' zegt B. J. Krouwel, hoofd van een directoraat Duurzaamheid en Maatschappelijke Innovatie binnen de bank. Uit dien hoofde gaat Krouwel over zaken als groen beleggen, groenfinancieringen en het advieswerk dat Rabobankadviseurs verrichten in ontwikkelingslanden, in opdracht van overheden of organisaties als de Wereldbank. Daarbij is er wel contact met hulporganisaties, maar slechts in beperkte mate.

'Er komen echter steeds meer gelegenheden waarbij de bank samen optrekt met hulporganisaties. Bij hen groeit het inzicht dat samenwerking met het bedrijfsleven tot betere resultaten leidt.' Niet dat de rolverdeling altijd duidelijk is. De voorbeelden die gisteren ter sprake kwamen (bijvoorbeeld de verkoop in Europa van producten uit ontwikkelingslanden) zijn allemaal losstaande projecten, waarbij partijen elkaar vrij lukraak bestoken met verzoeken om medewerking. Dan wordt een hulporganisatie gevraagd om mede risico te dragen van een exportfinanciering, of wordt een bank gevraagd of er geen landbouwdeskundige met een krediet kan worden meegestuurd.

Hulporganisaties lijken als het om die rolverdeling gaat nu in het defensief gedreven. Van Ham ziet overigens wel een nieuwe markt. 'ICCO heeft het bedrijfsleven veel te bieden aan expertise,' aldus de ICCO-directeur.

Ondertussen mag het woord hulp mag al bijna niet meer gebruikt worden. 'We kunnen het beter hebben over samenwerking,' zei CDA-Kamerlid Gerda Verburg gisteren, 'en ontwikkelingssamenwerking moet maar internationale samenwerking gaan heten.' Dat brengt het wederzijdse belang beter tot uitdrukking, aldus Verburg. Hulp wordt handel. Net als anderen bracht zij de aanslagen in de Verenigde Staten ter sprake. De oorzaken daarvan worden door velen verbonden met onrechtvaardigheid, met de ongelijke verdeling van rijkdom en de 'woede en verontwaardiging' (Van Ham) die onze rijkdom en welvaart zou opwekken. Verburg: 'De wereld is een dorp. Als we elkaar in de steek laten, keert zich dat tegen onszelf.'

Krouwel van de Rabobank ziet in de gebeurtenissen in de Verenigde Staten des te meer reden om haast te maken met duurzame ontwikkeling. 'Absolute prioriteit zou ik zeggen. Ik zie niet zoveel heil in het bestrijden van de gevolgen van terrorisme, en in vergelding. Ik zie meer in het bestrijden van de oorzaken en dan is de ongelijkwaardigheid tussen arm en rijk een hele belangrijke factor.'

Handel moet de ongelijkheid verminderen. Maar is het niet juist de ongelijkheid in handelsvoorwaarden - vooral de onverbeterlijke landbouwsubsidies - die de ongelijkheid in stand houdt? 'Er zijn altijd maren,' zegt Krouwel. 'Het zomaar schrappen van subsidies zou hier een grote economische en sociale crisis veroorzaken. Dat doen we dus niet. Maar dat is geen reden zijn om niet te proberen eerlijker handel te verwezenlijken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden